Άκης Σκέρτσος: Ισχυρό ανάχωμα στον κορωνοϊό η ατομική ευθύνη

Η διεθνής κοινότητα βιώνει εξαιτίας της επιδημίας του κορωνοϊού μια πρωτόγνωρη δοκιμασία που απειλεί ταυτόχρονα τη δημόσια υγεία και την παγκόσμια οικονομία. Είναι μια δοκιμασία άγνωστης διάρκειας, εύρους και βάθους, δεν πρέπει να μασάμε τα λόγια μας. Αρκεί μόνο να σκεφτούμε ότι χρειάστηκε να μπει σε καραντίνα μια ολόκληρη χώρα, η γειτονική Ιταλία, όπου απαγορεύτηκε η κυκλοφορία σε όλη την επικράτειά της, παρέλυσαν ζωτικές δραστηριότητες και οι γιατροί αναγκάζονται να ταξινομούν τους ασθενείς αναλόγως με τη σοβαρότητα της κατάστασής τους, δίνοντας προτεραιότητα σε όσους έχουν πιθανότητα να επιζήσουν! Προηγήθηκε η Κίνα, ακολούθησε η Νότια Κορέα, το Ιράν και πλέον δεν υπάρχει περιοχή στον υπερσυνδεδεμένο πλανήτη μας που να μην έχει κρούσματα, πολλές χώρες και θανάτους από την επέλαση του Convid-19. 

Δεν ήταν δυνατόν να μην επηρεαστεί η Ελλάδα από αυτό το ντόμινο της μετάδοσης. Τα γεγονότα είναι γνωστά, πώς εισήχθη ο ιός στη χώρα μας και πώς έγινε η διασπορά του. Η κυβέρνηση έθεσε εγκαίρως σε ετοιμότητα τις υγειονομικές δομές, πήρε και συνεχίζει να παίρνει τα πρόσφορα μέτρα, χωρίς πανικό και με υπευθυνότητα, ακολουθώντας τις εισηγήσεις των ειδικών γιατρών που ενημερώνονται διαρκώς από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα για κάθε νέα εξέλιξη σχετικά με τη συμπεριφορά του ιού και την αντιμετώπισή του, ποιες προφυλάξεις αποδίδουν και ποιες όχι. 

Κανένα μαζικό μέτρο περιορισμού δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τη συνεργασία των πολιτών, καμία κεντρική απαγόρευση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ατομική ευθύνη

Καθημερινά και πολλές φορές μέσα στη μέρα αξιολογείται σε διυπουργικό επίπεδο η κατάσταση, πάντοτε σε ανοιχτή γραμμή με τους λοιμωξιολόγους, όταν και όπου απαιτείται λαμβάνονται πρόσθετα μέτρα με στόχο να επιβραδύνουμε τη διασπορά του ιού σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού για να μπορούν οι πιο ευάλωτες ομάδες να έχουν την πρόσβαση και την περιποίηση που χρειάζονται από το σύστημα υγείας. Ταυτόχρονα λαμβάνουμε μέτρα για τη στήριξη του συστήματος δημόσιας υγείας, για τη στήριξη των επιχειρήσεων και της εργασίας, για την αδιάλειπτη λειτουργία του κράτους, για τον συντονισμό των τοπικών αρχών (δήμων και περιφερειών), για την έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση και εκπαίδευση των πολιτών. 
Αυτή η μάχη θα δοθεί από την κυβέρνηση και τις κρατικές δομές μέχρι τέλους, μέχρι να εξαλειφθεί ο κίνδυνος, με βασική έγνοια την προστασία της ανθρώπινης ζωής και υγείας. Τα σύνθετα προβλήματα απαιτούν σύνθετες λύσεις και διεθνή συνεργασία. Η Ελλάδα δεν είναι μόνη της. Όπως το κάναμε στην κρίση του Έβρου, έτσι θα συνεργαστούμε με τους ευρωπαίους εταίρους μας και για τον κορωνοϊό. Επικοινωνούμε διαρκώς με τις άλλες κυβερνήσεις, ανταλλάσσουμε πληροφορίες και ιδέες, συντονιζόμαστε ώστε να μπούμε και να βγούμε όλοι μαζί από αυτή την περιπέτεια. Είναι θετικό ότι έχουν κινητοποιηθεί χιλιάδες γιατροί, ερευνητές και εργαστήρια για να βρουν το κατάλληλο εμβόλιο, αλλά θα πάρει πολλούς μήνες ακόμη για να γίνει κάτι τέτοιο. Ως τότε, υπάρχει ένα αποτελεσματικό «όπλο» που λειτουργεί σαν ισχυρό ανάχωμα στη μετάδοση του ιού: οι επιστήμονες δηλώνουν μετά βεβαιότητας ότι κανένα μαζικό μέτρο περιορισμού δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τη συνεργασία των πολιτών, καμία κεντρική απαγόρευση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ατομική ευθύνη. 

