Η Σύμβαση της Βαρκελώνης

Πριν από σαράντα χρόνια εκπρόσωποι 15 Μεσογειακών Κρατών, υπό τη σκέπη του ΟΗΕ, συγκεντρώθηκαν στη Στοκχόλμη και υιοθέτησαν τη Σύμβαση της Βαρκελώνης για την προστασία της Μεσογείου από τη ρύπανση. Από τότε μέχρι σήμερα πάρα πολλά έχουν αλλάξει. Ο πληθυσμός των κρατών της Μεσογείου από τριακόσια εκατομμύρια έχει φτάσει στα πεντακόσια εκατομμύρια. Σχεδόν μισό δις άνθρωποι κατοικούν πλέον στη Μεσόγειο, αυξάνοντας τις πιέσεις που δέχεται το οικοσύστημα. Αυτές οι αλλαγές δημιούργησαν την ανάγκη να προστεθούν και άλλα κράτη στη Σύμβαση. Σήμερα τα συμβαλλόμενα μέρη είναι 21 κράτη και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τα σαράντα χρόνια της Σύμβασης της Βαρκελώνης γιορτάστηκαν στην Αθήνα όπου πραγματοποιήθηκε η 19η συνάντηση των συμβαλλομένων μερών. Εκατόν πενήντα εκπρόσωποι από 21 χώρες της Μεσογείου και οι Υπουργοί Περιβάλλοντος ήρθαν την προηγούμενη εβδομάδα στην Αθήνα, συμμετείχαν στη Διάσκεψη και υπέγραψαν τη Διακήρυξη της Αθήνας.

Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν μεγάλες κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές ανομοιότητες μεταξύ των κρατών της Μεσογείου, ενώ δε λείπουν και οι πολιτικές διαφωνίες, αφού το Ισραήλ, η Τουρκία, η Συρία και η Λιβύη δεν έχουν υπογράψει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, στη Διακήρυξη των Αθηνών δεσμεύονται όλοι, όχι μόνο να επιλύσουν τα περιβαλλοντικά προβλήματα, όπως αυτά διαμορφώνονται σήμερα, αλλά να συνεισφέρουν και στην προσφυγική κρίση.

Πέρα από την τρομακτική πληθυσμιακή αύξηση, στη Μεσόγειο διακινείται το 30% του θαλάσσιου παγκόσμιου εμπορίου καθώς και το ένα τέταρτο του δια θαλάσσης μεταφερομένου πετρελαίου παγκοσμίως. Επιπλέον η παράκτια δόμηση σε περιοχές της Ιταλίας και της Γαλλίας υπερβαίνει το 50% ενώ στην Ισπανία ξεπερνά το 80%. Η υπεραλίευση είναι ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα αφού ο μισός αλιευτικός στόλος της ΕΕ δραστηριοποιείται στη Μεσόγειο. Οι πιέσεις όμως που δέχεται η Μεσόγειος δεν είναι μόνο θαλάσσιες αλλά και χερσαίες αφού το 80% των θαλάσσιων απορριμμάτων προέρχονται από χερσαίες πηγές, ενώ κατά την τουριστική περίοδο ο πληθυσμός των παράκτιων ακτών τριπλασιάζεται. Αν τώρα σκεφτούμε ότι η Μεσόγειος είναι μια κλειστή θάλασσα με χαμηλό ρυθμό ανανέωσης των υδάτων της, καταλαβαίνουμε ότι οι πιέσεις που δέχεται είναι μεγάλες και χωρίς την επιβίωση των οικοσυστήματος της Μεσογείου δεν μπορεί να εξασφαλιστεί και η επιβίωση των λαών της.

Τα συμβαλλόμενα μέρη λαμβάνοντας υπόψη και την απειλή της κλιματικής αλλαγής δεσμεύτηκαν σε ένα σχέδιο δράσης που να βασίζεται στη βιώσιμη ανάπτυξη με τη διαφύλαξη των φυσικών πόρων που θα εξασφαλίσει τόσο την ευημερία των λαών της Μεσογείου όσο και την άρση των ανισοτήτων μεταξύ των λαών. Επιπλέον όπως τόνισε ο Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος, Γιάννης Τσιρώνης «η Σύμβαση αυτή υπηρετεί και τους στόχους για ειρήνη και δικαιοσύνη καθώς αποτελεί μια εξαιρετική περίπτωση ειρηνικής, αρμονικής και αποδοτικής συνεργασίας μεταξύ των χωρών, προάγοντας εκ των πραγμάτων την ασφάλεια και την ειρήνη στην περιοχή μας».