Πλένετε σωστά τα φρούτα και τα λαχανικά σας; - Μύθοι, υπερβολές και οι βασικοί κανόνες υγιεινής

Από τα viral βίντεο «βαθύ καθαρισμού» στο TikTok μέχρι τις ανησυχίες για φυτοφάρμακα και βακτήρια, το πλύσιμο φρούτων και λαχανικών έχει μετατραπεί σε μικρή… επιστήμη. Νεροχύτες γεμάτοι αφρούς, σόδα, ξίδι και ειδικά απολυμαντικά υπόσχονται απόλυτη ασφάλεια. Είναι όμως όλα αυτά απαραίτητα – ή μήπως η σωστή υγιεινή είναι πολύ πιο απλή απ’ όσο νομίζουμε;

Για τον καθηγητή Έντζο Παλομπό, ειδικό στη μικροβιολογία τροφίμων και στους ιούς γαστρεντερίτιδας στο Swinburne University of Technology, το κλειδί για την υγιεινή φρούτων και λαχανικών είναι «να είμαστε προσεκτικοί, αλλά όχι παρανοϊκοί».

Αναγνωρίζει τις ανησυχίες για την παρουσία εντόμων ή βρωμιάς, για παθογόνους οργανισμούς που μπορούν να προκαλέσουν ασθένειες όπως λιστερίωση ή σαλμονέλωση, καθώς και για τη χρήση χημικών και φυτοφαρμάκων. Όμως, όπως λέει: «Τείνουμε να πιστεύουμε ότι πρέπει να καταναλώνουμε 100% αποστειρωμένη τροφή – δεν χρειάζεται. Το σώμα μας είναι σχεδιασμένο να διαχειρίζεται τέτοια πράγματα, μέσα σε λογικά πλαίσια».

Όπως λέει η δρ Ροζίτα Βάσκοσκα, επικεφαλής της ομάδας Microbial Food Systems του CSIRO, «μερικές φορές μπορούν να συμβούν τυχαία πράγματα», οπότε καλό είναι να επιλέγουμε τη στάση της προσοχής, «σε περίπτωση που κάτι καταλήξει εκεί κατά λάθος».

Η Βάσκοσκα συνιστά να ξεπλένουμε τα προϊόντα κάτω από κρύο τρεχούμενο νερό ακριβώς πριν τα φάμε ή τα κόψουμε. Αυτό περιλαμβάνει και λαχανικά και φρούτα με φλούδα.

«Η επιφάνεια έχει σημασία, γιατί όταν τα κόβεις, τα βακτήρια μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να μεταφερθούν από την επιφάνεια στο εσωτερικό», λέει, επισημαίνοντας ιδιαίτερα το πεπόνι κανταλούπ, το οποίο στο παρελθόν έχει συνδεθεί με κρούσματα λιστερίωσης.

Παρότι τα πεπόνια πρέπει να πλένονται πριν βγουν στην αγορά, η τραχιά φλούδα τους τα καθιστά δύσκολο να καθαριστούν πλήρως, οπότε θα πρέπει να ξεπλένονται ξανά – ακόμη και να τρίβονται με καθαρή βούρτσα πιάτων – πριν από την κατανάλωση.

Φύτρα φασολιών, έτοιμα μείγματα σαλάτας και λαχανικά με σφιχτή διάταξη φύλλων, όπως το μαρούλι, στα οποία μπορεί να παγιδευτεί χώμα στις πτυχές τους, πρέπει επίσης να ξεπλένονται πολύ καλά. Τόσο το πεπόνι όσο και οι προσυσκευασμένες σαλάτες θεωρούνται ιδιαίτερα υψηλού κινδύνου για άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Ο Παλομπό σημειώνει ότι προβλήματα μπορεί να προκύψουν από επιμόλυνση του εδάφους κατά τη διαδικασία καλλιέργειας, όπου πρόσθετα όπως η κοπριά κοτόπουλου – που μπορεί να περιέχει σαλμονέλα – έχουν προκαλέσει σπάνιες λοιμώξεις.

Υπάρχουν κίνδυνοι και όταν τα προϊόντα φτάνουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ. «Βλέπεις ανθρώπους να πιέζουν όλα τα μάνγκο, όλα τα αβοκάντο· πού έχουν βρεθεί τα χέρια τους;»

Το μαγείρεμα των λαχανικών εξαλείφει τις περισσότερες ασθένειες που μας ανησυχούν, λέει ο Παλομπό, καθώς «οι περισσότεροι ιοί και κοινά βακτήρια όπως το E. coli και η σαλμονέλα καταστρέφονται σε θερμοκρασίες τουλάχιστον 60°C». Ωστόσο, η Βάσκοσκα επαναλαμβάνει ότι είναι καλύτερο να ξεπλένουμε τα πάντα πριν από το μαγείρεμα, ώστε να μειώνεται και ο χημικός κίνδυνος.

Παρότι έχουν υπάρξει πρόσφατες ανησυχίες για τη χρήση φυτοφαρμάκων, ιδιαίτερα στην καλλιέργεια μύρτιλων, η Βάσκοσκα τονίζει ότι «όλα τα χημικά που χρησιμοποιούνται από τη βιομηχανία είναι ρυθμιζόμενα», με την παραμονή ορισμένων υπολειμμάτων πάνω στα φρούτα να επιτρέπεται μόνο σε ασφαλή επίπεδα.

Πηγή: Guardian