Τροπολογία για κόμμα Κασιδιάρη: Πλήγμα στο κράτος δικαίου

Όσο η πολιτική συζήτηση πολώνεται στο δρόμο προς τις εκλογές, τόσο τα πολιτικά προσχήματα καταρρέουν. Ίσως ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της προεκλογικής περιόδου είναι η προσπάθεια πολιτικού μπλόκου στο λεγόμενο «κόμμα Κασιδιάρη». Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Άκης Σκέρτσος μέμφθηκε το ΣΥΡΙΖΑ για το γεγονός ότι δεν κατέθεσε υπόμνημα στον Άρειο Πάγο εναντίον του «κόμματος Κασιδιάρη», παρά το γεγονός ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης παρουσιάζεται ως πολέμιος του φασισμού. Υπονόησε ότι η ΝΔ πολεμάει τον φασισμό, ενώ ενδεχομένως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν το πράττει γιατί η είσοδος του επίμαχου κόμματος στη Βουλή θα ανακόψει την ισχύ της ΝΔ. Βεβαίως, αντίστοιχη κατηγορία μπορεί κανείς να προσάψει στη ΝΔ: ότι προσπαθεί να προσεταιριστεί εκλογικά οφέλη αποκλείοντας ένα πολιτικό κόμμα. Η συζήτηση αυτή άνοιξε την όρεξη στον Θάνο Τζήμερο που αποφάσισε να προσφύγει κατά της συμμετοχής του ΚΚΕ στις εκλογές στη βάση της ιδεολογικής του ταυτότητας και της καταστατικής του λειτουργίας.  

Ενώ η συζήτηση για τον αποκλεισμό των κομμάτων περιστρέφεται γύρω από την ιδεολογική τους ταυτότητα, η τροπολογία στη βάση της οποίας θα κριθεί η συμμετοχή του «κόμματος Κασιδιάρη» στις εκλογές έχει να κάνει, προεχόντως, με την καταδίκη σε εγκληματική οργάνωση βασικών στελεχών ενός κόμματος. Είναι προφανές από την όλη πολιτική συζήτηση και τον χρονισμό της ότι η τροπολογία δημιουργήθηκε για να φωτογραφίσει συγκεκριμένα την περίπτωση Κασιδιάρη και όλες τις πιθανές εκδοχές του κόμματός του. Η βάση αποκλεισμού του κόμματος δεν είναι κάποια γενική αρχή δικαίου, αφού η τροπολογία είναι πολύ ειδική και περικλείει την πρωτοβάθμια καταδίκη της «πραγματικής ηγεσίας» για πολύ συγκεκριμένα αδικήματα. Στην καλύτερη περίπτωση τα κόμματα που υποστηρίζουν την τροπολογία μπορούν να ισχυριστούν ότι πρόκειται για εργαλειακή νομοθέτηση που έχει σκοπό να υπηρετήσει το «γενικό καλό» και τον αποκλεισμό του ναζισμού. Εργαλειακή με την έννοια ότι η τροπολογία (και η διατύπωσή της) δεν εδράζεται σε κάποιες γενικές δικαιϊκές αρχές, αλλά αποτελεί εργαλείο για τον αποκλεισμό επιζήμιων πολιτικών δυνάμεων.

Υπάρχει άραγε πρόβλημα με αυτό; Ο καταξιωμένος καθηγητής Brian Z. Tamanaha εξηγεί γιατί η εργαλειακή νομοθέτηση πλήττει βάναυσα το κράτος δικαίου. Ακόμη κι αν η νομοθέτηση αφορά το «γενικό καλό», αυτό δεν είναι εύκολο να οριστεί και συνήθως οι διάφορες κοινωνικές και πολιτικές ομάδες το ορίζουν διαφορετικά. Δεν υπάρχουν υπέρτερες αρχές για την επίλυση της σύγκρουσης μεταξύ των διαφορετικών απόψεων περί γενικού καλού. Η εργαλειακή προσέγγιση της νομοθέτησης οδηγεί σε μια μάχη για τον έλεγχο της νομοθετικής λειτουργίας και την, μέσω αυτής, επιβολή μιας συγκεκριμένης αντίληψης περί γενικού καλού, που ικανοποιεί κομματικές επιδιώξεις. Αντί ο Νόμος να αποτελεί ένα σύστημα δεσμευτικών κανόνων που αποτρέπει την αυθαιρεσία της εξουσίας (όπως ακριβώς ορίζει το κράτος δικαίου), μετατρέπεται σε εργαλείο επιβολής που ενίοτε ενθαρρύνει την αυθαιρεσία. Όταν μάλιστα αυτή η εργαλειακή νομοθέτηση αφορά τον τρόπο που διενεργούνται οι εκλογές, δηλαδή αφορά τον ύψιστο θεσμό μιας Δημοκρατίας, αντιλαμβανόμαστε πόσο ισχυρό πλήγμα αποτελεί η εργαλειακή νομοθέτηση με στόχο τον αποκλεισμό συγκεκριμένων ατόμων από την εξουσία, ακόμη κι αν γίνεται για το «γενικότερο καλό». Διότι πρώτιστος γνώμονας θα πρέπει να είναι η αρχή της ελεύθερης και απρόσκοπτης έκφρασης της βούλησης του λαού.