Το βαθύ πρόβλημα του ΣΥΡΙΖΑ

Υποτίθεται ότι η κρίση εσωστρέφειας στον ΣΥΡΙΖΑ ενόψει του συνεδρίου του Μάϊου σηματοδοτείται από διαφωνίες σε ζητήματα τεχνικά-διαδικαστικά: Αν στο όνομα θα προστεθεί κάτι σαν «Προοδευτική Συμμαχία», πόσα θα είναι τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής,  αν θα υπάρχουν και πόσοι αριστίνδην, αν θα γίνει μετά καταστατικό συνέδριο, αν θα ανοίξει η συζήτηση για εκλογή ηγεσίας από τη βάση.

Στην ουσία, όμως, το διακύβευμα είναι κάτι που δεν λέγεται: Είναι το πολιτικό μέλλον του Αλέξη Τσίπρα, παρόλο που ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ εμφανίζεται αμετακίνητος και αδιαμφισβήτητος ακόμη και από όσους οργανώνονται για την επόμενη μέρα.

Υπάρχει ένα σημαντικό κομμάτι του κομματικού προσωπικού που δεν ενδιαφέρεται για την επιστροφή του ΣΥΡΙΖΑ στη διακυβέρνηση. Αντίθετα, προτάσσει τα εσωτερικά προγεφυρώματα που θα επιτρέψουν μετά από μια νέα (διπλή) ήττα (εκλογές με απλή αναλογική και αμέσως μετά επαναληπτικές με ενισχυμένη) να τεθεί θέμα ηγεσίας.

Ο πρώην ΥΠΟΙΚ Ευκλείδης Τσακαλώτος, συνδεδεμένος με τους «53» και αντιπολιτευτικά διακριτικός έως υποτονικός, έχει πει σε ανύποπτο χρόνο ότι ο ίδιος δεν είναι «δελφίνος» θέτοντας θέμα αλλαγής γενιάς. Με βάση αυτό το σκεπτικό, αρκετοί θεωρούν ότι το πρόσωπο που θα μπορούσε να αναδειχθεί στην μετά-Τσίπρα εποχή είναι η Έφη Αχτσιόγλου, παρόλο που σήμερα βρίσκεται πολύ κοντά στον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης και το όνομά της ακούγεται μέχρι και για τη διαδοχή του Π. Σκουρλέτη, του γραμματέα του κόμματος.

Με άλλα λόγια, όσοι αναδεικνύουν κίνδυνο αποϊδεολογικοποίησης και ΠΑΣΟΚοποίησης του ΣΥΡΙΖΑ εκφράζοντας επιφυλάξεις για την θρυλούμενη σοσιαλδημοκρατική στροφή, ίσως βλέπουν μακρύτερα από εκεί που βλέπουν οι πραιτοριανοί του Αλέξη Τσίπρα.

Για την ώρα το «όλοι εναντίον όλων» είναι ένας ακριβής τίτλος για το εσωκομματικό γίγνεσθαι στον ΣΥΡΙΖΑ. Διχάζονται ακόμη και για άρθρα «φίλων» σχολιαστών (λ.χ. του Γ. Λακόπουλου), ενώ η συζήτηση για τις προγραμματικές θέσεις και για τον απολογισμό της κυβερνητικής περιόδου έχει ατονήσει.

Ο Αλέξης Τσίπρας, μαιτρ στη διαχείριση των εσωτερικών αντιθέσεων και αντιφάσεων, προσπαθεί να κατευνάσει τα πάθη, να τους ικανοποιήσει εν μέρει όλους, να βρει συμβιβαστικές λύσεις και να προωθήσει τη δική του ομάδα, ευελπιστώντας ότι θα συμβεί ό,τι συνέβαινε μέχρι τώρα: Κάποια στιγμή θα πέσει ο θόρυβος και ο ίδιος έχοντας μικρές αμυχές θα κυριαρχήσει κερδίζοντας το εσωκομματικό παιχνίδι.

Αυτό που προφανώς δεν έχει καταλάβει είναι ότι τα πράγματα δεν είναι όπως παλιά. Γιατί πριν αυτό που του εξασφάλιζε την τελική επικράτηση στο εσωκομματικό σκάκι ήταν η προοπτική της εξουσίας ή, το λιγότερο, της ηγεμονίας στον προοδευτικό χώρο. Αυτός ήταν ο καταλληλότερος για να την διασφαλίσει. Τώρα η προσδοκία για επάνοδο στην εξουσία έχει υποχωρήσει για σημαντικό αριθμό στελεχών και αυτό που την αντικαθιστά είναι η αγωνία για τους συσχετισμούς μετά την επόμενη ήττα που, ουσιαστικά, προεξοφλείται.

Το μεγάλο πλεονέκτημα του Αλέξη Τσίπρα ως πολιτικού αρχηγού ήταν η μεταδοτική αισιοδοξία του σε βαθμό βεβαιότητας ότι το μικρό κόμμα μπορεί να γίνει μεγάλο, το μεγαλύτερο. Τώρα δεν υπάρχει καν κοινή πεποίθηση για τη δυνατότητα διατήρησης του 32%. Για ορισμένους δεν έχει καν σημασία, αν αυτό σημαίνει περιορισμό της δικής τους εσωκομματικής ισχύος. Τι να κάνουν έναν μεγάλο ΣΥΡΙΖΑ, αν αυτός είναι το κόμμα του Τσίπρα; Επομένως, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν κινδυνεύει από τη Φώφη Γεννηματά (κάθε άλλο). Κινδυνεύει από τους «δικούς» του που φοβούνται ότι ο Αλέξης μπορεί να γίνει Σταύρος σε ένα Ποτάμι της Αριστεράς - μεγαλύτερο αλλά εξίσου αρχηγικό.