Το «βρόμικο μυστικό» του αντιβακτηριδιακού σαπουνιού

Για δεκαετίες οι κhttps://www.athensvoice.gr/tags/sapoyni/?pg=3αταναλωτές βομβαρδίζονται με διαφημίσεις που υπόσχονται ότι τα αντιβακτηριδιακά σαπούνια εξουδετερώνουν το 99,9% των μικροβίων. Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, τα προϊόντα αυτά δεν είναι πιο αποτελεσματικά από το απλό σαπούνι και το νερό, ενώ ενδέχεται να συμβάλλουν σε ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας: την ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά.

Η υγιεινή των χεριών θεωρείται μία από τις σημαντικότερες κατακτήσεις της δημόσιας υγείας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι η πρόσβαση σε καλύτερες συνθήκες υγιεινής θα μπορούσε να αποτρέψει περίπου 1,4 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο παγκοσμίως.

Παρά τη σημασία της καθαριότητας, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η χρήση αντιβακτηριδιακών προϊόντων στο σπίτι δεν προσφέρει επιπλέον προστασία σε σχέση με το κοινό σαπούνι. Η διαφορά βρίσκεται στον τρόπο δράσης τους.

Το απλό σαπούνι απομακρύνει βρωμιά, λίπη, βακτήρια και ιούς από το δέρμα και τα παρασύρει με το νερό. Αντίθετα, οι αντιμικροβιακές ουσίες, όπως οι ενώσεις τεταρτοταγούς αμμωνίου (γνωστές ως «quats»), σκοτώνουν απευθείας τους μικροοργανισμούς.

Το τελικό αποτέλεσμα, ωστόσο, είναι σχεδόν το ίδιο. Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2007 στο περιοδικό Clinical Infectious Diseases και ανέλυσε 27 διαφορετικές έρευνες κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ουσία triclosan δεν ήταν πιο αποτελεσματική από το κοινό σαπούνι στην πρόληψη λοιμώξεων ή στη μείωση βακτηρίων στα χέρια.

Παράλληλα, εργαστηριακές έρευνες έχουν δείξει ότι ορισμένα βακτήρια που αναπτύσσουν ανθεκτικότητα σε αντιμικροβιακές ουσίες εμφανίζουν επίσης αυξημένη ανθεκτικότητα σε αντιβιοτικά.

Η ανησυχία αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η αντοχή των βακτηρίων στα αντιβιοτικά αυξάνεται διεθνώς. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου 1 στις 6 κοινές βακτηριακές λοιμώξεις εμφανίζει πλέον ανθεκτικότητα στις συνήθεις θεραπείες, ενώ τα ανθεκτικά μικρόβια συνδέθηκαν με περίπου 1 εκατομμύριο θανάτους ετησίως την περίοδο 1990-2021.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η υπερβολική χρήση απολυμαντικών και αντιβακτηριδιακών προϊόντων ενδέχεται να αυξάνει την πίεση στα μικρόβια ώστε να εξελίσσουν μηχανισμούς άμυνας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η απολύμανση δεν είναι χρήσιμη. Αντίθετα, συνιστάται σε περιπτώσεις υψηλού κινδύνου, όπως όταν υπάρχουν σωματικά υγρά, ωμό κρέας, γαστρεντερίτιδα ή άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα στο σπίτι.

Για την καθημερινή ζωή, όμως, οι περισσότεροι επιστήμονες συμφωνούν ότι το απλό σαπούνι και το νερό παραμένουν η καλύτερη επιλογή.

Όπως υπενθυμίζουν οι ειδικοί, ο στόχος δεν είναι ένα αποστειρωμένο περιβάλλον. Το ανθρώπινο σώμα φιλοξενεί τρισεκατομμύρια μικροοργανισμούς που συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, ενώ η υπερβολική αποστείρωση μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιδιώκεται.

Πηγή: Washington Post.