Πρώτη και βασική αρχή η αποφυγή όλων των εστιών μετάδοσης του ιού, η τήρηση των κανόνων υγιεινής, το καλό και συχνό πλύσιμο των χεριών, να μην αγγίζουμε το πρόσωπό μας. Όποιος παρουσιάζει ελαφρά συμπτώματα επικοινωνεί αμέσως με τον γιατρό και παίρνει οδηγίες. Μένει στο σπίτι, αποφεύγει το νοσοκομείο και τις συναθροίσεις εκτός της οικίας του. Έτσι προστατεύεται και συμβάλλει στην προστασία των δικών του ανθρώπων και των ευπαθών ομάδων.

Η ατομική ευθύνη όμως δεν περιορίζεται μόνο στην ευλαβική τήρηση των κανόνων υγιεινής. Αφορά επίσης τον τρόπο που ενημερωνόμαστε και ενημερώνουμε, την υπευθυνότητα με την οποία μεταφέρουμε ειδήσεις και εκτιμήσεις. Στον χώρο εργασίας, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε εφημερίδες και sites, στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Στη γειτονιά, στο ίδιο μας το σπίτι. Οφείλουμε όλοι να εμπιστευτούμε τους ειδικούς και τις επίσημες οδηγίες και να μη γινόμαστε θύματα ή και θύτες διασποράς ψευδών ειδήσεων, γιατί όπως εύστοχα επισημαίνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας «We ’re not just fighting an epidemic, we’re fighting an infodemic».

Η ατομική ευθύνη όλων μας είναι σημαντική, πολύ περισσότερο των αιρετών εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης που έρχονται καθημερινά σε επαφή με τα προβλήματα της τοπικής κοινωνίας. Θα πρέπει όλοι να ακολουθούμε τις οδηγίες και τα μέτρα που ανακοινώνονται και να μην προβαίνουμε σε μονομερείς ενέργειες υπό την πίεση της στιγμής. 
Χωρίς αμφιβολία η κρίση δημόσιας υγείας δεν είναι άλλη μια αφορμή για ακόμη έναν ανούσιο ταυτοτικό πόλεμο μεταξύ θρήσκων και άθρησκων. Άλλωστε, το να μαλώνει ή να προσβάλλει κανείς τους ανθρώπους για την πίστη τους είναι από τα πιο ανόητα και αδιέξοδα πράγματα που μπορεί να κάνει. 

Προσωπικά βρίσκω σαφείς και χρήσιμες τις οδηγίες που έδωσε χθες η Ιερά Σύνοδος προς τις ευάλωτες ομάδες ηλικιωμένων και ασθενών με χρόνια νοσήματα, δηλαδή να αποφεύγουν τους χώρους μαζικών συναθροίσεων για να προστατευτούν από τον κορωνοϊό. Όπως επίσης χαίρομαι που υπάρχει εντός των κόλπων της ορθόδοξης εκκλησίας και ένας δημιουργικός διάλογος, όπως εκφράστηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής, ότι «τα ίδια υλικά στοιχεία που μπορούν να μεταφέρουν τις ευλογίες του Θεού υπόκεινται επίσης στη θραυσμένη φύση του πεσμένου μας κόσμου...» 

Στο τέλος της ημέρας, όσους περιορισμούς και να επιβάλλει η πολιτεία, η ατομική βούληση και ευθύνη θα έχει πάντα τον τελευταίο λόγο. Η επιστήμη αποφαίνεται, η πολιτεία θα πράξει το καθήκον της για να προστατεύσει την υγεία των πολιτών. 

Όπως όλος ο πλανήτης, έτσι και εμείς, κινούμαστε σε αχαρτογράφητα νερά αλλά είναι και στο χέρι καθενός και καθεμιάς να βοηθήσει να τελειώσει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα αυτή η δοκιμασία, να γίνει μια περιπέτεια του παρελθόντος. Που θα μας έχει πληγώσει, αλλά δεν θα μας έχει λυγίσει. Ούτε θα έχει αλλάξει τους στόχους της χώρας για πρόοδο. Θα μας έχει οπλίσει, ωστόσο, με χρήσιμα διδάγματα για μια ζωή ασφαλέστερη και καλύτερα οργανωμένη έναντι ακόμη και απρόβλεπτων και ασύμμετρων απειλών. Το μεγαλύτερο όπλο κατά του ιού παραμένει η ψυχραιμία της κοινωνίας και η πειθαρχημένη υιοθέτηση των κανόνων που υποδεικνύουν οι ειδικοί. Η ατομική ευθύνη τελικά δρα υπέρ του συλλογικού καλού.