Άσκηση στην πόλη: Πώς να προστατευτείτε από τη μόλυνση του αέρα

Για όσους γυμνάζονται στην πόλη, η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί έναν παράγοντα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.

Η έντονη άσκηση αυξάνει τον ρυθμό και το βάθος της αναπνοής, με αποτέλεσμα όταν γυμναζόμαστε να εισπνέουμε μεγαλύτερη ποσότητα ρυπογόνων ουσιών σε σχέση με το περπάτημα. Σύμφωνα όμως με ειδικούς που επικαλείται δημοσίευμα του BBC, τα οφέλη της σωματικής άσκησης στις περισσότερες περιπτώσεις υπερτερούν των κινδύνων από την ατμοσφαιρική ρύπανση.

Ένας από τους σημαντικότερους ρύπους είναι τα μικροσωματίδια PM2.5, τα οποία είναι περίπου 30 φορές μικρότερα από το πλάτος μιας ανθρώπινης τρίχας. Προέρχονται, μεταξύ άλλων, από την κυκλοφορία των οχημάτων και μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες, να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος και να επηρεάσουν άλλα όργανα. Η ρύπανση έχει συνδεθεί με καρδιαγγειακά και αναπνευστικά προβλήματα, καρκίνο, αλλά και αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου.

Μελέτη του 2025, που εξέτασε δεδομένα από περισσότερα από 29 εκατομμύρια ανθρώπους σε 51 έρευνες, εντόπισε επίσης σύνδεση ανάμεσα σε ορισμένους ατμοσφαιρικούς ρύπους και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης νόσου του Πάρκινσον. Εκτός από τα PM2.5, στους αστικούς δρόμους συναντώνται διοξείδιο του αζώτου, διοξείδιο του θείου, μονοξείδιο του άνθρακα και όζον.

Παρά την έκθεση, η άσκηση μπορεί να προσφέρει σημαντική προστασία. Σύμφωνα με ανασκόπηση, η άσκηση σε περιβάλλον με ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέθηκε με 26% χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας σε σύγκριση με την αδράνεια, ενώ σε καθαρότερο αέρα η μείωση έφτασε το 31%. Παρ’ όλα αυτά, όσο αυξάνεται η ρύπανση τόσο περιορίζονται ορισμένα από τα οφέλη της άσκησης.

Πώς να μειώσετε την έκθεση στους ρύπους

Η επιλογή της διαδρομής μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά. Η μετακίνηση μόλις ένα ή δύο τετράγωνα μακριά από δρόμους με έντονη κυκλοφορία μπορεί να μειώσει την έκθεση στη ρύπανση κατά 20%-30%, ενώ η επιλογή παράπλευρων δρόμων αντί για κεντρικές αρτηρίες έχει συνδεθεί με μείωση έως και 50%.

Επίσης, είναι προτιμότερο να αποφεύγονται οι ώρες αιχμής, όταν τα μποτιλιαρισμένα αυτοκίνητα δημιουργούν σημεία με ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις ρύπων. Τις ζεστές και ηλιόλουστες ημέρες χρειάζεται προσοχή και στις απογευματινές ώρες, όταν μπορεί να αυξηθούν τα επίπεδα όζοντος.

Η παρακολούθηση των τοπικών δεικτών ποιότητας του αέρα μπορεί να βοηθήσει στην επιλογή της κατάλληλης ώρας και τοποθεσίας. Σε ημέρες με υψηλή ρύπανση, οι ειδικοί προτείνουν άσκηση σε εσωτερικό χώρο ή σε πάρκα.

Τέλος, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι ατομικές επιλογές μπορούν να περιορίσουν την προσωπική έκθεση, όμως η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης απαιτεί περιορισμό των εκπομπών στην πηγή τους, μέσω ευρύτερων πολιτικών παρεμβάσεων.

(Με πληροφορίες BBC News)