Μεταμοσχευμένος νεφρός χοίρου λειτούργησε σε άνθρωπο για διάστημα 271 ημερών

Ένα νεφρό που μεταμοσχεύθηκε από χοίρο λειτούργησε μέσα στο σώμα ενός ασθενούς για 271 ημέρες. Πρόκειται για το μεγαλύτερο διάστημα που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα, σύμφωνα με Αμερικανούς γιατρούς.

Ο Τιμ Άντριους δήλωσε ότι η μεταμόσχευση του έδωσε «ελπίδα» και τον γλίτωσε από μήνες κατά τους οποίους θα έπρεπε να πηγαίνει στο νοσοκομείο για αιμοκάθαρση. Η ομάδα του νοσοκομείου Mass General Brigham αναφέρει ότι η εργασία της δείχνει πως όργανα χοίρων θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως «γέφυρα» έως ότου καταστεί διαθέσιμο ένα ανθρώπινο μόσχευμα. Ωστόσο, το όργανο του χοίρου τελικά σταμάτησε να λειτουργεί και αφαιρέθηκε, με αποτέλεσμα ο Άντριους να χρειαστεί να υποβληθεί ξανά για σύντομο διάστημα σε αιμοκάθαρση, μέχρι να βρεθεί δότης.

Μακρά η λίστα αναμονής σε ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία για μεταμόσχευση νεφρού

Οι γιατροί και οι επιστήμονες διερευνούν τη ξενομεταμόσχευση – τη χρήση οργάνων από άλλα είδη – εξαιτίας της έλλειψης διαθέσιμων οργάνων για μεταμοσχεύσεις. Στις ΗΠΑ, περίπου 100.000 άνθρωποι περιμένουν για μεταμόσχευση νεφρού, ενώ πραγματοποιούνται μόλις 25.000 μεταμοσχεύσεις κάθε χρόνο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, περισσότεροι από 7.000 άνθρωποι βρίσκονται στη λίστα αναμονής για μεταμόσχευση νεφρού.

Στον Άντριους είχαν πει ότι μπορεί να χρειαστούν επτά χρόνια μέχρι να φτάσει στην κορυφή της λίστας, ενώ οι άνθρωποι που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση ζουν κατά μέσο όρο μόλις πέντε χρόνια. «Είχα λίγο περιορισμένο χρόνο… και αυτό γίνεται πολύ καταθλιπτικό», είπε. Ωστόσο, περιέγραψε την ιδέα μιας μεταμόσχευσης νεφρού από χοίρο ως «ελπίδα» και ως «το φως στην άκρη του τούνελ». «Η ελπίδα είναι το σημαντικότερο πράγμα, η πιθανότητα να απαλλαγώ από το μηχάνημα της αιμοκάθαρσης και να ζήσω τη ζωή μου».

Ο Τιμ Άντριους προετοιμάζεται για την επέμβαση τον Ιανουάριο του 2025. Το νεφρό του δότη είχε ληφθεί από έναν γενετικά τροποποιημένο χοίρο, ώστε να είναι κατάλληλο για μεταμόσχευση σε άνθρωπο. Οι χειρουργοί συνέδεσαν το νεφρό του χοίρου με τα αιμοφόρα αγγεία στο σώμα του Τιμ Άντριους, ώστε το όργανο να μπορεί να φιλτράρει το αίμα. Οι χοίροι θεωρούνται το ιδανικότερο ζώο για ξενομεταμοσχεύσεις. Τα όργανά τους έχουν περίπου το κατάλληλο μέγεθος και υπάρχει πολυετής εμπειρία στην εκτροφή τους. Ωστόσο, δεν μπορεί κανείς απλώς να πάρει ένα νεφρό από έναν χοίρο σε μια φάρμα και να το μεταμοσχεύσει σε έναν άνθρωπο. Το ανθρώπινο σώμα θα αναγνώριζε αμέσως το όργανο ως ξένο και θα εξαπέλυε μια καταστροφική ανοσολογική επίθεση, η οποία θα κατέστρεφε το νεφρό. Το όργανο θα μαύριζε μέσα σε λίγα λεπτά, καθώς θα δημιουργούνταν ρήξεις στα κύτταρά του και θα σχηματίζονταν θρόμβοι στο εσωτερικό του.

