Γκάλοπ εν Βρασμώ για την πολιτική βία: Καταδίκη των επιθέσεων αλλά και «γκρίζες ζώνες»

Καταλήψεις κτιρίων, προπηλακίσεις πολιτικών, καταστροφή δημόσιας ή ιδιωτικής περιουσίας, συγκρούσεις με την αστυνομία, είναι, για τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων μη αποδεκτές μορφές πολιτικής διαμαρτυρίας. Αυτό προκύπτει από πανελλαδική δημοσκόπηση της QED που παρουσίασε ο Σταύρος Θεοδωράκης στο podcast του, «Γκάλοπ εν βρασμώ».

Ενδιαφέρον προκαλεί το εύρημα ότι ένα σημαντικό τμήμα της κοινής γνώμης (από 40% έως 27%) φαίνεται να δικαιολογεί προπηλακισμούς: τραπεζίτη, μεγαλο-δημοσιογράφου, μεγαλο-επιχειρηματία, Ισραηλινού τουρίστα, υπουργού της κυβέρνησης, βουλευτή της αντιπολίτευσης και μετανάστη χωρίς χαρτιά.

Η μεγάλη πλειονότητα καταδικάζει τις επιθέσεις με γκαζάκια που προκαλούν τραυματισμούς. Ωστόσο, όταν οι δράστες χαρακτηρίζονται ως αντιεξουσιαστές, η καταδίκη είναι ελαφρώς ασθενέστερη, κυρίως μεταξύ όσων αυτοτοποθετούνται στην Αριστερά.

Οι περισσότεροι χαρακτηρίζουν «εγκληματίες» ή «χούλιγκαν», όσους μετέχουν σε πράξεις που συχνά αναφέρονται ως «πολιτική βία», ενώ πολύ μικρότερα ποσοστά επιλέγουν ιδεολογικούς χαρακτηρισμούς όπως «φασίστες» ή «κοινωνικοί επαναστάτες».

Τέλος, είναι σημαντικό ότι το 45% των πολιτών θεωρεί πως τα κόμματα καταδικάζουν τη βία ανάλογα με τα «ιδεολογικά κίνητρα» των δραστών.

Σχολιάζοντας τα στοιχεία της δημοσκόπησης, ο Σταύρος Θεοδωράκης είχε -μεταξύ άλλων- και τους εξής διαλόγους με τον Στάθη Καλύβα, καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και συγγραφέα πολλών βιβλίων.

Θεοδωράκης: Τι ωθεί κάποιους ανθρώπους να πιστεύουν ότι θα πετύχουν κάτι με την πολιτική βία;

• Καλύβας: Δεν είναι απαραίτητο ότι θεωρούν ότι θα πετύχουν κάτι. Είναι πολύ συχνά μια πράξη εκδήλωσης ενός συμβολισμού. Εκδήλωσης ότι είμαστε παρόντες, ότι εκφραζόμαστε με αυτόν τον τρόπο. Σε ένα δεύτερο επίπεδο υπάρχει το στοιχείο των κοινωνικών δικτύων. Δηλαδή πολλές από αυτές τις μικρές ομάδες που εκδηλώνονται με αυτό τον τρόπο, το κάνουν για την αναπαραγωγή τους, για να μπορέσουν να στρατολογήσουν καινούργια μέλη, να εμφανιστούν ως ήρωες σε ένα μικρό μεν αλλά συνεκτικό κοινό.

Θεοδωράκης: Θεωρείς ότι η απάντηση της πολιτείας είναι χαλαρή και αυτό επιτρέπει τη συνέχιση τέτοιων πράξεων; Γιατί κάποιοι λένε ότι πρέπει να είμαστε χαλαροί για να μην ηρωοποιούμε τους δράστες αυτών των πράξεων.

• Καλύβας: Δεν νομίζω ότι είναι ηρωοποίηση το να εφαρμόζεις τον νόμο. Αλλά υπάρχει ένα γενικό φαινόμενο στην Ελλάδα που είναι η χαλαρή εφαρμογή του νόμου σε πάρα πολλά θέματα. Θεωρώ ότι το μεγάλο ταμπού στην ελληνική κοινωνία είναι ο θάνατος. Εάν πεθάνει κάποιος, εκεί περνάς μια γραμμή. Αλλά εάν δεν υπάρξει θάνατος αλλά καταστροφή, εκεί υπάρχει μια χαλαρότητα. Εκεί λοιπόν βλέπουμε ότι δεν υπάρχει καταστολή ουσιαστική. Άρα το ρίσκο της ενέργειας είναι πολύ χαμηλό. Οπότε ουσιαστικά για πάρα πολύ μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον χώρο έχουν από τη μία χαμηλό ρίσκο και από την άλλη αναγνώριση σε ένα μικρό μεν αλλά όχι ασήμαντο κοινό. (…) Το να φανείς πιο ηρωικός, πιο μάγκας -παίζει πάρα πολύ αυτό το μάτσο στοιχείο σε αυτά τα περιβάλλοντα- δηλαδή, το να κάνεις μια ενέργεια που δείχνει ένταση και πάθος και βία, είναι κάτι το οποίο το επιδιώκουν αυτοί οι άνθρωποι.

Δείτε ΕΔΩ ολόκληρο το γκάλοπ εν βρασμώ για την πολιτική βία στην Ελλάδα.