Πολιτισμός και μακροζωία: Πώς η τέχνη επιβραδύνει τη βιολογική γήρανση

Η τακτική συμμετοχή σε πολιτιστικές δραστηριότητες, όπως οι επισκέψεις σε κινηματογράφους, μουσεία, γκαλερί ή θέατρα, ενδέχεται να συμβάλλει στην επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.

Μάλιστα, οι ερευνητές εκτιμούν ότι το όφελος της τακτικής ενασχόλησης με πολιτιστικές δραστηριότητες στην καθυστέρηση της βιολογικής γήρανσης μπορεί να είναι συγκρίσιμο με εκείνο της συχνής σωματικής άσκησης.

Η έρευνα βασίστηκε σε στοιχεία από σχεδόν 2.000 συμμετέχοντες της English Longitudinal Study of Ageing, μιας μακροχρόνιας μελέτης που παρακολουθεί την υγεία ενηλίκων ηλικίας 50 ετών και άνω στην Αγγλία.

Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τη συχνότητα με την οποία επισκέπτονταν κινηματογράφους, θέατρα, συναυλίες, όπερες, μουσεία και γκαλερί τέχνης. Με βάση τις απαντήσεις τους, οι ερευνητές δημιούργησαν έναν δείκτη πολιτιστικής συμμετοχής, με βαθμολογία από 0 έως 15.

Στη συνέχεια, νοσηλευτές αξιολόγησαν δέκα φυσιολογικούς δείκτες υγείας, μεταξύ των οποίων ο δείκτης μάζας σώματος (BMI), η δύναμη λαβής, η ταχύτητα βάδισης και η διαστολική αρτηριακή πίεση.

Τρία χρόνια μικρότερη φυσιολογική ηλικία

Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο Journal of Epidemiology and Community Health, έδειξαν ότι τα άτομα με μεγαλύτερη πολιτιστική δραστηριότητα παρουσίαζαν σημαντικά χαμηλότερη φυσιολογική ηλικία.

Ειδικότερα, όσοι επισκέπτονταν χώρους όπως μουσεία, γκαλερί και κινηματογράφους κάθε λίγους μήνες εμφάνιζαν μέση φυσιολογική ηλικία 66,9 ετών, δηλαδή περίπου τρία χρόνια μικρότερη σε σύγκριση με όσους συμμετείχαν σε τέτοιες δραστηριότητες πιο σπάνια.

Παράλληλα, οι συμμετέχοντες με υψηλότερες βαθμολογίες πολιτιστικής συμμετοχής ήταν συχνότερα γυναίκες, εργάζονταν και είχαν γενικά καλύτερη κατάσταση υγείας.

Ο πολιτισμός ως εργαλείο υγιούς γήρανσης

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ενίσχυση της πρόσβασης των πολιτών σε πολιτιστικές δραστηριότητες θα μπορούσε να αποτελέσει μια αποτελεσματική στρατηγική για την προώθηση της υγιούς γήρανσης.

Όπως επισημαίνουν, η πολιτιστική συμμετοχή είναι ένας παράγοντας που μπορεί να ενισχυθεί μέσω κατάλληλων παρεμβάσεων, ενώ τα οφέλη της ενδέχεται να είναι αντίστοιχα με εκείνα της τακτικής άσκησης.

Παράλληλα, η βελτίωση της γεωγραφικής και οικονομικής πρόσβασης σε πολιτιστικές υποδομές θα μπορούσε να αυξήσει τη συμμετοχή του κοινού, ενώ οι κοινοτικές δράσεις γύρω από την τέχνη μπορούν να ενισχύσουν και την κοινωνική συνοχή.

Οι ερευνητές αναφέρουν ως παράδειγμα ένα δεκάβδομο πρόγραμμα σε μουσείο, με ξεναγήσεις, συζητήσεις και καλλιτεχνικές δραστηριότητες, το οποίο συνέβαλε στη βελτίωση της ψυχολογικής κατάστασης ηλικιωμένων που αντιμετώπιζαν κοινωνική απομόνωση.

Τα οφέλη της τέχνης στην υγεία

Τα ευρήματα συμφωνούν με προηγούμενη μελέτη του University College London (UCL), η οποία υποστήριξε ότι η ενασχόληση με την τέχνη και τον πολιτισμό θα πρέπει να αναγνωρίζεται ως συμπεριφορά που προάγει την υγεία, αντίστοιχα με τη σωματική άσκηση.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, δραστηριότητες όπως η ανάγνωση βιβλίων, η ακρόαση μουσικής ή οι επισκέψεις σε μουσεία και γκαλερί ενεργοποιούν διαφορετικές μορφές σωματικής, γνωστικής, συναισθηματικής και κοινωνικής διέγερσης, γεγονός που μπορεί να εξηγεί τη θετική επίδρασή τους στον ανθρώπινο οργανισμό.

Η επικεφαλής της μελέτης, καθηγήτρια Ντέιζι Φάνκορτ από το Ινστιτούτο Επιδημιολογίας και Φροντίδας Υγείας του UCL, δήλωσε ότι τα αποτελέσματα αποδεικνύουν πως οι τέχνες μπορούν να επηρεάσουν θετικά την υγεία ακόμη και σε βιολογικό επίπεδο και ενισχύουν την άποψη ότι η συμμετοχή σε ποικίλες πολιτιστικές δραστηριότητες αποτελεί σημαντικό στοιχείο ενός υγιούς τρόπου ζωής.

(Με πληροφορίες Independent)