Γιατί ανοίγουμε το κινητό μας χωρίς λόγο; Τι συμβαίνει στον εγκέφαλό μας

Σου έχει τύχει να ξεκλειδώσεις το κινητό σου, να χαζέψεις για λίγα δευτερόλεπτα την οθόνη και μετά να αναρωτηθείς γιατί το έπιασες εξαρχής; Δεν είσαι ο μόνος. Πρόκειται για μια συνήθεια που έχει γίνει σχεδόν αυτόματη για πολλούς ανθρώπους, χωρίς απαραίτητα να υπάρχει κάποια ειδοποίηση, μήνυμα ή συγκεκριμένος λόγος.

Το φαινόμενο συνδέεται με τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλός μας και ιδιαίτερα με την αναζήτηση μικρών ανταμοιβών. Κάθε φορά που ελέγχουμε το κινητό, υπάρχει η πιθανότητα να ανακαλύψουμε κάτι ενδιαφέρον: ένα μήνυμα, μια καινούργια ανάρτηση ή ένα βίντεο που θα μας τραβήξει την προσοχή.

Ο ρόλος της ντοπαμίνης και η δύναμη της συνήθειας

Η ντοπαμίνη, ένας νευροδιαβιβαστής που συμμετέχει στη διαδικασία της παρακίνησης και της μάθησης, παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτή τη συμπεριφορά. Η προσμονή μιας πιθανής ανταμοιβής μπορεί να μας ωθήσει να ελέγξουμε ξανά την οθόνη, ακόμη κι αν την προηγούμενη φορά δεν βρήκαμε τίποτα ενδιαφέρον.

Παράλληλα, ο εγκέφαλος μαθαίνει να συνδέει συγκεκριμένες στιγμές με τη χρήση του κινητού. Περιμένουμε στην ουρά, βαριόμαστε στη δουλειά ή καθόμαστε στον καναπέ; Το χέρι πηγαίνει σχεδόν ασυναίσθητα στην τσέπη. Όσο συχνότερα επαναλαμβάνεται αυτή η κίνηση, τόσο πιο εύκολα μετατρέπεται σε αυτοματισμό.

Γιατί δυσκολευόμαστε να αφήσουμε το κινητό στην άκρη;

Ένας ακόμη παράγοντας είναι ο φόβος μήπως χάσουμε κάτι σημαντικό, γνωστός ως FOMO (Fear of Missing Out). Η αίσθηση ότι μπορεί να συμβαίνει κάτι ενδιαφέρον χωρίς να το γνωρίζουμε ενισχύει την ανάγκη για συνεχή έλεγχο.

Υπάρχει, όμως, τρόπος να περιορίσουμε αυτή τη συνήθεια. Η απενεργοποίηση περιττών ειδοποιήσεων, η απομάκρυνση του κινητού από το γραφείο και η συνειδητή ερώτηση «γιατί το ανοίγω τώρα;» μπορούν να βοηθήσουν.

Άλλωστε, δεν χρειάζεται κάθε ελεύθερο δευτερόλεπτο να γεμίζει με μια οθόνη. Μερικές φορές, το να μην κάνουμε απολύτως τίποτα είναι ακριβώς αυτό που χρειαζόμαστε.