Παραβάσεις και τροχαία: Η φρίκη των αριθμών

Είναι οριστικό και αμετάκλητο: η καθημερινότητα στην άσφαλτο εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγάλη πληγή της χώρας. Και, όπως δείχνουν τα νέα στοιχεία, παραμένουμε κακομαθημένοι και ανεύθυνοι οδηγοί. Τα χρόνια περνούν, ο ΚΟΚ αλλάζει, μα η Ελλάδα συνεχίζει να ταλαιπωρείται –και συχνά να πεθαίνει– στους δρόμους.

Δείτε τα δίκυκλα: μόνο μέσα σε έξι μέρες, από τις 5 έως τις 11 Οκτωβρίου, η Ελληνική Αστυνομία βεβαίωσε 1.442 παραβάσεις σε μοτοσυκλετιστές για μη χρήση κράνους. Το νούμερο δυσθεώρητο. Ο μέσος όρος, περίπου διακόσιοι άνθρωποι την ημέρα. Στις σκανδιναβικές χώρες η κατηγορία αυτή έχει σχεδόν εξαλειφθεί, το συντριπτικό ποσοστό των οδηγών φοράει κράνος. Εδώ, παρά τις ατελείωτες συστάσεις και εκστρατείες της πολιτείας και παρά τα τσουχτερά πρόστιμα, η παραβατικότητα οργιάζει. Γιατί; Πώς γίνεται να αρνούμαστε την πρόοδο; Πάρτε τους αυτοκινητιστές της Αθήνας: η οδική επιβίωση στην πόλη έχει καταστεί ανυπόφορη.

Πιάνουμε ένα τιμόνι και το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι να φτάσουμε γρήγορα. Παραβιάζουμε κανόνες, δεν δίνουμε προτεραιότητα, πατάμε κόρνες, βρίζουμε. Όσο κι αν έχουν αυστηροποιηθεί τα μέτρα, παραμένουμε ένας λαός βαθιά απερίσκεπτος, με παρτιλίδικες συμπεριφορές. Δείτε τα διπλοπαρκαρίσματα σε κεντρικές αρτηρίες. Το να κινηθείς σε δρόμους όπως η Σόλωνος στα Εξάρχεια, η Σκουφά στο Κολωνάκι, η Νικηφορίδη στο Παγκράτι είναι σκέτος Γολγοθάς. Ανάβει ο καθένας τα αλάρμ και καλύπτει τα δύο από τα τέσσερα μέτρα της μίας και μοναδικής λωρίδας, αδιαφορώντας για το αν μπορούν να περάσουν άλλα επιβατηγά οχήματα ή φορτηγά, ασθενοφόρα, σκουπιδιάρικα, λεωφορεία. Στο απόλυτο φόρτε της μέρας, τέτοιοι δρόμοι θυμίζουν την αναρχία ανατολίτικων χωρών.

Είναι ζήτημα βαθύτερης κουλτούρας, θα πείτε. Σωστό. Περισσότερο μας ενδιαφέρει ο εαυτός μας παρά ο άλλος. Χρόνια τώρα. Το αποτέλεσμα; Η έλλειψη κοινωνικής συνείδησης επιτρέπει στον νεοέλληνα να κλείνει ράμπες για ΑμεΑ, θέσεις αναπήρων, εισόδους πάρκινγκ. Φράζει κάδους σκουπιδιών, στάσεις συγκοινωνίας, ακόμα και πύλες δημόσιων υπηρεσιών. Το θράσος απύθμενο. Τον Ιούνιο, στο ύψος του Φαλήρου, κάποιος άφησε το αυτοκίνητό του σχεδόν πάνω στις γραμμές του τραμ. Βγάζανε φωτογραφίες οι τουρίστες, αποσβολωμένοι. Και όσο για την οδηγική συμπεριφορά εν κινήσει; Εκεί το τερματίζουμε. Μόνο τον Ιούλιο του 2026, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, τα τροχαία ατυχήματα ανήλθαν σε 1.035, σημειώνοντας αύξηση 3,5% σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2025. Ο απολογισμός; Εξήντα νεκροί, πενήντα βαριά τραυματίες! Αριθμοί ενδεικτικοί της ανευθυνότητας με την οποία φερόμαστε στους δρόμους.

Μπορεί να βελτιώθηκαν οδικοί άξονες, να θεσπίστηκαν αυστηροί έλεγχοι, να γέμισε ο κόσμος κάμερες, εμείς το χαβά μας. Οδηγώντας, είτε θα ασχολούμαστε με το κινητό είτε θα προσπαθούμε να επιβάλουμε το εγώ μας στο διπλανό αυτοκίνητο είτε θα παίζουμε με τα δευτερόλεπτα μπας και φτάσουμε λίγο πιο γρήγορα.

Σύμφωνα με άλλα στοιχεία που ανακοινώθηκαν μόλις χθες από τον Εθελοντικό Σύλλογο Πρόληψης Τροχαίων, με αφορμή ένα θανατηφόρο δυστύχημα στο Ρέθυμνο, μονάχα φέτος έχουν χαθεί στην Κρήτη 38 άνθρωποι, ο ίδιος αριθμός νεκρών που αντιστοιχούσε συνολικά στο 2025! Φρικτή αναλογία. Άκουγα τον κ. Λιονάκη, τον πρόεδρο αυτού του Συλλόγου, που έλεγε πολύ σωστά: «Η αστυνομία και η Τροχαία κάνουν προσπάθειες. Δεν μπορούν από μόνες τους να δώσουν λύσεις. Πρέπει και εμείς να βελτιωθούμε». Δίκιο είχε ο άνθρωπος. Αλλά πώς να βελτιωθούμε; Ποιος είναι ο τρόπος; Εγώ νομίζω ότι είμαστε καταδικασμένοι να θρηνούμε στους δρόμους. Ο Έλληνας δεν είναι νομοταγής Γερμανός, συγκρατημένος Γάλλος, μετριοπαθής Βέλγος, εγκρατής Ελβετός. Δεν είναι τυπολάτρης Βρετανός, σεβάσμιος Σουηδός, συγκαταβατικός Νορβηγός. Εμείς εδώ δεν έχουμε κανένα από αυτά τα στοιχεία στο κοινωνικό μας γίγνεσθαι. Και η ιδιοσυγκρασία καθρεφτίζεται πάντα στην οδήγηση. Θερμόαιμοι στη ζωή, θερμόαιμοι και στο τιμόνι. Κακομαθημένοι στην καθημερινότητα, κακομαθημένοι και στους δρόμους. Με άλλα λόγια, δεν μας κάνει καλά ούτε η απειλή του προστίμου. Για ένα μεγάλο ποσοστό Ελλήνων, ο τρόπος οδήγησης είναι μαγκιά, ένα μέσο επιβεβαίωσης. Εγώ θα πάω πιο γρήγορα. Εγώ θα στρίψω πρώτος. Εγώ θα παρκάρω εδώ.

Τι μένει στο τέλος; Μια πνιγηρή διαπίστωση. Ότι μπορεί να αλλάζουν οι εποχές, αλλά το εγχώριο DNA παραμένει αμετάβλητο, ριζωμένο στο παρελθόν. Πράγμα που σημαίνει ότι και φέτος και του χρόνου η θυσία στην άσφαλτο θα είναι ανυπολόγιστη.