Έχω εμβρυάκι, θα μου βρεις παρένθετη: Υπόθεση – σοκ στα Χανιά

Σοκαριστικοί είναι οι διάλογοι  που έρχονται στο φως μέσα από το παραπεμπτικό βούλευμα μεταξύ των δύο βασικών κατηγορουμένων για την υπόθεση της κλινικής υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στα Χανιά.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι συνομιλίες του ιδιοκτήτη της μονάδας με τη συγκατηγορούμενή του, η οποία φέρεται να είχε καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία του κυκλώματος στα Χανιά και στη διεκπεραίωση των παράνομων διαδικασιών.

Οι διάλογοι σκιαγραφούν μια πρακτική στην οποία οι απαιτήσεις των ενδιαφερομένων φέρονται να προηγούνταν των νόμιμων διαδικασιών και των απαραίτητων προϋποθέσεων.

Οι κατηγορούμενοι φέρονται να διαχειρίζονταν ακόμη και «παραγγελίες» για το φύλο του παιδιού, ενώ σε άλλες περιπτώσεις φέρονται να απέκρυπταν από τους ενδιαφερομένους την πραγματική ταυτότητα των γυναικών που κυοφορούσαν τα παιδιά τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στη δικογραφία του Οργανωμένου Εγκλήματος Κρήτης, υποψήφιοι γονείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό φέρονται να εξαπατήθηκαν με εικονικές εμβρυομεταφορές, ανύπαρκτη κρυοσυντήρηση ή γενετικό υλικό κακής ποιότητας.

Την ίδια στιγμή, νεαρές γυναίκες, κυρίως από βαλκανικές χώρες, αλλά και γυναίκες Ρομά, οι οποίες βρίσκονταν σε συνθήκες οικονομικής εξαθλίωσης, φέρονται να αντιμετωπίζονταν ως πηγές γενετικού υλικού, υποβαλλόμενες επανειλημμένα σε ορμονική διέγερση και ωοληψίες.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, χρησιμοποιούνταν και ως παρένθετες μητέρες.

Ο μεγάλος όγκος της δικογραφίας, οι καταθέσεις και οι αγορεύσεις των δεκάδων δικηγόρων εκτιμάται ότι θα απαιτήσουν πολλούς μήνες, με το ενδεχόμενο η ακροαματική διαδικασία να ξεπεράσει ακόμη και τον έναν χρόνο.

«Αυτή των 24 ετών να μπει κατευθείαν εμβρυομεταφορά – Βιαζόμαστε»

Σε μία απότις συνομιλίες, οι δύο κατηγορούμενοι φέρονται να συζητούν την περίπτωση 24χρονης Ρουμάνας, η οποία αρχικά προοριζόταν για δότρια ωαρίων. Σύμφωνα με τη δικογραφία, η φαρμακευτική αγωγή που της χορηγούνταν διακόπηκε προκειμένου να προετοιμαστεί για εμβρυομεταφορά και να χρησιμοποιηθεί ως παρένθετη μητέρα, καθώς υπήρχε επείγουσα ανάγκη να προχωρήσει η διαδικασία.

«Αυτή των 24 ετών, μπορεί να έρθει κατευθείαν… μπορεί να μπει κατευθείαν στις μεταφορές. Να μην πάμε για δωρεά. Να πάει κατευθείαν εμβρυομεταφορά. Δεν βαριέσαι. Γιατί βιαζόμαστε…», φέρεται να λέει ο γιατρός, σύμφωνα με το περιεχόμενο των καταγεγραμμένων συνομιλιών.

Κατά τα στοιχεία του βουλεύματος, η 24χρονη δεν πληρούσε το νόμιμο ηλικιακό όριο για τη συγκεκριμένη διαδικασία. Επιπλέον, η ενδιαφερόμενη μητέρα ήταν 55 ετών. Οι εμπλεκόμενοι φέρονται να συζητούσαν πώς θα προχωρούσαν χωρίς να ακολουθήσουν τη νόμιμη δικαστική οδό, καθώς η πραγματική κυοφορούσα ήταν μικρότερη από το επιτρεπόμενο ηλικιακό όριο.

Η εμβρυομεταφορά πραγματοποιήθηκε στην 24χρονη, ωστόσο στα δικαστικά έγγραφα ως παρένθετη μητέρα εμφανιζόταν άλλη γυναίκα. Στη συνέχεια, σύμφωνα με τη δικογραφία, οργανώθηκε η επιστροφή της πραγματικής κυοφορούσας στη Ρουμανία, σε μια κίνηση που, κατά την εκτίμηση των Αρχών, αποσκοπούσε στην εξοικονόμηση χρημάτων για την κλινική, καθώς θα απέφευγε τα έξοδα διατροφής και φροντίδας της εγκύου στην Ελλάδα.