Γι’ αυτό οι ερευνητές έχουν αναπτύξει μικρόσωμους χοίρους της φυλής Γιουκατάν, των οποίων το γονιδίωμα έχει υποστεί 69 γενετικές τροποποιήσεις, με στόχο να καταστήσουν τα όργανά τους περισσότερο «ανθρώπινα». Οι τροποποιήσεις αυτές αφαιρούν ορισμένα χαρακτηριστικά των κυττάρων του χοίρου που εντοπίζει και επιτίθεται το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα, προσθέτουν ανθρώπινο DNA που λειτουργεί σαν ένα είδος «καμουφλάζ», βοηθώντας στην απόκρυψη του ιστού του χοίρου από το ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ παράλληλα απενεργοποιούν ιούς που βρίσκονται κρυμμένοι στο DNA του χοίρου, ώστε να αποτραπεί η μόλυνση.

Είναι οι χοίροι το μέλλον των μεταμοσχεύσεων οργάνων;

Ο Άντριους έπασχε από νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου εξαιτίας διαβήτη τύπου 2 και η λειτουργία των νεφρών του είχε επιδεινωθεί σοβαρά. Ήταν 66 ετών όταν υποβλήθηκε στη ξενομεταμόσχευση, στις 25 Ιανουαρίου 2025. Το μεταμοσχευμένο νεφρό χοίρου άρχισε να λειτουργεί αμέσως, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν τώρα στο ιατρικό περιοδικό The Lancet.

Το νεφρό συνέχισε να λειτουργεί για 271 ημέρες, έως ότου αφαιρέθηκε τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Στη συνέχεια ο Τιμ χρειάστηκε αιμοκάθαρση για 82 ημέρες, μέχρι να λάβει ανθρώπινο μόσχευμα από δότη τον Ιανουάριο του 2026. Το νέο όργανο λειτουργεί μέχρι σήμερα καλά.

Ο δρ Λεονάρντο Ριέλα, από το Κέντρο Επιστημών Μεταμόσχευσης του Mass General Brigham, δήλωσε ότι η έλλειψη διαθέσιμων οργάνων για μεταμόσχευση σημαίνει πως «βρισκόμαστε σε κρίση». «Εργαζόμαστε πραγματικά σκληρά για να δώσουμε ελπίδα και πιστεύουμε ειλικρινά ότι η ξενομεταμόσχευση μπορεί να αποτελέσει μια εναλλακτική λύση για ασθενείς που δεν έχουν ζώντα δότη, επιτρέποντάς μας ενδεχομένως να παρακάμψουμε την αιμοκάθαρση και να τους οδηγήσουμε απευθείας σε μεταμόσχευση», δήλωσε.

Υπήρχαν πρώιμες ενδείξεις ότι το ανοσοποιητικό σύστημα του Άντριους απέρριπτε το μόσχευμα, όμως αυτό αντιμετωπίστηκε επιτυχώς με την προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής του. Ωστόσο, περίπου έξι μήνες αργότερα, τα αιμοφόρα αγγεία στο νεφρό άρχισαν να υφίστανται βλάβες και το όργανο παρουσίασε φλεγμονή. Στη συνέχεια άρχισε να παρουσιάζει ανεπάρκεια. Δεν είναι απολύτως σαφές γιατί συνέβη αυτό, καθώς δεν υπήρχαν ενδείξεις ότι αντισώματα επιτίθεντο στο νεφρό του χοίρου.

Στη δημοσίευσή τους στο The Lancet, οι γιατροί αναφέρουν: «Η συγκεκριμένη περίπτωση καταδεικνύει τόσο τις προοπτικές όσο και τις προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στην κλινική ξενομεταμόσχευση νεφρών».

Πηγή: BBC