Το τεστ των 30 δευτερολέπτων που αποκαλύπτει πώς γερνά το σώμα

Μια απλή δοκιμασία που διαρκεί μόλις 30 δευτερόλεπτα μπορεί να προσφέρει χρήσιμες ενδείξεις για τη φυσική κατάσταση και την υγεία, ιδιαίτερα όσο μεγαλώνουμε.

Πρόκειται για το τεστ έγερσης από καθιστή θέση, το οποίο μετρά πόσες φορές μπορεί κάποιος να σηκωθεί πλήρως όρθιος και να καθίσει ξανά μέσα σε μισό λεπτό, αποτελώντας παράλληλα έναν αξιόπιστο δείκτη της φυσικής κατάστασης.

Η δοκιμασία χρησιμοποιείται συχνά στην αξιολόγηση ατόμων άνω των 60 ετών, αλλά μπορεί να πραγματοποιηθεί και στο σπίτι. Σύμφωνα με την Τζάγκντιπ Ντέσι, καθηγήτρια Γηριατρικής στο King's College του Λονδίνου και ειδικό στο νοσοκομείο Guy's and St Thomas', τα αποτελέσματα αποκαλύπτουν στοιχεία για τη μυϊκή δύναμη, την ισορροπία και την ευλυγισία.

Παράλληλα, μπορούν να βοηθήσουν τους επαγγελματίες υγείας να εντοπίσουν ανθρώπους που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερο κίνδυνο πτώσεων ή καρδιαγγειακών προβλημάτων.

Για την εκτέλεση του τεστ χρειάζεται μια καρέκλα με ίσια πλάτη, χωρίς μπράτσα, και ένα χρονόμετρο. Ο εξεταζόμενος κάθεται στη μέση της καρέκλας, σταυρώνει τα χέρια στο στήθος, τοποθετώντας τις παλάμες στους αντίθετους ώμους, και κρατά τα πόδια στο έδαφος. Στη συνέχεια, σηκώνεται μέχρι να σταθεί πλήρως όρθιος και ξανακάθεται, επαναλαμβάνοντας την κίνηση για 30 δευτερόλεπτα.

Τι δείχνουν τα αποτελέσματα

Σύμφωνα με τα στοιχεία των αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), ο μέσος όρος για άτομα ηλικίας 60-64 ετών είναι 14 επαναλήψεις για τους άνδρες και 12 για τις γυναίκες. Στις ηλικίες 85-89 ετών, ο μέσος όρος διαμορφώνεται στις οκτώ επαναλήψεις. Οι τιμές αυτές, ωστόσο, δεν λαμβάνουν υπόψη παράγοντες όπως πρόσφατες επεμβάσεις ή τραυματισμούς.

Χαμηλή επίδοση μπορεί να αποτελεί ένδειξη μειωμένης λειτουργικότητας και αυξημένου κινδύνου πτώσης. Μπορεί επίσης να συνδέεται με προβλήματα στην καρδιά και στους πνεύμονες, καθώς και με δυσμενέστερη έκβαση έπειτα από χειρουργική επέμβαση ή θεραπεία για καρκίνο.

Έρευνα του 2012 διαπίστωσε ότι μια παραλλαγή του τεστ μπορούσε να προβλέψει σημαντικά τη θνησιμότητα σε άτομα ηλικίας 51-80 ετών. Όσοι είχαν τις χαμηλότερες επιδόσεις εμφάνιζαν πέντε έως έξι φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνουν μέσα σε έξι χρόνια, σε σύγκριση με εκείνους που συγκέντρωσαν τις υψηλότερες βαθμολογίες. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η δοκιμασία μπορεί να προβλέψει πόσο θα ζήσει ένας άνθρωπος.

Οι πτώσεις αποτελούν σημαντικό κίνδυνο για τους ηλικιωμένους: περίπου το 30% των ατόμων άνω των 65 ετών πέφτει τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, ποσοστό που φτάνει περίπου στο 50% μετά τα 80. Εκτός από τους τραυματισμούς και τα κατάγματα ισχίου, ο φόβος μιας νέας πτώσης μπορεί να περιορίσει τις εξόδους και να οδηγήσει σε κοινωνική απομόνωση.

Πώς μπορεί να βελτιωθεί η επίδοση

Η Ντέσι επισημαίνει ότι η καλύτερη προσέγγιση είναι η διατήρηση της καθημερινής κίνησης και της κινητικότητας. Όσοι δυσκολεύονται να ασκηθούν μπορούν να ξεκινήσουν με καθιστές ασκήσεις ενδυνάμωσης και, σταδιακά, να δοκιμάσουν να σηκώνονται από την καρέκλα πέντε φορές κάθε μία ή δύο ώρες.

Το περπάτημα μέσα στο σπίτι, η τακτική χρήση της σκάλας, οι δουλειές του σπιτιού και η κηπουρική μπορούν επίσης να συμβάλουν στη διατήρηση της δύναμης και της ισορροπίας. Εφόσον είναι εφικτό, η συμμετοχή σε προγράμματα άσκησης για μεγαλύτερες ηλικίες προσφέρει επιπλέον το όφελος της κοινωνικής επαφής.

Το τεστ δεν αποτελεί διάγνωση, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως αφορμή για την αξιολόγηση της φυσικής κατάστασης και την υιοθέτηση συνηθειών που ενισχύουν την ανεξαρτησία και την ποιότητα ζωής όσο περνούν τα χρόνια.

(Με πληροφορίες BBC News)