Τι συμβαίνει στον εγκέφαλό μας όταν χορεύουμε - Οι περιοχές που «ξυπνούν»

Για κάποιους είναι ένας τρόπος διασκέδασης, για άλλους μια μορφή γυμναστικής ή ένας τρόπος έκφρασης. Ο χορός, όμως, φαίνεται πως κάνει πολύ περισσότερα από το να κινεί απλώς το σώμα. Κάθε φορά που μαθαίνουμε μια χορογραφία, ακολουθούμε τον ρυθμό της μουσικής και συντονίζουμε τις κινήσεις μας, ο εγκέφαλος βρίσκεται σε διαρκή εγρήγορση.

Σε αντίθεση με μια άσκηση που επικεντρώνεται κυρίως στην αντοχή ή με ένα σταυρόλεξο που ενεργοποιεί κυρίως τις νοητικές μας ικανότητες, ο χορός συνδυάζει κίνηση, μνήμη, μουσική, δημιουργικότητα, συναισθήματα και κοινωνική αλληλεπίδραση.

Και, σύμφωνα με νευροεπιστήμονες, η εγκεφαλική δραστηριότητα δεν ξεκινά καν όταν αρχίσει η μουσική. Ξεκινά από τη στιγμή που μπαίνουμε στην αίθουσα.

Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν χορεύουμε

Ο νευροεπιστήμονας και ψυχίατρος Dave Rabin περιγράφει τον χορό ως μία από τις δραστηριότητες που ενεργοποιούν ταυτόχρονα μεγάλο μέρος του εγκεφάλου. Η διαδικασία ξεκινά ήδη από την είσοδο σε μια αίθουσα χορού.

Όπως εξηγεί ο νευροψυχολόγος Wilfred G. van Gorp, από τη στιγμή που κάποιος μπαίνει σε ένα μάθημα χορού ξεκινά ένα σύνθετο νευρολογικό γεγονός. Ο ιππόκαμπος, η περιοχή του εγκεφάλου που συνδέεται μεταξύ άλλων με τη μνήμη και τη χωρική αντίληψη, αρχίζει να επεξεργάζεται τον χώρο και να δημιουργεί έναν νοητικό «χάρτη» του περιβάλλοντος.

Την ίδια στιγμή, η προσμονή για το μάθημα μπορεί να συνδέεται με την απελευθέρωση ντοπαμίνης, ενώ οι λεγόμενοι καθρεπτικοί νευρώνες ενεργοποιούνται καθώς παρατηρούμε τις κινήσεις των άλλων. Η διαδικασία αυτή συμβάλλει και στην αίσθηση κοινωνικής σύνδεσης.

Παράλληλα, ενεργοποιείται η αμυγδαλή, η περιοχή του εγκεφάλου που συμμετέχει στην επεξεργασία των συναισθημάτων και στην αξιολόγηση του περιβάλλοντος. Με απλά λόγια, ο εγκέφαλος εξετάζει το νέο περιβάλλον και προσπαθεί να καταλάβει αν νιώθουμε ασφαλείς και άνετα μέσα σε αυτό.

Η προθέρμανση βάζει τον εγκέφαλο σε «λειτουργία χορού»

Όσο ξεκινά η προθέρμανση, το σώμα περνά σταδιακά σε κατάσταση μεγαλύτερης ενεργοποίησης. Οι παλμοί ανεβαίνουν, αυξάνεται η ροή του αίματος και ενεργοποιούνται ο κινητικός φλοιός και η παρεγκεφαλίδα, που παίζουν σημαντικό ρόλο στον έλεγχο και τον συντονισμό των κινήσεων.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον Rabin, η κίνηση, η μουσική και η κοινωνική αλληλεπίδραση συνδέονται με την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών και ορμονών, όπως η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη, οι ενδορφίνες και η ωκυτοκίνη.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μια σταδιακή αίσθηση μεγαλύτερης άνεσης, καλύτερης διάθεσης και σύνδεσης με το σώμα.

Και τότε αρχίζει το πραγματικά απαιτητικό κομμάτι: η χορογραφία.

Ο εγκέφαλος πρέπει να θυμάται, να κινείται και να «ακούει» ταυτόχρονα

Όταν μαθαίνουμε μια καινούργια σειρά κινήσεων, ο εγκέφαλος καλείται να διαχειριστεί πολλές πληροφορίες ταυτόχρονα. Πρέπει να θυμάται τα βήματα, να ελέγχει το σώμα, να ακολουθεί τον ρυθμό και παράλληλα να ανταποκρίνεται στη μουσική.

Ο προμετωπιαίος φλοιός συμμετέχει στον σχεδιασμό και την εκτέλεση των κινήσεων, ενώ το μεταιχμιακό σύστημα συνδέεται με τη συναισθηματική αντίδραση στη μουσική.

