Η αψυχολόγητη συμπεριφορά της Μεγάλης Βρετανίας

Έξι μήνες μετά το βρετανικό δημοψήφισμα και την απόφαση για αποχώρηση της χώρας από την ΕΕ, έχουμε επιτέλους κάποιες ανακοινώσεις για το πώς φαντάζεται η πρωθυπουργός Theresa May το Brexit. Ολα δείχνουν ότι τελικά προκρίνεται το hard Brexit, δηλ. η πλήρης αποκοπή της Βρετανίας από την ΕΕ ("The UK will not hold on to bits of EU membership").

Μένει, ωστόσο, να δούμε τί ακριβώς σημαίνει και πώς θα επιτευχθεί αυτό που η Βρετανίδα πρωθυπουργός αποκαλεί "the freest possible trade in goods and services between Britain and the EU's member states". Θα απαιτηθούν, επίσης, αρκετές διευκρινίσεις ως προς την διακίνηση ανθρώπων - είναι κάμποσοι οι μη Βρετανοί στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και οι Βρετανοί υπήκοοι που διαμένουν σε άλλες χώρες της ΕΕ. Ούτε είναι σαφές προς το παρόν πώς ακριβώς η Βρετανία μπορεί να γίνει "φορολογικός παράδεισος" - θα γίνει μια νέα Ελβετία; Διότι αποκλείεται να προσελκύσει νέες παραγωγικές επενδύσεις, την στιγμή που αποκόπτεται από την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Σε ό,τι δε αφορά την UK-free ΕΕ, θα είναι αναμφίβολα αποδυναμωμένη χωρίς την Βρετανία, αλλά ίσως προωθηθεί η ενδοενωσιακή συζήτηση για κάποια θέματα που πάντα έβρισκαν αντίθετο το Λονδίνο.

Ενα είναι σίγουρο: ότι την επίκληση του Αρθρου 50 θα ακολουθήσουν παρατεταμένες και πολύπλοκες διαπραγματεύσεις. Είναι, επίσης, πιθανό να δούμε πολλές εντάσεις που κάθε άλλο παρά σε "βελούδινο διαζύγιο" θα παραπέμπουν. Δεν αναμένεται να βοηθήσει και η διεθνής συγκυρία, με τον Donald Trump στην προεδρία των ΗΠΑ που παραδοσιακά αποτελούν τον πιο στενό σύμμαχο των Βρετανών. 

Πάντως, ενώ είναι σαφές ότι έχουμε εισέλθει σε μια νέα εποχή και καταρρίπτονται πολλές από τις βεβαιότητες του παρελθόντος, η ταπεινή μου προσωπική άποψη είναι ότι η Βρετανία κάνει άλμα στο κενό - μια συμπεριφορά που θα μπορούσε ενδεχομένως να εξηγηθεί με όρους κοινωνικής ψυχολογίας. Και εμμένω στην πρώτη μου εκτίμηση, την οποία έκανα αμέσως μετά το δημοψήφισμα. Επειδή ακριβώς διανύουμε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, η απόφαση των Βρετανών για αποχώρηση από έναν - προφανώς ατελή, αλλά σημαντικό - διεθνή οργανισμό, όπως είναι η ΕΕ, μοιάζει αψυχολόγητη.