Κλιματική απορρύθμιση: Χρειάζονται ένα τρισεκατομμύριο δέντρα

Κάθε χρόνο χάνονται στις ΗΠΑ 36 εκατομμύρια δέντρα. «Αν συνεχίσουμε έτσι» λέει ο ειδήμων στα δάση David Nowak, «θα ευνοήσουμε ακόμα περισσότερο τους τυφώνες, τους ανεμοστρόβιλους, τις πυρκαγιές, τις επιδρομές βλαβερών εντόμων και ιών». Η αστικοποίηση –80% των Αμερικανών ζουν πλέον σε πόλεις– και η οδοποιία συνεπάγονται απώλεια δέντρων και η απώλεια δέντρων συνεπάγεται απώλεια άγριας ζωής. «Όποτε κόβουμε ένα δέντρο» λέει ο Nowak, «επηρεάζεται όλη η περιοχή, όχι μόνο εκείνο το σημείο. Εμποδίζει την αραίωση των καυσαερίων και την ενεργειακή οικονομία. Προπάντων, ενισχύει την υπερθέρμανση: τα δέντρα, το ξέρει κι ένα παιδί, προσλαμβάνουν νερό και το αποδίδουν ως υδρατμούς. Και η θερμοκρασία υπό σκιά είναι τουλάχιστον 6 βαθμούς Κελσίου μικρότερη απ’ όσο σε άδενδρη περιοχή. Το γρασίδι δεν δημιουργεί τέτοιες συνθήκες».

Τα αποτελέσματα της πιο πρόσφατης έρευνας της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών δείχνουν ότι για να αντιμετωπιστεί η υπερθέρμανση πρέπει το κάθε οικοδομικό τετράγωνο να καλύπτεται κατά 40% τουλάχιστον από δέντρα και κλαδιά. Τα δέντρα απορροφούν οξείδια άνθρακα και, σύμφωνα με αυτή την έρευνα στην οποία συμμετείχε ο Nowak, μειώνουν τις ενεργειακές δαπάνες κατά 4 δισ. δολάρια ετησίως. Για παράδειγμα, μειώνουν τις δαπάνες των κλιματιστικών τα οποία επιπλέον είναι ρυπαντικά. Επίσης, λειτουργούν ως φίλτρα νερού απορροφώντας άζωτο και φωσφόρο στο έδαφος, ενώ δυσχεραίνουν τις πλημμύρες μειώνοντας την ταχύτητα και την παροχή των ρευμάτων. Τέλος, πέρα από την καλαισθησία τους, την οποία ελάχιστοι αμφισβητούν, τα δέντρα διαθλούν τον ήχο με αποτέλεσμα να μειώνουν το επίπεδο της ηχορύπανσης. Ένας λόγος που χρειάζονται στο μήκος αυτοκινητοδρόμων είναι αυτή η μείωση του θορύβου των τροχοφόρων με παράλληλη αύξηση άλλων πιο ευχάριστων ήχων, όπως το θρόισμα των φύλλων και το τιτίβισμα των πουλιών – οι οποίοι έχουν επωφελή επίδραση στους ανθρώπους.

Ο Nowak υπογραμμίζει τον ρόλο των δέντρων στην προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία, την οποία απορροφούν κατά 96%. Εξάλλου, η εν λόγω μελέτη και φυσικά πολλές παρόμοιες στο παρελθόν έχουν επισημάνει τη σχέση μεταξύ δένδρων και καλύτερης πνευματικής και σωματικής υγείας. Μερικά από τα καλύτερα νοσοκομεία στον κόσμο βρίσκονται σε δενδρόφυτες περιοχές και τα δωμάτια έχουν θέα σε δέντρα. Το λεγόμενο forest bath –ο περίπατος σε δάσος– ελαττώνει το στρες και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι πιο ευτυχισμένες χώρες στον κόσμο θεωρούν το forest bath στοιχείο της κουλτούρας τους.

Πολλοί Αμερικανοί παραπονιούνται ότι τα δέντρα τούς προκαλούν αλλεργίες, ότι στις θύελλες γίνονται επικίνδυνα –κορμοί και κλαδιά καταστρέφουν στέγες– κι ότι τα πεσμένα φύλλα είναι μια αγγαρεία. Όλα αυτά μπορούν να αντιμετωπιστούν από τις οργανωμένες κοινότητες και βεβαίως κάθε φυσικό πράγμα έχει τη θέση του: κανείς δεν θα φύτευε δέντρα καταμεσής σε γήπεδο ποδοσφαίρου. Αλλά ο Nowak προτείνει μια τέτοια διαχείριση δέντρων ώστε να μη βρίσκονται τα δέντρα μέσα στις πόλεις, αλλά οι πόλεις μέσα στα δέντρα.

Στις ΗΠΑ, εθελοντικές οργανώσεις όπως το Trees Atlanta κλαδεύουν και φροντίζουν δέντρα που προσπαθούν να επιζήσουν στην άσφαλτο και στο τσιμέντο. Ταυτοχρόνως, ενημερώνουν τους ανθρώπους για τη φροντίδα των δέντρων στον κήπο τους ή στον δρόμο τους: πώς και πότε να κόβουν τα νεκρά κλαδιά, τι να κάνουν όταν τα δέντρα είναι άρρωστα και πώς να τα σώζουν προτού να χρειαστούν κατά κάποιον τρόπο ευθανασία. Μερικά δέντρα μεγαλώνουν επί 50 ή και 100 χρόνια: όπως λέει ο David Nowak, το κόψιμο γέρικων δέντρων και η αντικατάστασή τους με νεαρά πρέπει να είναι η έσχατη λύση.