Health & Fitness

Το Ημερολόγιο της Πλήξης: 1 Αυγούστου

Η πλήξη ως ελευθερία και αντίσταση

Κυριάκος Αθανασιάδης
2’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Το δικαίωμα στην ανία και η μεταφυσική της ραστώνης | Mode Pause: Οδηγός επιβίωσης για βαριεστημένους

Η πλήξη είναι καλή. Είναι ωραία. Δεν έχει και την πιο καλή φήμη βέβαια, γιατί συνήθως την ταυτίζουμε με την τεμπελιά —που άλλο τόσο ωραία είναι κι αυτή— και με τη σπατάλη του χρόνου, τη χαμένη ώρα, τον ξοδεμένο χρόνο. Στο μυαλό μας έχει το σχήμα μιας μικρής ηθικής αποτυχίας. Είναι συνώνυμη με την τρομώδη αδυναμία κάποιου να αξιοποιήσει το σύνολο της ημέρας σύμφωνα με τα πρότυπα της διαρκούς αυτοβελτίωσης και της παραγωγικότητας, επιλέγοντας αντ’ αυτού να κοιτάζει το ταβάνι με τα γουρλωτά και δακρυσμένα και πλημμυρισμένα απελπισία μάτια ενός αναποδογυρισμένου από μια μεταμορφωτική αναποδιά της τύχης μπάμπουρα.

Βαριέμαι, άρα δεν οργανώθηκα σωστά· βαριέμαι, άρα δεν βρήκα αρκετά ενδιαφέροντα από τα τόσα που κυκλοφορούν· βαριέμαι, άρα δεν αξιοποίησα τη μέρα μου όπως έπρεπε, δεν έκανα ένα ακόμη βήμα προς την καλύτερη εκδοχή του εαυτού μου, εκείνη την ιδεατή περσόνα που ξυπνά νωρίς, πίνει νερό με στυμμένο λεμόνι, μια πρέζα αλάτι και ένα ψέμα μέλι, κρατά ημερολόγιο ευγνωμοσύνης, και έχει ήδη απαντήσει σε όλα τα μέιλ της πριν από τις οχτώ, δηλαδή πριν πάνε οι άλλοι ακόμα στο γραφείο.

Ουδέν αναληθέστερον τούτου. Γιατί στην πραγματικότητα η πλήξη συνιστά ακριβό προνόμιο, είναι τεκμήριο πλούτου, καθώς προϋποθέτει χρόνο που δεν είναι δεσμευμένος με τις ταπεινές πλην άκρως απαιτητικές ανάγκες της άμεσης επιβίωσης. Για να βαρεθείς, δεν γίνεται να νιώθεις στο σβέρκο σου το χνότο των απλήρωτων λογαριασμών. Για να βαρεθείς, πρέπει να υπάρχει κάπου στη ζωή σου μια ιερή αλληλουχία διαστημάτων όπου κανείς δεν θα ζητά κάτι από σένα, που στους κόλπους τους το σώμα σου δεν θα βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού, όπου η επόμενη υποχρέωση δεν θα έχει ήδη καταπιεί την ουρά της προηγούμενης.

Αυτός που τρέχει σα τον Βέγγο δεν πλήττει· δεν προλαβαίνει να πλήξει. Αυτή που πλήττει είναι η ελίτ.

Η πλήξη είναι ένα δωμάτιο αναψυχής και παιγνίου για χορτασμένους ουρανίσκους, ένας χώρος χωρίς πρόγραμμα, ένα σπάνιο πουλί, μια εξωγήινη εξτραβαγκάντσα που κάνει μπαμ από μακριά, πλοηγούμενη καθώς είναι δίχως χάρτη σε μια εποχή όπου η εργασιακή απαίτηση μπαίνει από παντού στο σπίτι σαν την ομίχλη, ένας εισβολέας που μετατρέπει ακόμη και την ξεκούραση, την ανάπαυση ή και αυτή την αναψυχή σε αυστηρά πρότζεκτ διαχείρισης έργου —περπατάς για να μην πας από καρδιά, διαβάζεις για αυτοβελτίωση, κοιμάσαι για να αποδίδεις, κάνεις διακοπές για να Γεμίσεις Τις Μπαταρίες—, όχι πάντα βέβαια με τη μορφή μίας σαφούς εντολής, αλλά συχνότερα με τη μορφή ενός ακόμη σαφέστερου, ύπουλου υπαινιγμού.

