Από τη διάγνωση στη μεταμόρφωση: Το ταξίδι για να ελέγξετε το βάρος

Advertorial

→ Γράφει η Δρ Αργυρώ Παναγιωτάκου, Ενδοκρινολόγος – Διαβητολόγος, Health & Life Coach MD, MSc, EBEEDM, Scope Fellow (World Obesity Federation)

Η παχυσαρκία δεν είναι μια «απλή» κατάσταση που λύνεται με λίγη περισσότερη πειθαρχία ή μια νέα δίαιτα. Είναι μια χρόνια, πολυπαραγοντική ιατρική νόσος, που επηρεάζει βιολογικούς, περιβαλλοντικούς και ψυχολογικούς μηχανισμούς. Για δεκαετίες συζητούσαμε κυρίως για θερμίδες, δίαιτες και γυμναστήρια. Σήμερα, όμως, γνωρίζουμε κάτι θεμελιώδες: η παχυσαρκία είναι εξαιρετικά ετερογενής, άρα και η θεραπεία της πρέπει να είναι εξίσου εξατομικευμένη.

Οι φαινότυποι της παχυσαρκίας αντικατοπτρίζουν τους διαφορετικούς μηχανισμούς που επηρεάζουν την όρεξη, τον μεταβολισμό και τη συμπεριφορά γύρω από το φαγητό. Ο φαινότυπος Hungry Brain χαρακτηρίζεται από υπερλειτουργική όρεξη λόγω νευροορμονικών μηχανισμών (θέλουμε μεγαλύτερες ποσότητες φαγητού για να χορτάσουμε). Στον Hungry Gut, το άτομο βιώνει έντονη πείνα λίγες ώρες μετά τα γεύματα (χωνεύουμε το φαγητό γρηγορότερα). Ο φαινότυπος Slow Metabolism αφορά άτομα με χαμηλό βασικό μεταβολισμό, που οδηγεί σε εύκολη αύξηση βάρους ακόμη και με σχετικά χαμηλή πρόσληψη θερμίδων. Το Emotional Eating συνδέεται με την τάση να χρησιμοποιείται η τροφή ως καταφύγιο για τη διαχείριση συναισθημάτων όπως στρες, άγχος, μοναξιά ή δυσφορία. Τέλος, ο Mixed Type αποτελεί τον πιο συχνό φαινότυπο και προκύπτει από τον συνδυασμό πολλών διαφορετικών μηχανισμών, καθιστώντας την κλινική εικόνα πιο σύνθετη και απαιτητική ως προς την εξατομίκευση της θεραπευτικής προσέγγισης. Η κατανόηση του φαινοτύπου ενός ατόμου δεν είναι μια «ταμπέλα». Είναι το πρώτο βήμα για να σταματήσει να παλεύει με λάθος στρατηγικές και να αρχίσει να λαμβάνει την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση.

Τα τελευταία χρόνια ζούμε μια πραγματική επανάσταση. Τα νέα φάρμακα που στοχεύουν τις ορμόνες της πείνας και του κορεσμού – όπως οι αγωνιστές GLP-1 και οι νεότεροι διπλοί αγωνιστές – προσφέρουν σημαντικές μειώσεις βάρους και, κυρίως, αλλάζουν τις βιολογικές αντιστάσεις του οργανισμού στο αδυνάτισμα.

Όμως, παρά την εντυπωσιακή αποτελεσματικότητά τους, τα φάρμακα αυτά δεν είναι από μόνα τους η «θεραπεία». Είναι εργαλεία. Εργαλεία που μας επιτρέπουν να δουλέψουμε βαθύτερα: να αναδομήσουμε συνήθειες, να εκπαιδεύσουμε τον εγκέφαλο, να αποκαταστήσουμε τη σχέση με το φαγητό και τελικά να χτίσουμε μια πραγματική και διατηρήσιμη ευεξία.

Το θεμέλιο της μακροχρόνιας αντιμετώπισης της παχυσαρκίας παραμένει η φιλοσοφία του Lifestyle Medicine. Η διαδικασία αυτή δεν είναι ένα γρήγορο sprint, αλλά ένα συνεχές ιατρικό ταξίδι μεταμόρφωσης, όπου η αλλαγή συνηθειών αποτελεί τον πυρήνα της θεραπείας. Η διατροφή που στηρίζει την ορμονική ισορροπία και τη μείωση της φλεγμονής, η σωματική δραστηριότητα προσαρμοσμένη στις δυνατότητες του κάθε ατόμου, καθώς και ο ποιοτικός ύπνος – ο οποίος ρυθμίζει κρίσιμες ορμόνες όπως η λεπτίνη και η ινσουλίνη και μειώνει τα επίπεδα στρες – αποτελούν αδιαπραγμάτευτα συστατικά μιας αποτελεσματικής παρέμβασης. Παράλληλα η διαχείριση του στρες μέσα από απλές καθημερινές πρακτικές που εναρμονίζουν σώμα και νου ενισχύουν τη θεραπευτική πορεία.

Πολλοί άνθρωποι γνωρίζουν τι «πρέπει» να κάνουν, αλλά δυσκολεύονται να το εφαρμόσουν. Η συναισθηματική νοημοσύνη – η ικανότητα να αναγνωρίζουμε, να εκφράζουμε και να ρυθμίζουμε τα συναισθήματά μας – συνδέεται άμεσα με φαγητό. Η κατανόηση του εαυτού μας μειώνει τα επεισόδια υπερφαγίας, βελτιώνει την αυτο-αποτελεσματικότητα, την αυτό- εκτίμηση και ενισχύει την εσωτερική κινητοποίηση. Η αναγνώριση των καταστάσεων που πυροδοτούν αρνητικά συναισθήματα βοηθάει στη δημιουργία νέων υγειών συνηθειών.

Σε κάθε θεραπευτικό ταξίδι που έχω συνοδεύσει, υπάρχει μια στιγμή κοινή σε όλους: η μετατόπιση από την πειθαρχία στην αυτοφροντίδα. Όταν κάποιος αρχίζει να τρώει, να κινείται, να κοιμάται και να ζει από θέση αγάπης και όχι τιμωρίας, τότε η αλλαγή γίνεται όχι μόνο εφικτή, αλλά και βαθιά θεραπευτική.

Η παχυσαρκία δε χρειάζεται να είναι ένας κύκλος αποτυχίας. Μπορεί να γίνει ένας δρόμος αυτογνωσίας. Από τη διάγνωση μέχρι τη μεταμόρφωση, ο στόχος δεν είναι να «χωρέσουμε» σε ένα νούμερο, αλλά να ανακτήσουμε την υγεία, την ενέργεια και την ελευθερία μας.

Και αυτό το ταξίδι, με τη σωστή ιατρική καθοδήγηση, τις νέες θεραπευτικές δυνατότητες και μια βαθιά σύνδεση με τον εαυτό μας, είναι απολύτως εφικτό.

→ Η Δρ Αργυρώ Παναγιωτάκου είναι Ενδοκρινολόγος – Διαβητολόγος, Health & Life Coach MD, MSc, EBEEDM, Scope Fellow (World Obesity Federation) | Δημ. Γούναρη 119, Γλυφάδα | Τ. 2109613464, 6980702004 | info@endokrinologos-glyfada.gr | www.endokrinologos-glyfada.gr.