Θα τα βάλουμε και με τον Νιόνιο;

Ο εορτασμός της επετείου των 200 χρόνων από την ίδρυση του ελληνικού κράτους έμεινε αντικειμενικά πίσω. Την ώρα που η πανδημία έχει φέρει τα πάνω κάτω στη ζωή μας, ενώ προσπαθούσαμε να συνέλθουμε από την 10χρονη οικονομική κρίση και οι τυχοδιωκτικές αποφάσεις του Ερντογάν μας έχουν εγκλωβίσει σε ένα κλίμα διαρκούς ανησυχίας και αβεβαιότητας, δεν έχουν μείνει και πολλά περιθώρια για ανέμελους πατριωτικούς πανηγυρισμούς, όπως θα ήθελαν ίσως κάποιοι. Και όμως, η επιστροφή στο παρελθόν και ο αναστοχασμός μιας πολυκύμαντης διαδρομής θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη χάραξη της μελλοντικής πορείας της χώρας.

Τις σκέψεις αυτές έφερε στην επιφάνεια το επετειακό βιντεάκι που κυκλοφόρησε η οργανωτική επιτροπή «Ελλάδα 2021», υπενθυμίζοντάς μας την ιστορική επέτειο. Όπως ήταν φυσικό, το περιεχόμενό του έγινε αντικείμενο δημόσιων σχολιασμών με τους απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς να υπερτερούν. Από τη μια πλευρά το βιντεάκι χρεώθηκε με την απουσία των ηρώων του ‘21 και των μηνυμάτων της επανάστασης, από την άλλη θεωρήθηκε ως μια κιτς απομίμηση των τελετών των Ολυμπιακών αγώνων. Ακόμα και η μουσική και οι πάντα επίκαιροι στίχοι του Διονύση Σαββόπουλου δεν έτυχαν επιεικούς μεταχείρισης.

Η ανάθεση του «συντονισμού» των επετειακών εκδηλώσεων στη Γιάννα Αγγελοπούλου είχε προϊδεάσει για τη γενική κατεύθυνση της επιτροπής. Η Ολυμπιακή μας σταρ ανέλαβε, για μια ακόμη φορά, τη διεθνή προβολή της χώρας μέσα από το ισχυρό κύκλωμα διεθνών, δημοσίων και προσωπικών σχέσεων που διαθέτει. Ανέλαβε, δηλαδή, αυτό που κάνει σε κάθε ανάλογη ευκαιρία τις τελευταίες δεκαετίες συνεργαζόμενη με τους πρωθυπουργούς, όλων των κομμάτων, ακόμα και μ’ εκείνους που επιχείρησαν αρχικά να την προσπεράσουν. Ανεξάρτητα από τη θέση που παίρνει κανείς στο θέμα αυτό και την κριτική που δικαιούται να κάνει, η ουσία είναι ότι η επέτειος της επανάστασης του ‘21 δεν μπορεί να εορτασθεί σαν μια άλλη πανηγυρική επέτειος της 25ης Μαρτίου. Η ευθύνη για τη μορφή και το περιεχόμενο των εκδηλώσεων δεν αφορά μόνο -και κυρίως- τη Γιάννα.

Η ουσιαστική και σε βάθος αναμόχλευση της ιστορικής μνήμης είναι υπόθεση όλων των φορέων της εκπαίδευσης και του πολιτισμού, των ιδρυμάτων που ασχολούνται με την ιστορική έρευνα, των ομίλων πολιτικού και κοινωνικού προβληματισμού. Πρώτα και κύρια είναι υπόθεση των σχολείων και των πανεπιστημίων, υπόθεση των δασκάλων και των καθηγητών. Είναι μια καλή ευκαιρία να συνειδητοποιήσει η νεολαία ότι οι εθνικές επέτειοι δεν προσφέρονται μόνο για στρατιωτικού τύπου παρελάσεις. Είναι καιρός να μάθει η νέα γενιά -και όχι μόνο- ότι εκτός από τα ηρωικά έπη υπήρξαν και εθνικές τραγωδίες, ότι οι εμφύλιοι σπαραγμοί ξεκίνησαν ταυτόχρονα με την επανάσταση του ‘21 και ότι για τα δεινά μας δεν ευθύνονται μόνον οι συνωμοσίες των «ξένων». Να καταλάβει πώς και γιατί η δημοκρατική  μεταπολίτευση οδηγήθηκε στα αδιέξοδα της κρίσης.

Η «γενιά του Πολυτεχνείου» συμπληρώνει 50 χρόνια στο ιστορικό προσκήνιο, το ένα τέταρτο περίπου της εθνικής μας διαδρομής. «Ευτύχησε» να νιώσει τι σημαίνει πραγματική δικτατορία και να απολαύσει τα πλεονεκτήματα της μακροβιότερης περιόδου δημοκρατικής σταθερότητας στα 200 χρόνια του ελληνικού κράτους. Ευτύχησε ακόμα να συνδέσει τη διαδρομή της με τρεις μεγάλους και εμπνευσμένους δημιουργούς. Επαναστάτησε με τον Μίκη, ερωτεύτηκε με τον Μάνο και έζησε με τον Νιόνιο. Ο Σαββόπουλος πήρε από το χέρι τους «εκδρομείς του ‘60» στο αντιδικτατορικό Κύτταρο εξυμνώντας τους αλλά και προειδοποιώντας τους έγκαιρα για τον λαϊκισμό που γινόταν όλο και πιο απειλητικός για τη δημοκρατία μ’ εκείνη την απεγνωσμένη κραυγή απογοήτευσης «Κωλοέλληνες». Μακάρι οι αλήθειες που τραγούδησε να ακουστούν πολλές φορές στις δύσκολες μέρες που έρχονται.