Υπάρχει ένα μήνυμα που πρέπει να απαντήσεις. Άφησες ανοιχτό ένα αρχείο που μπορεί να διορθωθεί. Σε γυροφέρνει μια ιδέα που δεν θα ήταν άσκοπο να σημειωθεί. Κι εκείνη η άλλη εκκρεμότητα; Ω, εκείνη η άλλη εκκρεμότητα είναι απαραίτητο να κλείσει άμεσα. Ο κόσμος δεν μπορεί να συνεχίσει να γυρνά γύρω από τον εαυτό και γύρω από το μεγάλο κενό της ανυπαρξίας αν δεν σηκωθείς να κλείσεις αυτή την εκκρεμότητα. Είσαι ο ρυθμιστής του σύμπαντος κόσμου: και όμως, τεμπελιάζεις.

Το τίποτα, γυμνό και άχρηστο όπως είναι —ένα κλουβί σε αναζήτηση πουλιού—, προκαλεί καχυποψία.

Η πλήξη, σαν πράξη αντίστασης, σαν άρνηση εκτέλεσης καθηκόντων, αρχίζει να αποκτά μορφή και αξία όταν επιλέγεις συνειδητά να μην κλείσεις εκείνη την εκκρεμότητα, να μη σημειώσεις την ιδέα, να μη διορθώσεις το αρχείο, να μην απαντήσεις το μήνυμα, να μη γεμίσεις το κενό, να μη μετατρέψεις κάθε παύση ωραρίου σε παραγωγική μονάδα.

Αυτά, οπωσδήποτε, δεν είναι εύκολα πράγματα. Το να μείνεις σκάρτη μισή ώρα χωρίς περισπασμούς ή χωρίς το άλλοθι της χρησιμότητας, στην επικράτεια της εκνευριστικής, επίπεδης, σχεδόν παιδικής στην επιμονή της και διόλου ευχάριστης πλήξης είναι ζόρικο πράγμα: άσκηση για δυνατούς λύτες· για μπαρουτοκαπνισμένους αντιρρησίες συνείδησης. Γιατί η αδράνεια, σαν Αμερικανός λοχίας σε κέντρο επιλογής πεζοναυτών, απαιτεί αντοχή. Και γιατί έχουμε μάθει καλά να φοβόμαστε το κενό —να το αποστρεφόμαστε—, θεωρώντας το αφετηρία για άλλη μία υπαρξιακή κρίση, κατά τη διάρκεια της οποίας θα πρέπει να μονομαχήσουμε ξανά με τον εαυτό μας, και να χάσουμε πάλι.

Η δυνατότητα να βαριέται χωρίς ενοχή ένας ανθρωπάκος του Θεού είναι σημαντική σαν την πρωτεΐνη ορού γάλακτος για τον αθλούμενο. Μας θυμίζει ότι ο προσωπικός χρόνος δεν υπάρχει μόνο για να οργανώνεται, να μετριέται και να πουλιέται ή να ανταλλάσσεται. Πού και πού, υπάρχει και για να υπάρχει. Είναι εκείνη η αλληλουχία άξαφνων στιγμών όπου η ζωή —αυτή η μικρή, η δική μας— σταματά να υποβάλλει άλλη μία αναφορά προόδου, επιτρέποντάς μας να είμαστε, απλώς και μόνο, παρόντες. Και να μην κάνουμε τίποτε.

Καμιά φορά αυτό το πράγμα είναι σχεδόν ανυπόφορο. Πληκτικό. Ε και;

* * *

Το αυγουστιάτικο Ημερολόγιο της Πλήξης θα κυκλοφορεί όλο τον μήνα, κάθε μέρα, στις 7 το πρωί. Ελπίζουμε να μην είναι πολύ πληκτικό. Σας ευχαριστούμε.