Σαφείς κανόνες για την ασφαλή χορήγηση αντικαρκινικής θεραπείας

Η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ) επισημαίνει ότι η προστασία των ασθενών με καρκίνο απαιτεί σαφείς κανόνες, αυστηρή εποπτεία και πλήρη τήρηση του θεσμικού πλαισίου, με αφορμή τα πρόσφατα δημοσιεύματα σχετικά με τη λειτουργία μη αδειοδοτημένου ογκολογικού τμήματος σε ιδιωτική κλινική και τη χορήγηση χημειοθεραπευτικών φαρμάκων υπό συνθήκες που διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές. Η ΕΟΠΕ δεν υπεισέρχεται στην αξιολόγηση της συγκεκριμένης υπόθεσης ούτε προκαταλαμβάνει τις αποφάσεις των αρμόδιων διοικητικών, πειθαρχικών και δικαστικών αρχών. Τα δημοσιευμένα στοιχεία, ωστόσο, αναδεικνύουν ένα ζήτημα μείζονος σημασίας για την ασφάλεια και την ποιότητα της ογκολογικής περίθαλψης.

Η επιλογή, η συνταγογράφηση και η ιατρική επίβλεψη της χημειοθεραπείας και των λοιπών συστηματικών αντικαρκινικών θεραπειών για ενήλικες ασθενείς με συμπαγείς όγκους ανήκουν στο γνωστικό αντικείμενο και στην ευθύνη των ιατρών με αναγνωρισμένη ειδικότητα Παθολογικής Ογκολογίας. Μια επιμέρους εκπαίδευση ή εμπειρία στην ογκολογία συγκεκριμένου οργάνου δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ολοκληρωμένη και θεσμικά αναγνωρισμένη ειδικότητα του Παθολόγου Ογκολόγου.

Η ΕΟΠΕ έχει επανειλημμένα επισημάνει την ανάγκη σαφούς θεσμικής κατοχύρωσης του συγκεκριμένου πλαισίου προς το Υπουργείο Υγείας, τον ΕΟΠΥΥ και το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ) και εξακολουθεί να την αναδεικνύει με κάθε ευκαιρία. Πρόκειται για μια σταθερή θέση της Εταιρείας, η οποία απορρέει αποκλειστικά από την ανάγκη προστασίας των ασθενών και διασφάλισης της ποιότητας της ογκολογικής φροντίδας.

Η χημειοθεραπεία δεν αποτελεί μια απλή διαδικασία χορήγησης φαρμάκων. Προϋποθέτει ακριβή διάγνωση και σταδιοποίηση, επιλογή και εξατομίκευση του θεραπευτικού σχήματος, αξιολόγηση πιθανών αλληλεπιδράσεων και αντενδείξεων, προσαρμογή των δόσεων, παρακολούθηση της ανταπόκρισης και έγκαιρη αντιμετώπιση σοβαρών ή ακόμη και απειλητικών για τη ζωή ανεπιθύμητων ενεργειών.

Παράλληλα, η χορήγηση συστηματικής αντικαρκινικής θεραπείας οφείλει να πραγματοποιείται αποκλειστικά σε νομίμως αδειοδοτημένες ογκολογικές μονάδες ή μονάδες ημερήσιας νοσηλείας, οι οποίες διαθέτουν:

• υπεύθυνο Παθολόγο Ογκολόγο και κατάλληλα εκπαιδευμένο νοσηλευτικό προσωπικό,
• ασφαλείς και πιστοποιημένες διαδικασίες παρασκευής και διακίνησης των κυτταροστατικών φαρμάκων,
• δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης επειγόντων συμβαμάτων,
• πλήρη καταγραφή, ιχνηλασιμότητα και φαρμακευτικό έλεγχο κάθε θεραπείας,
• τις αναγκαίες υποστηρικτικές υπηρεσίες και τις προβλεπόμενες από την άδεια λειτουργίας υποδομές.

Η ΕΟΠΕ θεωρεί αναγκαία:

1. Τη σαφή θεσμική κατοχύρωση ότι η επιλογή, συνταγογράφηση και ιατρική επίβλεψη της συστηματικής αντικαρκινικής θεραπείας των συμπαγών όγκων ασκούνται από Παθολόγους Ογκολόγους.
2. Τη σύνδεση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης των αντινεοπλασματικών φαρμάκων με την αναγνωρισμένη ιατρική ειδικότητα της Παθολογικής Ογκολογίας και τις εγκεκριμένες θεραπευτικές ενδείξεις.
3. Τη διενέργεια τακτικών και ουσιαστικών ελέγχων σε δημόσιες και ιδιωτικές δομές όπου δηλώνεται ή πραγματοποιείται χορήγηση αντικαρκινικών θεραπειών.
4. Την άμεση αναστολή σχετικών υπηρεσιών όταν δεν πληρούνται οι όροι αδειοδότησης, στελέχωσης και ασφαλούς λειτουργίας.
5. Την πλήρη ενημέρωση των ασθενών για την ειδικότητα του θεράποντος ιατρού και την αδειοδότηση της μονάδας στην οποία λαμβάνουν θεραπεία.

Οι ασθενείς με καρκίνο δικαιούνται να γνωρίζουν ότι η θεραπεία τους αποφασίζεται και επιβλέπεται από κατάλληλα εκπαιδευμένους και θεσμικά αναγνωρισμένους ειδικούς, μέσα σε αδειοδοτημένες και ασφαλείς δομές. Η τήρηση αυτών των προϋποθέσεων δεν αποτελεί συντεχνιακή διεκδίκηση. Αποτελεί βασική εγγύηση ποιότητας, λογοδοσίας και προστασίας της ανθρώπινης ζωής. Η ΕΟΠΕ παραμένει στη διάθεση του Υπουργείου Υγείας, του ΕΟΠΥΥ και των αρμόδιων θεσμικών και ελεγκτικών αρχών για τη διαμόρφωση ενός σαφούς και εφαρμόσιμου πλαισίου που θα αποτρέπει αντίστοιχα περιστατικά και θα ενισχύει την ασφάλεια της ογκολογικής φροντίδας σε ολόκληρη τη χώρα.