Στην αντιπολίτευση αντί να νοιάζονται για την πολιτική σταθερότητα, κάνουν τα πάντα για να μας πείσουν ότι το μόνο που τους απασχολεί είναι η κομματική τους επιβίωση
Το ΠΑΣΟΚ, η πολιτική συναίνεση, το ελληνικό δημόσιο χρέος, τα αυξημένα επιτόκια και ο κίνδυνος νέας κρίσης
Ανοίγεις την τηλεόραση να παρακολουθήσεις μια πολιτική συζήτηση. Απέναντί σου στην οθόνη εκπρόσωποι από τα τρία κόμματα που διεκδικούν την εξουσία: ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΕΛΑΣ. Και τότε παθαίνεις ένα μικρό σοκ. Συνειδητοποιείς ότι και οι τρεις συνομιλητές προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ! Ανδρέας Λοβέρδος, ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, εκπροσωπεί τη ΝΔ. Μαριζέτα Αντωνοπούλου, υποψήφια ευρωβουλευτής με το ΠΑΣΟΚ, εκπροσωπεί την ΕΛΑΣ. Και ένας τρίτος, νέος, άγνωστος στους περισσότερους εξ ημών, δυστυχώς ξεχνάω το όνομά του, εκπροσωπεί το ΠΑΣΟΚ. Με μια έννοια, είναι ο λιγότερο αναγνωρίσιμος ως ΠΑΣΟΚ. Για τους άλλους δύο δεν είναι δύσκολο να ξεχάσεις ότι έφυγαν, να τους μπερδέψεις, να νομίσεις ότι παραμένουν στο ΠΑΣΟΚ.
Πολλά μπορεί να σκεφτεί κανείς από μια τέτοια τηλεοπτική συνύπαρξη εκτός από ένα: πως είναι λογικό να υποστηρίζουν ότι οι διαφορές ανάμεσα στα κόμματα είναι τόσο μεγάλες, ώστε να αποκλείουν τη συνεργασία. Ότι μέχρι χθες ήταν σύντροφοι, αλλά τώρα έχουν υποστεί κάποια μετάλλαξη στο DNA τους κι έγιναν ορκισμένοι αντίπαλοι. Ιδίως όταν όλοι θυμόμαστε πως και τα τρία κόμματα συνεργάστηκαν με τους ιδεολογικούς τους αντιπάλους όταν το απαιτούσε η συγκυρία. Και μια παρόμοια συγκυρία πλησιάζει.
Αυτές τις μέρες κυκλοφόρησε το βιβλίο-συλλογή άρθρων «Μετά τα Μνημόνια: Οι χαμένες ευκαιρίες» του Νίκου Χριστοδουλάκη. Ήταν υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση Σημίτη και συνέβαλε το 2022 στη διαμόρφωση των προτάσεων του ΠΑΣΟΚ για την οικονομία. Ξεχώρισα ένα άρθρο του από το 2018, όπου θέτει το ερώτημα αν η «εσπευσμένη» έξοδος από τα Μνημόνια θα μας οδηγήσει σε νέο Μνημόνιο, σε νέα χρεοκοπία δηλαδή. Το πρόβλημα, εξηγεί, είναι διπλό. Το πρώτο ότι εκτός μνημονιακής προστασίας η χώρα θα δανείζεται με επιτόκιο περίπου 4% αντί του 1,5% που δανειζόταν από τους θεσμούς. Και το δεύτερο ότι δεν έγινε διαγραφή χρέους για τον περιορισμό των μελλοντικών δανειακών της υποχρεώσεων. Προχωρά μάλιστα και σε συγκεκριμένες προτάσεις για την εξάλειψη του κινδύνου με ένα «δεσμευτικό πλαίσιο συναίνεσης», όπως το ονομάζει. Προβλέπει την αλλαγή του (τότε) εκλογικού νόμου και θεσμικές αλλαγές στις περιφέρειες και τον αριθμό των βουλευτών, οι οποίες θα εξαλείψουν «τον φόβο ακυβερνησίας και χάους». Και μαζί την καθιέρωση συνταγματικής πρόβλεψης η οποία θα απαγορεύει «τα προεκλογικά ελλείμματα και την αύξηση του χρέους».
Ως έναν βαθμό η κυβέρνηση Μητσοτάκη ακολούθησε την πολιτική Χριστοδουλάκη. Για παράδειγμα, δεν έγινε διαγραφή του χρέους, καταβάλλεται όμως προσπάθεια να μειωθεί με τις πρόωρες αποπληρωμές. Ταυτόχρονα άλλαξε ο εκλογικός νόμος, ενώ στις συνταγματικές προτάσεις της κυβέρνησης προβλέπεται και η θεσμοθέτηση φρένου χρέους.
