Κοινό κρυολόγημα: Επιστήμονες πλησιάζουν σε κάτι που θεωρούνταν για χρόνια αδύνατο
Ένα εμβόλιοπου θα μπορούσε να προστατεύει από το κοινό κρυολόγημα πέρασε με ενθαρρυντικά αποτελέσματα το πρώτο στάδιο δοκιμών σε ανθρώπους, σε μια εξέλιξη που οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν σημαντικό ορόσημο έπειτα από χρόνια έρευνας.
Το υποψήφιο εμβόλιο, με την ονομασία APL-10456, αναπτύσσεται από το Imperial College του Λονδίνου σε συνεργασία με τη βιοφαρμακευτική εταιρεία Απόλο Θεραπευτίκς και στοχεύει τους ρινοϊούς, την οικογένεια ιών που ευθύνεται για τη μεγάλη πλειονότητα των περιστατικών κοινού κρυολογήματος.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να υπάρξει εμβόλιο για το κρυολόγημα
Η δημιουργία ενός αποτελεσματικού εμβολίου θεωρούνταν επί δεκαετίες εξαιρετικά δύσκολη, καθώς κυκλοφορούν περίπου 180 διαφορετικά στελέχη ρινοϊών, τα οποία χωρίζονται σε τρία βασικά είδη, τα Α, Β και C. Ένα εμβόλιο που θα στόχευε μόνο ένα ή λίγα στελέχη θα είχε επομένως περιορισμένη χρησιμότητα.
Η νέα προσέγγιση επιχειρεί να παρακάμψει αυτό το εμπόδιο προκαλώντας ευρύτερη ανοσολογική απόκριση απέναντι και στις τρεις βασικές κατηγορίες ρινοϊών.
Στην πρώτη φάση της κλινικής δοκιμής συμμετείχαν 144 υγιείς εθελοντές. Σύμφωνα με τα αρχικά αποτελέσματα, μία δόση του εμβολίου ήταν καλά ανεκτή και προκάλεσε ανοσολογική απόκριση απέναντι και στα τρία είδη ρινοϊών. Η πρώτη ομάδα της μελέτης αφορούσε ενήλικες ηλικίας 18 έως 54 ετών και εξετάστηκαν τρία διαφορετικά επίπεδα δόσης.
«Με τόσα πολλά διαφορετικά στελέχη ρινοϊού να κυκλοφορούν, η ανάπτυξη ενός εμβολίου θεωρούνταν για μεγάλο διάστημα ανέφικτη», ανέφερε ο καθηγητής Σεμπάστιαν Τζόνστον, καθηγητής Πνευμονολογίας και Αλλεργιολογίας στο Imperial College του Λονδίνου, χαρακτηρίζοντας ιδιαίτερα ενθαρρυντική την πρόοδο των ερευνών.
Δεν πρόκειται ακόμη για εμβόλιο που αποδεδειγμένα αποτρέπει το κρυολόγημα
Η δεύτερη φάση του συγκεκριμένου σταδίου της μελέτης εξετάζει πλέον ένα σχήμα δύο δόσεων σε άτομα ηλικίας 55 ετών και άνω, με περισσότερα δεδομένα να αναμένονται το τελευταίο τρίμηνο του 2026. Εφόσον η ανάπτυξη προχωρήσει σύμφωνα με τον σχεδιασμό, δοκιμή σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια αναμένεται να αρχίσει μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027.
Και εκεί βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη σημασία ενός πιθανού εμβολίου. Για τους περισσότερους ανθρώπους ένας ρινοϊός σημαίνει καταρροή, βήχα και λίγες ημέρες ταλαιπωρίας. Σε ανθρώπους όμως με άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, οι λοιμώξεις μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές εξάρσεις της νόσου και να οδηγήσουν ακόμη και σε νοσηλεία. Σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική αντιιική θεραπεία που να στοχεύει τους ρινοϊούς.
Η έρευνα αποτελεί προϊόν συνεργασίας που ξεκίνησε το 2017, ενώ προηγήθηκαν περισσότερες από 20 προκλινικές μελέτες μέχρι να επιλεγεί το εμβόλιο που κρίθηκε κατάλληλο για τις πρώτες δοκιμές σε ανθρώπους.
Το αν τελικά το «εμβόλιο για το κρυολόγημα» θα φτάσει στα ιατρεία και στα φαρμακεία απέχει ακόμη αρκετά. Για την ώρα, όμως, ένα πρόβλημα που επί δεκαετίες έμοιαζε σχεδόν αδύνατο να λυθεί φαίνεται να έχει περάσει για πρώτη φορά ένα σημαντικό τεστ.
Πώς η ανάλυση του DNA των όγκων ανοίγει νέους δρόμους στη θεραπεία του καρκίνου και γιατί το μέλλον μιας σημαντικής ελληνικής επιστημονικής πρωτοβουλίας παραμένει αβέβαιο
19°
