Ο γρίφος της (παλιάς και νέας) μεσαίας τάξης

Ας υποθέσουμε ότι τον περασμένο Δεκέμβριο κάποιος πολιτικός αναλυτής περιέγραφε τις "Αρμαγεδονικου" τύπου αλλαγές που θα έφερνε στο πολίτικο σύστημα το 2012. Σίγουρα δε θα είχε μεγάλες πιθανότητες οι απόψεις του να ληφθούν σοβαρά υπόψη από την πλειοψηφία των πολιτών. Τελικά, οι δίπλες εκλογές, η εκτόξευση των ποσοστών του ΣΥΡΙΖΑ και η διεκδίκηση με αξιώσεις της πρώτης θέσης, ο καταποντισμός του ΠΑΣΟΚ, το 7% της Χρυσής Αυγής, η χαρακτηριστική άνεση με την οποία εισήρθαν στη Βουλή οι Ανεξάρτητοι Έλληνες και η ΔΗΜΑΡ και ο σχηματισμός κυβέρνησης συνεργασίας μεταξύ ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ, προκάλεσαν πολιτικό σεισμό και έβαλαν τη χωρά και τα κόμματα σε μια νέα εποχή.

Και αν ο "σεισμός" του 2012 ήταν πολύ μεγάλης ισχύος και οι συνέπειες του τόσο απρόβλεπτες, πλέον η κοινή γνώμη αναμένει τη νέα χρονιά υποψιασμένη ότι όλα μπορούν συμβούν. Η Μεταπολίτευση έκλεισε τελικά τον κύκλο της και το νέο -υπό διαμόρφωση- πολιτικό σκηνικό είναι κάτι παραπάνω από ρευστό.

Το 2013 ξημερώνει με το εκλογικό σώμα να βρίσκεται σε διαρκή αναζήτηση σταθερών και νέων διεξόδων. Η αμφισβήτηση του πολίτικου συστήματος εχει πλέον εμπεδωθεί από το σύνολο της κοινωνίας και η απαίτηση για πραγματικές αλλαγές και νέα πρόσωπα αποτελεί λαϊκή επιταγή.

Με τους πολίτες να αναμένουν τους επόμενους μήνες αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού με διασπάσεις, συνεργασίες και δημιουργία νέων κομμάτων σε ποσοστό 81,4%, με περισσότερους από τους μισούς να ελπίζουν στη δημιουργία νέων σχηματισμών και με μόνο το 2,4% να δηλώνει ικανοποιημένο από τη σημερινή λειτουργία του πολιτικού συστήματος (δημοσκόπηση marc για το Έθνος της Κυριακής), η χρονιά που έρχεται δεν ευνοεί συγκεκριμένες προβλέψεις.

Αυτό που θα πρέπει όμως σε κάθε περίπτωση να λάβουν υπόψη όσοι αποτολμήσουν να προβλέψουν την επομένη μέρα, είναι ότι αν το 2012 η κοινωνία επιχείρησε μια στροφή προς τα άκρα, σήμερα ζητάει από τα κόμματα να μετατοπιστούν ή να επιχειρήσουν να διευρυνθούν προς το κέντρο. (βλέπε ίδια έρευνα MARC). Εκεί άλλωστε βρίσκεται και το κενό εκπροσώπησης. Κάποιοι ίσως σπεύσουν να υποστηρίξουν ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να αποδώσει γιατί η μεσαία τάξη συρρικνώνεται διαρκώς λόγω της κρίσης. Πιθανότατα σφάλλουν. Η κρίση δημιουργεί μια νέα μεσαία τάξη, με διαφορετικά βεβαίως χαρακτηριστικά, η οποία όμως εξακολουθεί να αποτελεί την πλειοψηφία. Όποιος καταφέρει να την προσεγγίσει και να την εκφράσει θα έχει και το σχετικό πλεονέκτημα στο μέλλον.