Ελληνικό δημόσιο χρέος: Οι κίνδυνοι και οι προκλήσεις έως το 2032
Εννοείται πως με τις θέσεις αυτές ο καθένας μπορεί να διαφωνήσει. Το ΠΑΣΟΚ άλλωστε είχε ασκήσει κριτική και στα δύο. Η ουσία ωστόσο βρίσκεται αλλού: στην ανάγκη ενός πλαισίου συναίνεσης γύρω από το χρέος, η οποία προβάλλει πλέον επιτακτική για πολλούς λόγους. Ο πρώτος και προφανής είναι η ενεργειακή κρίση, η οποία όλα δείχνουν ότι θα κρατήσει καιρό. Ο δεύτερος είναι η αύξηση των επιτοκίων λόγω της άλλης σοβαρής κρίσηςπου χτυπά την παγκόσμια οικονομία στα ομόλογα. Ήδη το επιτόκιο στα ελληνικά ομόλογα ξεπερνά το 4%. Το κόστος θα επιβαρύνει την οικονομία με αρκετά δισεκατομμύρια στο επόμενο διάστημα. Και ο τρίτος είναι ότι πλησιάζει το 2032, όταν στο χρέος θα προστεθούν κοντά 25 δισ. από το τέλος της περιόδου χάριτος για τα δάνεια από την ΕΕ.
Υπό κανονικές συνθήκες, η θητεία της επόμενης κυβέρνησης λήγει το 2031. Θα είναι η τελευταία που θα μπορεί και θα πρέπει να πάρει όλα τα μέτρα που απαιτούνται για να μη βρεθούμε ξαφνικά μπροστά σε μια νέα κρίση δανεισμού όπως το 2010. Θεωρητικά, το 2032 θα επανεξεταστεί η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Μπορεί δηλαδή να υπάρξουν και νέες διευκολύνσεις. Με δεδομένη την άνοδο της ακροδεξιάς, όμως, και πολύ περισσότερο με μια ενδεχόμενη νίκη της Λεπέν στη Γαλλία, θα αποτελεί ασυγχώρητη απρονοησία το να βασιστούμε εκ νέου στην «καλοσύνη των ξένων».
Αν είχαμε συνείδηση των κινδύνων, η αντιμετώπισή τους θα έπρεπε να είναι το κύριο μέλημα των πολιτικών ηγεσιών. Υπερβάλλοντας, θα ήταν λογικό να ψηφίσουμε έναν υπερκομματικό υπουργό Οικονομικών με μόνο καθήκον να κρατήσει τη χώρα σε βιώσιμη δημοσιονομική πορεία. Αντ’ αυτού, το ζήτημα του χρέους απουσιάζει σχεδόν ολοκληρωτικά από τον πολιτικό λόγο πρωτίστως της αντιπολίτευσης. Αντί δε να νοιάζονται για την πολιτική σταθερότητα, κάνουν τα πάντα για να μας πείσουν ότι το μόνο που τους απασχολεί είναι η κομματική τους επιβίωση. Η εικόνα των εκπροσώπων ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ να καβγαδίζουν για το «βλάκας» του Καρτερού αγγίζει τα όρια του κωμικού. Αυτό, ωστόσο, δεν τους εμποδίζει την ίδια στιγμή να φαντασιώνονται λαϊκά μέτωπα με τα οποία θα διώξουν τη δεξιά και θα φέρουν την πολιτική αλλαγή. Βλέπουν πακτωλούς χρημάτων από τη φορολόγηση των υπερκερδών, χωρίς να έχουν την παραμικρή συνείδηση ότι μιλάμε για μια χώρα με την πιο ασθενή παραγωγική βάση, που αναζητά αγωνιωδώς κεφάλαια για να καλύψει το επενδυτικό κενό. Φτερό στον άνεμο κυριολεκτικά, με δύο πολέμους στην περιοχή, την ώρα που ο τουρισμός είναι, τρομάρα μας, η «βαριά» βιομηχανία της χώρας. Κι εμείς να έχουμε αγωνία για το ποιο από τα τρία ΠΑΣΟΚ θα επικρατήσει.
Δεν τους ένοιαξε που μίλησε για την εικόνα τους και για τον τρόμο που μπορεί να προκαλεί η πιθανότητα αυτοί να αποφασίζουν για τη χώρα. Αυτό που δεν άντεξαν ήταν ο χαρακτηρισμός «άνθρωποι»
Στην αντιπολίτευση αντί να νοιάζονται για την πολιτική σταθερότητα, κάνουν τα πάντα για να μας πείσουν ότι το μόνο που τους απασχολεί είναι η κομματική τους επιβίωση
17°
