Τι συμβαίνει στα μάτια αν κοιτάξετε απευθείας μια έκλειψη ηλίου

Η ολική έκλειψη ηλίου της 12ης Αυγούστου 2026 προκαλεί το ενδιαφέρον εκατομμυρίων ανθρώπων.

Οι ειδικοί υπενθυμίζουν με αυτή την αφορμή ότι η παρατήρηση μιας έκλειψης ηλίου απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς η απευθείας θέαση του ήλιου μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μόνιμη βλάβη στα μάτια.

Η έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά ανάμεσα στη Γη και τον ήλιο, καλύπτοντας πλήρως ή μερικώς τον ηλιακό δίσκο από την οπτική γωνία των παρατηρητών στη Γη.

Τι συμβαίνει στα μάτια

Σύμφωνα με τη NASA, είναι ασφαλές να κοιτάξει κανείς τον ήλιο μόνο κατά τη διάρκεια της ολικότητας, όταν η Σελήνη καλύπτει πλήρως το φωτεινό πρόσωπο του ήλιου. Σε όλες τις άλλες φάσεις, ακόμη και όταν το 99% του ήλιου είναι καλυμμένο, απαιτείται ειδική προστασία.

Ο Κάιλα Μπλακ, διευθυντής οπτικής πρακτικής της Boots Opticians, προειδοποιεί ότι ακόμη και όταν το θέαμα είναι εντυπωσιακό, δεν πρέπει να κοιτάμε τον ήλιο με γυμνά μάτια.

Για την ασφαλή παρατήρηση απαιτούνται ειδικά γυαλιά έκλειψης, τα οποία πληρούν το διεθνές πρότυπο ασφαλείας ISO 12312-2. Τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν προσφέρουν την απαραίτητη προστασία, ακόμη και αν χρησιμοποιηθούν δύο ή περισσότερα ζευγάρια ταυτόχρονα.

Εναλλακτικά, η έκλειψη μπορεί να παρακολουθηθεί μέσω διαδικτυακής ζωντανής μετάδοσης. Όσοι θέλουν να φωτογραφίσουν το φαινόμενο ή να το παρατηρήσουν με φωτογραφική μηχανή, κιάλια ή τηλεσκόπιο, χρειάζονται ειδικά σχεδιασμένα ηλιακά φίλτρα.

Οι ειδικοί προειδοποιούν επίσης ότι αυτοσχέδιες λύσεις, όπως καπνισμένα τζάμια, φιλμ, δισκέτες, ακτινογραφικά φιλμ ή σκούρα γυαλιά ηλίου, δεν προστατεύουν από την υπεριώδη και υπέρυθρη ακτινοβολία.

Ο κίνδυνος της ηλιακής αμφιβληστροειδοπάθειας

Η απευθείας θέαση του Ήλιου μπορεί να προκαλέσει ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια, δηλαδή βλάβη στον αμφιβληστροειδή, το τμήμα του ματιού που ανιχνεύει το φως και επιτρέπει την όραση.

Το πρόβλημα μπορεί να εμφανιστεί πολύ γρήγορα και, το σημαντικότερο, συχνά χωρίς πόνο. Έτσι, κάποιος μπορεί να μην αντιληφθεί αμέσως ότι έχει τραυματίσει τα μάτια του.

Μεταξύ των συμπτωμάτων περιλαμβάνονται:

• θολή όραση,
• τυφλά ή «νεκρά» σημεία στο οπτικό πεδίο,
• μόνιμη απώλεια όρασης.

Η NASA επισημαίνει ότι η παρατήρηση οποιουδήποτε τμήματος του ήλιου χωρίς ειδικό ηλιακό φίλτρο μπροστά από τον οπτικό εξοπλισμό μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό στα μάτια.

(Mε πληροφορίες Unilad)