Αλλεργίες από το πουθενά: Οι απρόσμενοι λόγοι που μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά

Οι αλλεργίες δεν είναι απαραίτητα μια προδιάθεση που υπάρχει από την παιδική ηλικία. Μπορούν να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε φάση της ζωής, ακόμη και στην ενήλικη ζωή, όταν παράγοντες όπως λοιμώξεις, φάρμακα, ορμονικές αλλαγές ή τσιμπήματα από τσιμπούρια επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το ανοσοποιητικό σύστημα.

Οι ερευνητές προσπαθούν πλέον να κατανοήσουν καλύτερα αυτούς τους «διακόπτες» που μπορεί να ενεργοποιήσουν μια νέα αλλεργία και να βρουν τρόπους πρόληψης ή αντιμετώπισής της.

Βασικοί λόγοι για τις αλλεργίες που εμφανίζονται στους ενήλικες

1. Ο κορωνοϊός ως πιθανός «διακόπτης». Η γενετική προδιάθεση παίζει ρόλο στην εμφάνιση αλλεργιών, όμως δεν εξηγεί τα πάντα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, μια λοίμωξη από Covid-19 μπορεί να επηρεάσει το ανοσοποιητικό και να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης αλλεργικής ρινίτιδας και άσθματος. Μελέτη του 2026 διαπίστωσε συσχέτιση ανάμεσα στη συγκεκριμένη λοίμωξη και τον αυξημένο κίνδυνο, ενώ ο εμβολιασμός συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο. Παρόμοιες επιδράσεις έχουν παρατηρηθεί και μετά από ορισμένες άλλες ιογενείς λοιμώξεις, ιδιαίτερα στα παιδιά.
2. Τα αντιβιοτικά και το μικροβίωμα. Η χρήση αντιβιοτικών έχει επίσης συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο αλλεργιών. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι τα αντιβιοτικά διαταράσσουν το εντερικό μικροβίωμα, δηλαδή την κοινότητα μικροοργανισμών του πεπτικού συστήματος που συμμετέχει και στη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Η διατάραξή του ενδέχεται να προκαλεί δυσλειτουργία στην ανοσολογική απόκριση.
3. Εγκυμοσύνη και ορμονικές αλλαγές. Η εγκυμοσύνη αποτελεί μια ακόμη περίοδο σημαντικών αλλαγών στο ανοσοποιητικό. Σε ορισμένες γυναίκες οι ήδη υπάρχουσες αλλεργίες επιδεινώνονται, ενώ μπορεί να εμφανιστεί και η λεγόμενη «ρινίτιδα της εγκυμοσύνης», με συμπτώματα όπως μπούκωμα, καταρροή και φτέρνισμα. Συνήθως υποχωρεί μετά τον τοκετό και δεν θεωρείται πραγματική αλλεργία. Ορμονικές μεταβολές, όπως αυτές της εμμηνόπαυσης, έχουν επίσης συσχετιστεί με την εμφάνιση νέων αλλεργικών αντιδράσεων.
4. Κόκκινο κρέας και τσίμπημα από τσιμπούρι. Ένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σύνδρομο alpha-gal. Πρόκειται για μια αλλεργική αντίδραση σε ένα σάκχαρο, που βρίσκεται στα περισσότερα θηλαστικά και το οποίο προκαλείται κυρίως από τσιμπήματα τσιμπουριών. Πρακτικά, το τσίμπημα από το λεγόμενο «Μοναχικό Αστέρι» (lone star tick) μπορεί να ευαισθητοποιήσει τον οργανισμό απέναντι σε ένα μόριο που βρίσκεται στο κρέας των περισσότερων θηλαστικών. Έτσι, κάποιος που επί χρόνια έτρωγε κόκκινο κρέας χωρίς πρόβλημα μπορεί να εμφανίσει κνίδωση, πρήξιμο ή γαστρεντερικά συμπτώματα μετά την κατανάλωσή του.

Υπάρχει θεραπεία;

Προς το παρόν δεν υπάρχει εγγυημένος τρόπος αναστροφής μιας νέας αλλεργίας στην ενήλικη ζωή. Ωστόσο, η έρευνα εξετάζει θεραπείες που τροποποιούν την ανοσολογική απόκριση, φάρμακα όπως το Xolair, αλλά και πειραματικές μεθόδους που επιδιώκουν να «εκπαιδεύσουν» ξανά το ανοσοποιητικό σύστημα.

Σε κάθε περίπτωση, η καλύτερη κατανόηση των λοιμώξεων, του μικροβιώματος και των ορμονικών αλλαγών μπορεί στο μέλλον να οδηγήσει σε αποτελεσματικότερη πρόληψη και αντιμετώπιση.

Με πληροφορίες από BBC