Αυτό εξηγεί και ένα γνώριμο δίλημμα για όποιον έχει προσπαθήσει να μάθει χορογραφία: μπορεί να θυμάται τέλεια τα βήματα αλλά να χάνει την έκφραση ή, αντίθετα, να παρασύρεται από τη μουσική και να ξεχνά την ακριβή σειρά των κινήσεων.

Με την επανάληψη, όμως, τα πράγματα γίνονται ευκολότερα. Τα βασικά κινητικά μοτίβα αρχίζουν να αυτοματοποιούνται, με τη συμβολή περιοχών όπως τα βασικά γάγγλια και η παρεγκεφαλίδα.

Έτσι, ο εγκέφαλος δεν χρειάζεται πλέον να καταναλώνει την ίδια ποσότητα προσοχής για κάθε βήμα. Η κίνηση γίνεται πιο φυσική και απελευθερώνεται νοητικός χώρος για την έκφραση, τη μουσική και το συναίσθημα.

Ο χορός δεν σταματά να «δουλεύει» τον εγκέφαλο όταν τελειώσει το μάθημα

Το τέλος του μαθήματος δεν σημαίνει ότι σταματά και η εγκεφαλική δραστηριότητα που προκάλεσε η άσκηση.

Μετά τον χορό, ο εγκέφαλος συνεχίζει να επεξεργάζεται και να ενοποιεί όσα συνέβησαν. Η σωματική δραστηριότητα μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του στρες και στη βελτίωση της διάθεσης.

Υπάρχει, μάλιστα, και μια διαφορετική διάσταση στον χορό: η έκθεση.

Το να χορεύεις μπροστά σε άλλους σημαίνει ότι αποδέχεσαι το ενδεχόμενο να κάνεις λάθος, να μη θυμηθείς ένα βήμα ή να μην εκτελέσεις μια κίνηση τέλεια. Για τον Rabin, αυτή η διαδικασία δεν καλλιεργεί μόνο τον συντονισμό, αλλά και την αυτοπεποίθηση και το θάρρος να εκτίθεσαι.

Τι αλλάζει με τον καιρό

Τα οφέλη δεν περιορίζονται σε ένα μόνο μάθημα. Η συστηματική ενασχόληση με τον χορό μπορεί, σύμφωνα με τον Rabin, να βελτιώσει σταδιακά τη μνήμη, την ισορροπία, τον συντονισμό, την αίσθηση του ρυθμού και την επίγνωση του σώματος.

Όσο περισσότερο εξασκείται κάποιος, τόσο πιο εύκολα μπορεί να απομνημονεύσει μια νέα χορογραφία και να προσαρμόσει τις κινήσεις του. Ο εγκέφαλος προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της δραστηριότητας και οι κινήσεις που αρχικά φαίνονταν δύσκολες γίνονται σταδιακά πιο φυσικές.

Παράλληλα, υπάρχουν και σημαντικά σωματικά οφέλη. Η ισορροπία, η κινητικότητα, η ευλυγισία και η καρδιαγγειακή υγεία μπορούν να ενισχυθούν μέσα από τη συστηματική κίνηση.

Γιατί ο χορός διαφέρει από άλλες μορφές άσκησης

Η ιδιαιτερότητα του χορού βρίσκεται στο ότι δεν αντιμετωπίζει την άσκηση αποκλειστικά ως προσπάθεια και αντοχή. Συνδυάζει τη σωματική δραστηριότητα με τη μουσική, τη μνήμη, τη δημιουργικότητα, το παιχνίδι και την κοινωνική επαφή.

Ένας διάδρομος γυμναστικής μπορεί να γυμνάζει κυρίως το σώμα και ένα σταυρόλεξο να προκαλεί κυρίως το μυαλό. Ο χορός, αντίθετα, απαιτεί από τον άνθρωπο να χρησιμοποιεί ταυτόχρονα το σώμα και τον εγκέφαλό του.

Και ίσως αυτός είναι ένας από τους λόγους που μπορεί να είναι τόσο ελκυστικός ως μορφή άσκησης: δεν χρειάζεται να αισθάνεσαι ότι «κάνεις γυμναστική» για να κινείσαι, να μαθαίνεις και να ενεργοποιείς τον εγκέφαλό σου.

Από το πρώτο βήμα μέχρι την τελευταία κίνηση μιας χορογραφίας, ο εγκέφαλος θυμάται, συντονίζει, επεξεργάζεται τη μουσική, αντιδρά συναισθηματικά και προσαρμόζεται. Με άλλα λόγια, ο χορός δεν γυμνάζει μόνο το σώμα. Βάζει ολόκληρο τον εγκέφαλο στο παιχνίδι.

Πηγή: Real Simple