EE: Υπό διαρκή επίθεση η ελευθερία του Τύπου - Στο ναδίρ η εμπιστοσύνη των πολιτών

Η ελευθερία του Τύπου στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε «διαρκή και συστηματική επίθεση», σύμφωνα με την πέμπτη ετήσια έκθεση της Civil Liberties Union for Europe (Liberties).

Η οργάνωση καταγράφει σημαντική επιδείνωση της ελευθερίας του Τύπου στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε κρίσιμους τομείς: ασφάλεια δημοσιογράφων, ανεξαρτησία δημόσιων ΜΜΕ, συγκέντρωση ιδιοκτησίας και εμπιστοσύνη των πολιτών στα μέσα ενημέρωσης.

Το 2025 χαρακτηρίστηκε από πρωτοφανή επίπεδα βίας και παρενόχλησης κατά δημοσιογράφων. Η έκθεση κάνει λόγο για «κρίσιμο σημείο», με επιθέσεις που περιλαμβάνουν ακόμη και βομβιστικά χτυπήματα.

Στην Αθήνα, εκρηκτικός μηχανισμός πέντε κιλών TNT τοποθετήθηκε στο σπίτι του δημοσιογράφου Γιάννη Πρετεντέρη, ενώ στην Ιταλία παγιδευμένος μηχανισμός εξερράγη κάτω από το αυτοκίνητο του ερευνητή δημοσιογράφου Σιγκφρίδο Ρανουτσίνι.

Συνολικά, στην Ιταλία καταγράφηκαν 118 επιθέσεις, εκ των οποίων 15 με φυσική βία, ενώ 20 δημοσιογράφοι ζουν υπό αστυνομική προστασία.

Η διαδικτυακή παρενόχληση αυξήθηκε επίσης δραματικά, με 377 σοβαρές επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένων απειλών θανάτου. Σε χώρες όπως η Μάλτα, η Ουγγαρία και η Ρουμανία, πολιτικοί εξαπέλυσαν στοχευμένες εκστρατείες δυσφήμισης κατά ΜΜΕ, χαρακτηρίζοντάς τα «δυνάμεις του σκότους» ή «ξένη προπαγάνδα».

Παράλληλα, η έκθεση καταγράφει αυξανόμενη χρήση κρατικής παρακολούθησης δημοσιογράφων και εκτεταμένη εφαρμογή καταχρηστικών αγωγών (SLAPPs), παρά την ύπαρξη ευρωπαϊκής οδηγίας που δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί αποτελεσματικά.

Η Liberties εκφράζει έντονη ανησυχία για τη συγκέντρωση της ιδιοκτησίας των ΜΜΕ. Στην Ουγγαρία, ίδρυμα που στηρίζει τον Βίκτορ Όρμπαν ελέγχει την πλειονότητα των μέσων, ενώ στη Γαλλία λίγοι δισεκατομμυριούχοι, μεταξύ τους ο Βενσάν Μπολορέ, κατέχουν μεγάλο μέρος του μιντιακού τοπίου. Ανησυχίες καταγράφονται και σε Ολλανδία, Γερμανία, Ισπανία, Ελλάδα και ιδιαίτερα Σλοβακία.

Η ανεξαρτησία των δημόσιων ΜΜΕ υπονομεύεται από πολιτικές παρεμβάσεις και περικοπές. Στην Ουγγαρία, ο προεκλογικός χρόνος υπέρ της κυβέρνησης έφτασε το 73%, ενώ στη Σλοβακία η δημόσια ραδιοτηλεόραση θεωρείται πλέον υπό άμεσο πολιτικό έλεγχο. Παράλληλα, δημόσιοι οργανισμοί σε Γαλλία, Γερμανία και Βέλγιο αντιμετωπίζουν συγχωνεύσεις, κλείσιμο σταθμών και σοβαρές περικοπές.

Τέλος, η εμπιστοσύνη των πολιτών στα ΜΜΕ βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, με χώρες όπως η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Βουλγαρία να καταγράφουν «κρίσιμα χαμηλές» επιδόσεις.

Η Liberties καλεί τα κράτη-μέλη να εφαρμόσουν άμεσα και ουσιαστικά τον Ευρωπαϊκό Νόμο για την Ελευθερία των Μέσων (EMFA), προειδοποιώντας ότι η καθυστέρηση θέτει σε κίνδυνο τη δημοκρατική λειτουργία της ΕΕ.

(Με πληροφορίες Guardian)