ΑΦΙΕΡΩΜΑ:Ψυρρή

«Να σου πω μια ιστορία;» Έπινε τσίπουρα μεσημέρι στο Cantina Social. Γεννημένος στου Ψυρρή το 1937 έχει κάμποσα να θυμάται για τη γειτονιά – και να λέει ότι σήμερα δεν υπάρχει τίποτα που να θυμίζει τα παλιά. Αλλά αυτό δεν είναι απαραιτήτως κακό.

Μικρή παύση με το ζωγράφο Λεωνίδα Χαμοσφακίδη, γιατί στου Ψυρρή αρχίζει το πάρτι. Σαββάτο βράδυ, οδός Μιαούλη, η οδός που επανέφερε στο προσκήνιο τη διασκέδαση σε τραπεζάκι με καραφάκια, ρακόμελα, μεζέδες και περατζάδα, πολλή περατζάδα. Κορίτσια όμορφα σαν μοντέλα, τρία-τρία, τέσσερα-τέσσερα, με τακούνια δεκάποντα, πιτσιρικάδες με γυαλιά ηλίου στο μέτωπο νυχτιάτικα να πειράζουν τα κορίτσια, μαθητές, φοιτητές, 30άρηδες, σκόρπια μερικές οικογένειες, κάπου κάπου ο τύπος με το πειραγμένο αμάξι και τη μουσική στη διαπασών, ένα ατελείωτο στριμωξίδι μες στη μέση του δρόμου που οδηγεί στην καρδιά της νυχτερινής διασκέδασης στου Ψυρρή.

Ο Νίκος Μαντζαρέας, συνιδιοκτήτης του Old Fashion στη Μιαούλη και μπάρμαν τα τελευταία 30 χρόνια, υπολογίζει χοντρικά ότι στην περιοχή, που περικλείεται από τις οδούς Αθηνάς, Ερμού, Ασωμάτων, Σαρρή και Ευριπίδου, βρίσκονται κοντά στα 250 μαγαζιά, εστιατόρια, μπαράκια, κλαμπ και καφενεία. «Η περιοχή» θυμάται «άρχισε να αναπτύσσεται στα μέσα της δεκαετίας του ’90. Γύρω στο 2000 βρέθηκε στην απόλυτη ακμή της και λίγο μετά, όταν εμφανίστηκε στο προσκήνιο και το Γκάζι, η κίνηση άρχισε να πέφτει. Σήμερα, σε σχέση με το 2000, η κίνηση είναι πεσμένη έως και 30% και σε αυτό συντελεί φυσικά και η οικονομική κρίση». Παρόλ’ αυτά ετοιμάζεται για ένα νέο επιχειρηματικό εγχείρημα, ανοίγοντας ένα καινούργιο μπαρ κοντά στην πλατεία Ηρώων, εκεί όπου μέχρι και πριν από 4 χρόνια βρισκόταν το Corto Malteze. «Πώς βλέπεις να είναι τα πράγματα στου Ψυρρή σε πέντε χρόνια;» «Όλα κάνουν τον κύκλο τους. Πιστεύω ότι τότε το επίπεδο θα ανέβει, καθώς θα υπάρχουν λιγότερα μαγαζιά και καλύτεροι επαγγελματίες».

Ο τεκές της Μαρίας

Επιστροφή στο Cantina Social (στοά Λεωκορίου 6-8), όπου ο Λεωνίδας Χαμοσφακίδης πίνει ακόμα τσίπουρα και η παρέα έχει μεγαλώσει. Αναμνήσεις, εικόνες και πληροφορίες για μια άλλη εποχή πέφτουν κατά ριπάς. «Εδώ παραπάνω γεννήθηκα, στην Ασωμάτων. Τότε ζούσαν οικογένειες σε σπίτια με αυλές, οι γειτόνισσες κάθονταν στις πόρτες. Στη γωνία υπήρχε ένας στάβλος με αγελάδες και πιο κάτω είχε μαγαζί ο πατέρας του Γιώργου Φούντα, του ηθοποιού, που έφτιαχνε γιαούρτι. Στη Μίκωνος μέχρι και στις αρχές του ’60 υπήρχε ο τελευταίος τεκές της περιοχής, ο τεκές της Μαρίας, και στην οδό Σαρρή ήταν το στέκι του Σίμου του υπαρξιστή» – τα πάρτι του οποίου μνημονεύει ο Λεωνίδας Χρηστάκης στο βιβλίο του «Της Αθήνας», που εκδόθηκε από την Τυφλόμυγα τον Ιούλιο του 2009, τρεις μήνες μετά το θάνατό του. Ο λόγος και πάλι στις ιστορίες του κυρίου Λεωνίδα: «Τα παλιά τα χρόνια υπήρχαν εδώ μάγκες και κουτσαβάκια. Οι μάγκες είχανε μπέσα, τα κουτσαβάκια ήτανε τύποι θρασύδειλοι που τραβάγανε μαχαίρι για ψύλλου πήδημα και τρομοκρατούσανε τον κόσμο. Μια φορά, λένε, καθότανε ένα κουτσαβάκι στο τέρμα της οδού Αγίων Αναργύρων και ψαχνότανε για καβγά. Είχε λύσει το ζωνάρι του και το είχε απλώσει κάτω στο δρόμο – και όλοι που τον ξέρανε κάνανε τον κύκλο για να μην περάσουν από πάνω. Εκείνη την ώρα εμφανίζεται από το πουθενά ένας βλάχος, Κρητικός πρέπει να ήτανε, που δεν ήξερε, και περνάει πάνω από το ζωνάρι. Σηκώνεται το κουτσαβάκι, τραβάει το μαχαίρι και τον χτυπάει. Αυτό ήτανε. Τον έκανε ασήκωτο ο Κρητικός κι εκείνο το κουτσαβάκι δεν το ξαναείδε κανείς στη γειτονιά».