Πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα; Τι είναι οι μικροί αντιδραστήρες που ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης

Η αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Σύνοδο για την πυρηνική ενέργεια στο Παρίσι ότι η Ελλάδα θα εξετάσει το ενδεχόμενο χρήσης μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων άνοιξε μια νέα συζήτηση για το ενεργειακό μέλλον της χώρας. Οι λεγόμενοι Small Modular Reactors (SMRs) βρίσκονται στο επίκεντρο της στρατηγικής πολλών κρατών που αναζητούν χαμηλών εκπομπών και σταθερές πηγές ηλεκτρικής ενέργειας.

Παρακάτω, ένας σύντομος οδηγός σε μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων για το τι είναι και πώς λειτουργούν.

Τι είναι οι μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες (SMRs);

Οι μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες είναι πυρηνικοί αντιδραστήρες μικρότερης ισχύος από τους παραδοσιακούς πυρηνικούς σταθμούς. Η ισχύς τους κυμαίνεται συνήθως από περίπου 20 έως 300 megawatt ηλεκτρικής ισχύος (MWe). Για σύγκριση, οι μεγάλοι πυρηνικοί σταθμοί συχνά ξεπερνούν τα 1.000 MWe. Παρότι είναι μικρότεροι, μπορούν να παράγουν έως και 7,2 εκατομμύρια kWh ηλεκτρικής ενέργειας την ημέρα.

Πώς λειτουργούν;

Οι αντιδραστήρες αυτοί λειτουργούν με πυρηνική σχάση, όπως και οι συμβατικοί πυρηνικοί σταθμοί. Η διάσπαση των πυρήνων ατόμων παράγει θερμότητα, η οποία χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ανάλογα με την τεχνολογία, μπορούν να χρησιμοποιούν διαφορετικά συστήματα ψύξης, όπως νερό, υγρό μέταλλο ή λιωμένα άλατα.

Σε τι διαφέρουν από τους μεγάλους πυρηνικούς σταθμούς;

Η βασική διαφορά είναι το μέγεθος και ο τρόπος κατασκευής. Οι μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες σχεδιάζονται ως αρθρωτές μονάδες που μπορούν να κατασκευάζονται σε εργοστάσια και να μεταφέρονται στο σημείο εγκατάστασης. Αυτό θεωρητικά μειώνει τον χρόνο κατασκευής και το κόστος. Παράλληλα, χρειάζονται λιγότερο χώρο και μικρότερες ποσότητες νερού για ψύξη.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματά τους;

Οι υποστηρικτές της τεχνολογίας επισημαίνουν ότι οι SMRs μπορούν:

• να συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα,

• να προσφέρουν σταθερή ηλεκτροπαραγωγή σε ένα σύστημα που βασίζεται όλο και περισσότερο σε ανανεώσιμες πηγές,

• να κατασκευάζονται γρηγορότερα χάρη στην αρθρωτή παραγωγή,

• να εγκαθίστανται σε περισσότερες τοποθεσίες λόγω μικρότερου μεγέθους.

Επιπλέον, μπορούν να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και για βιομηχανική θερμότητα, τηλεθέρμανση ή παραγωγή υδρογόνου.

Είναι ασφαλείς;

Οι νέες σχεδιάσεις των SMRs ενσωματώνουν παθητικά συστήματα ασφάλειας, τα οποία βασίζονται σε φυσικές διεργασίες όπως η φυσική κυκλοφορία του ψυκτικού υγρού. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση προβλήματος ο αντιδραστήρας μπορεί να ψύχεται ακόμη και χωρίς ενεργή ανθρώπινη παρέμβαση.

Πόσο διαδεδομένοι είναι σήμερα;

Σε παγκόσμιο επίπεδο βρίσκονται σε ανάπτυξη περισσότερα από 120 διαφορετικά σχέδια μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων. Χώρες όπως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα επενδύουν ενεργά στην τεχνολογία, ενώ η Ρωσία και η Κίνα έχουν ήδη συνδέσει τους πρώτους τέτοιους αντιδραστήρες στο ηλεκτρικό δίκτυο.

Ποιος είναι ο ρόλος τους στην Ευρώπη;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι οι μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες μπορούν να συμβάλουν στη μετάβαση σε ένα ενεργειακό σύστημα χαμηλών εκπομπών. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές εκτιμήσεις, η συνολική ισχύς τέτοιων αντιδραστήρων στην ΕΕ θα μπορούσε να φτάσει μεταξύ 17 και 53 gigawatt έως το 2050.

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα;

Η δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα θα αποκτήσει άμεσα πυρηνικό σταθμό. Σηματοδοτεί όμως ότι η χώρα εξετάζει πλέον το ενδεχόμενο να εντάξει τη νέα γενιά πυρηνικών τεχνολογιών στον μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό της, σε συνδυασμό με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Πηγή: European Commission