Facebook Identity Overdose?

Μία κυριολεκτική πανσπερμία επιλογών για τον αυτοπροσδιορισμό του κοινωνικού τους φύλου προσφέρει εδώ και λίγους μήνες το Facebook μέχρι στιγμής αποκλειστικά και μόνο στους αμερικάνους χρήστες του, οι οποίοι υπολογίζονται σε πάνω από 140 εκατομμύρια άτομα. Συγκεκριμένα, η γνωστή επιλογή άντρας ή γυναίκα έχει επεκταθεί με την προσθήκη μιας τρίτης με τίτλο «custom».

Επιλέγοντας το «custom» ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να προσδιορίσει το φύλο του χρησιμοποιώντας κάποιον από τους διαθέσιμους όρους που έχει εγκρίνει το αμερικάνικο δίκτυο και οι οποίοι εμφανίζονται στην οθόνη με τη μορφή καταρράκτη όταν ο χρήστης πληκτρολογήσει το πρώτο γράμμα.

Το Facebook δεν έχει δώσει στη δημοσιότητα πλήρη λίστα με τους διαθέσιμους όρους. Πληκτρολογώντας όμως κάθε γράμμα της αλφαβήτου ξεχωριστά, καταλήγει κανείς σε 56 διαθέσιμες επιλογές τις οποίες παραθέτουμε παρακάτω (μέσα σε παρενθέσεις μια προσπάθεια μετάφρασης ή επεξήγησης των όρων στα ελληνικά, όπου χρειάζεται)

Agender («χωρίς φύλο»)

Androgyne

Androgynous («ανδρόγυνοι»)

Bigender («δίφυλοι/αμφίφυλοι»)

Cis ( σύμφυλοι/μη τρανς – όρος που χρησιμοποιείται κατ΄ αντιδιαστολή με τον όρο trans για τα άτομα που η κοινωνική τους ταυτότητα συμβαδίζει με το βιολογικό τους φύλο)

Cisgender

Cis Female

Cis Male

Cis Man

Cis Woman

Cisgender Female

Cisgender Male

Cisgender Man

Cisgender Woman

Female to Male (από θήλυ προς άρρεν)

FTM

Gender Fluid («ρευστού φύλου»)

Gender Nonconforming («μη συμμορφωμένοι ως προς το φύλο»)

Gender Questioning («αμφιβόλου φύλου»)

Gender Variant («αποκλίνοντος φύλου»)

Genderqueer («αλλόκοτου φύλου»)

Intersex («μεσοφυλικοί», όρος για τα άτομα που γεννιούνται με κάποια μορφή ερμαφροδιτισμού)

Male to Female (από άρρεν προς θήλυ)

MTF

Neither («χωρίς φύλο»)

Neutrois («ουδετερόφυλοι»)

Non-binary (κανένα από τα δύο)

Other (άλλο)

Pangender («όλα τα φύλα»)

Trans

Trans*

Trans Female

Trans* Female

Trans Male

Trans* Male

Trans Man

Trans* Man

Trans Person

Trans* Person

Trans Woman

Trans* Woman

Transfeminine

Transgender (διεμφυλικός: όρος-ομπρέλα για άτομα που η ταυτότητά τους δεν συμβαδίζει με το βιολογικό τους φύλο, χωρίς απαραιτήτως να έχουν προχωρήσει σε κάποια ιατρική διαδικασία φυλομετάβασης)

Transgender Female

Transgender Male

Transgender Man

Transgender Person

Transgender Woman

Transmasculine

Transsexual (διαφυλικός: όρος που χρησιμοποιείται για άτομα που έχουν ξεκινήσει ή ολοκληρώσει κάποια ιατρική διαδικασία φυλομετάβασης)

Transsexual Female

Transsexual Male

Transsexual Man

Transsexual Person

Transsexual Woman

Two-Spirit (διπλής πνευματικής υπόστασης)

Όπως μαθαίνουμε, η λίστα με τους παραπάνω όρους δημιουργήθηκε από την «ομάδα διαφορετικότητας» του Facebook σε συνεργασία με αμερικάνικες ΛΟΑΔ οργανώσεις οι οποίες και χαιρέτισαν τη συγκεκριμένη προσπάθεια.

Το πρώτο ζήτημα που προκύπτει εδώ είναι ότι οι ίδιες οργανώσεις που σήμερα αυτοσυγχαίρονται και χειροκροτούν το Facebook, ουδέποτε έχουν αναλάβει δράση εναντίον του για τις πολύ συχνές καταγγελίες λογοκρισίας λογαριασμών ομοφυλόφιλων χρηστών οι οποίοι ανεβάζουν φωτογραφίες με τους συντρόφους τους κτλ. Ενδεικτικά μπορείτε να δείτε μερικά πολύ πρόσφατα παραδείγματα εδώ, εδώ, εδώ και εδώ.

Τo δεύτερο ζήτημα είναι αν και κατά πόσο η δυνατότητα του κάθε χρήστη να προσδιορίζει την ταυτότητα φύλου του επιλέγοντας ανάλογα με τη διάθεσή του από έναν κατάλογο που θυμίζει μενού εστιατορίου, μπορεί όντως να βελτιώσει την πολύ δύσκολη πραγματικότητα των τρανς ατόμων που σημαδεύεται καθημερινά από τη βία και τις διακρίσεις. Πόσο μάλλον που πολλά -αν όχι τα περισσότερα- τρανς άτομα ταυτίζονται με το ένα από τα δύο φύλα, έστω κι αν αυτό δεν είναι το βιολογικό τους.

Και κατ'επέκταση κατά πόσο τα πραγματικά ζητήματα διακρίσεων σε βάρος των ΛΟΑΔ ατόμων (όπως η λογοκρισία που αναφέραμε πιο πάνω) μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα προς όφελος της εφαρμογής μιας queer θεωρίας σύμφωνα με την οποία η ταυτότητα και το φύλο είναι κοινωνικές κατασκευές και άρα μπορούν να μετατραπούν σε πεδίο αυτοσχεδιασμού από τον καθένα κατά το δοκούν. Πρόκειται για τη λογική του «ό,τι δηλώσεις είσαι». Μια λογική όμως πάνω στην οποία πολύ δύσκολα μπορούν να χτιστούν οργανωμένες διεκδικήσεις που να πατάνε πάνω σε στέρεο νομικό έδαφος.

Καθώς μαθαίνουμε όμως, όλα τα παραπάνω δεν αφορούν μόνο κάποιους αμερικάνους όπως ίσως θα πιστεύαμε. Και αυτό γιατί πλέον διοργανώνονται και στην Ελλάδα συνέδρια που καταπιάνονται με τη λεγόμενη «queer γλωσσολογία», στα οποία μάλιστα συμμετέχουν και καθηγητές ελληνικών πανεπιστημίων. Ίσως λοιπόν θα πρέπει να απευθυνθούμε σε αυτούς για να μας διαφωτίσουν σχετικά με το τι θέλει να πει ο (αγγλόφωνος) ποιητής όταν προτείνει όρους όπως agender, pangender, gender-fluid και όλα τα υπόλοιπα. Ή σχετικά με το από πότε και με ποιες διαδικασίες (μιμητισμού κτλ.) εντελώς «εσωτερικά» ζητήματα της αμερικάνικης ακαδημαϊκής κοινότητας όπως όλος ο προβληματισμός γύρω από την έννοια του queer έχουν μεταφυτευθεί στο ελληνικό ακαδημαϊκό περιβάλλον...