Μια πτώση σε μεγαλύτερη ηλικία μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής, οδηγώντας σε τραυματισμούς, απώλεια αυτονομίας και αυξημένη ανάγκη για μακροχρόνια φροντίδα. Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι ο κίνδυνος δεν εμφανίζεται ξαφνικά στα γηρατειά, αλλά αρχίζει να αυξάνεται πολύ νωρίτερα.
Η Ναταλί βαν ντερ Βέλντε, καθηγήτρια Γηριατρικής και ειδικός στην πρόληψη των πτώσεων στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ, εξηγεί στη Washington Post ότι όλοι θα πρέπει να αρχίζουν να σκέφτονται την ισορροπία και τη μυϊκή τους δύναμη ήδη από τη μέση ηλικία.
Όπως αναφέρει, η φυσική κατάσταση, η δύναμη και η ισορροπία βρίσκονται συνήθως στο υψηλότερο επίπεδό τους μέχρι περίπου τα 30 χρόνια και στη συνέχεια αρχίζουν σταδιακά να υποχωρούν. Μετά τα 50, ο κίνδυνος πτώσης αυξάνεται αισθητά, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που κάνουν καθιστική ζωή ή λαμβάνουν πολλά φάρμακα.
Ένας ετήσιος έλεγχος φαρμάκων
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου είναι η φαρμακευτική αγωγή. Ορισμένα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν ζάλη, υπνηλία ή υπερβολική πτώση της αρτηριακής πίεσης.
Η ίδια αναφέρει την περίπτωση της μητέρας της, η οποία λιποθυμούσε και έπεφτε, κυρίως όταν σηκωνόταν τη νύχτα, επειδή η πίεσή της μειωνόταν υπερβολικά. Μετά την αλλαγή των φαρμάκων και των δόσεων, μπόρεσε να επιστρέψει στις καθημερινές της δραστηριότητες και στους περιπάτους.
Για τον λόγο αυτό, συνιστά στους μεγαλύτερους ανθρώπους να ζητούν τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο επανεκτίμηση της φαρμακευτικής τους αγωγής και να ενημερώνουν τον γιατρό τους για κάθε πτώση ή επεισόδιο ζάλης.
Πολλοί αποφεύγουν να το αναφέρουν, επειδή φοβούνται ότι θα χάσουν την ανεξαρτησία τους ή θεωρούν ότι οι πτώσεις αποτελούν φυσιολογικό μέρος της γήρανσης. Ωστόσο, μια πτώση μπορεί να αποτελεί ένδειξη προβλήματος στην καρδιά, στην όραση, στην κινητικότητα ή στη φαρμακευτική αγωγή και πρέπει να διερευνάται.
Οι μικρές αλλαγές στο σπίτι
Η απομάκρυνση των εμποδίων από το σπίτι αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης. Χαλιά που γλιστρούν, κακός φωτισμός, καλώδια, ακατάλληλα παπούτσια και ολισθηρά δάπεδα μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Η ειδικός συνιστά αντιολισθητικά υποδήματα, επαρκή φωτισμό, καλή ενυδάτωση και αργό σηκωμό από το κρεβάτι ή την καρέκλα. Παράλληλα, καλό είναι να αποφεύγεται η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στην όραση. Ο καταρράκτης, για παράδειγμα, συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα πτώσης. Η βαν ντερ Βέλντε προειδοποιεί και για τη χρήση διπλοεστιακών γυαλιών σε εξωτερικούς χώρους, καθώς όταν κάποιος κοιτάζει σκαλοπάτια ή πεζοδρόμια μέσα από το κάτω μέρος των φακών μπορεί να δυσκολεύεται να εκτιμήσει σωστά το βάθος.
Η άσκηση είναι το σημαντικότερο «φάρμακο»
Ο σημαντικότερος παράγοντας που μπορεί να βελτιωθεί είναι η κινητικότητα. Η άσκηση βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής δύναμης, της ισορροπίας και της γενικής φυσικής κατάστασης.
Η ειδικός προτείνει περπάτημα, ασκήσεις ενδυνάμωσης και προπόνηση ισορροπίας. Υπάρχουν επίσης ειδικά επιβλεπόμενα προγράμματα για ηλικιωμένους, τα οποία έχουν σχεδιαστεί ειδικά για την πρόληψη των πτώσεων.
Πριν από την έναρξη ενός απαιτητικού προγράμματος, πάντως, οι μεγαλύτεροι άνθρωποι καλό είναι να υποβάλλονται σε συνολική αξιολόγηση από γιατρό ή φυσικοθεραπευτή.
Η ίδια έχει εντάξει απλές ασκήσεις ισορροπίας στην καθημερινότητά της. Στέκεται στο ένα πόδι την ώρα που βουρτσίζει τα δόντια της και εξασκείται στο να σηκώνεται από το πάτωμα χωρίς βοήθεια.
Τέτοιες κινήσεις μπορεί να φαίνονται απλές, αλλά βοηθούν στη διατήρηση δεξιοτήτων που είναι κρίσιμες για την ανεξάρτητη ζωή.
Γιατί η ακινησία αυξάνει τον κίνδυνο
Μετά από μια πτώση, πολλοί άνθρωποι φοβούνται να κινηθούν ξανά. Περιορίζουν τις εξόδους και τις δραστηριότητές τους, με αποτέλεσμα να χάνουν ακόμη περισσότερη μυϊκή δύναμη και ισορροπία.
Αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: όσο λιγότερο κινούνται, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα νέας πτώσης.
Η χρήση ενός έξυπνου ρολογιού ή άλλης συσκευής που ανιχνεύει πτώσεις μπορεί να προσφέρει αίσθημα ασφάλειας, ιδιαίτερα σε όσους ζουν μόνοι, χωρίς όμως να υποκαθιστά την άσκηση και την πρόληψη.
Το βασικό μήνυμα της ειδικού είναι ότι η δύναμη και η ισορροπία διατηρούνται ευκολότερα απ’ ό,τι ανακτώνται αφού χαθούν. Η καλύτερη στρατηγική είναι να παραμένει κανείς ενεργός σε κάθε ηλικία, επιλέγοντας μια δραστηριότητα που απολαμβάνει και μπορεί να συνεχίσει σταθερά.
17°