Οι υποψήφιοι γονείς φέρονται να μην είχαν ενημερωθεί για όσα συνέβαιναν. Αντίθετα, σύμφωνα με το βούλευμα, τους διαβεβαίωναν ότι η παρένθετη μητέρα βρισκόταν στην Ελλάδα και παρακολουθούνταν κανονικά. Μάλιστα, τους αποστέλλονταν υπερηχογραφήματα, τα οποία, κατά την εκτίμηση που περιλαμβάνεται στη δικογραφία, δεν αντιστοιχούσαν στην κύηση της 24χρονης στη Ρουμανία. Με αυτόν τον τρόπο, όπως αναφέρεται, οι εμπλεκόμενοι φέρονται να συνέχιζαν να εισπράττουν τις μηνιαίες αμοιβές που καταβάλλονταν για την παρένθετη μητέρα.

«Αυτό δεν το έχω ξανακάνει ποτέ μου στα 20 χρόνια που κάνω», φέρεται να εξομολογείται ο γιατρός στη συγκατηγορουμένη του, σε μία από τις συνομιλίες που περιλαμβάνονται στη δικογραφία.

Σε άλλη συνομιλία, ο ιδιοκτήτης της κλινικής εμφανίζεται να ανησυχεί μήπως οι υποψήφιοι γονείς ζητήσουν καλύτερη τιμή για το πρόγραμμα παρένθετης μητρότητας. Η συγκατηγορουμένη του φέρεται να τον προτρέπει να μην υποχωρήσει, επικαλούμενη το γεγονός ότι το ζευγάρι είχε άρρωστο παιδί.

Στην ίδια συζήτηση, ο γιατρός φέρεται να ρωτά: «Η άλλη υποτίθεται ότι είναι εδώ πέρα, έτσι;». Η γυναίκα τον ενημερώνει ότι η ενδιαφερόμενη μητέρα είχε ζητήσει να δει την παρένθετη, αλλά της είχε απαντήσει ότι εκείνη δήθεν ξεκουραζόταν στο σπίτι.

«Μπορείς να μου βρεις παρένθετη να της το χώσουμε;»

Στη δικογραφία περιγράφεται και άλλη περίπτωση, στην οποία το περιεχόμενο των συνομιλιών φέρεται να αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο γίνονταν οι συνεννοήσεις για τις διαδικασίες παρένθετης μητρότητας.

«Έχω την απόφαση στα χέρια μου, έχω εμβρυάκι. Μπορείς να μου βρεις παρένθετη να της το χώσουμε;», φέρεται να λέει ενδιαφερόμενη γυναίκα σε συνομιλία με κατηγορουμένη.

Παράλληλα, σύμφωνα με το βούλευμα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούσαν να επιλέγουν δότριες ωαρίων βλέποντας φωτογραφίες τους και λαμβάνοντας υπόψη χαρακτηριστικά όπως το ύψος και η εξωτερική εμφάνιση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, φέρεται να γινόταν ακόμη και επιλογή φύλου του εμβρύου για μη ιατρικούς λόγους, κατόπιν επιθυμίας των υποψήφιων γονέων.

Στο παραπεμπτικό βούλευμα επισημαίνεται ότι η επιλογή φύλου του εμβρύου έγινε «προς εξυπηρέτηση της επιθυμίας της παραγγέλλουσας μητέρας», κατά παράβαση του άρθρου 26, παράγραφος 1, του νόμου 3305/2005. Η συγκεκριμένη πρακτική, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, συνιστούσε παράκαμψη του θεσμικού πλαισίου που διέπει την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.

Από την Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα έως την Ιταλία, τη Γερμανία, την Αυστραλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεκάδες άνθρωποι φέρονται να απευθύνθηκαν στο κέντρο αναζητώντας λύση στο πρόβλημα υπογονιμότητας. Στη δικογραφία περιλαμβάνονται ακόμη αναφορές σε μοναχικούς ή ομοφυλόφιλους άνδρες, στους οποίους, κατά τις Αρχές, το κύκλωμα φέρεται να εξασφάλιζε εικονικές συζύγους ή σύμφωνα συμβίωσης έναντι αμοιβής, προκειμένου να παρακαμφθούν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την απόκτηση παιδιού.

Η «Τάνια η καλή» και οι 12 ωοληψίες σε πέντε χρόνια

Μία από τις πλέον σοβαρές πτυχές της υπόθεσης αφορά τις γυναίκες που φέρονται να χρησιμοποιούνταν επανειλημμένα ως δότριες ωαρίων. Στους ιατρικούς φακέλους που κατασχέθηκαν καταγράφονται περιπτώσεις στις οποίες το ίδιο γενετικό υλικό διανεμήθηκε σε δεκάδες λήπτες, με τις σχετικές εγγραφές να φτάνουν τις 31, τις 40 ή ακόμη και τις 63 διανομές.

Ξεχωριστή θέση στη δικογραφία έχει η περίπτωση νεαρής γυναίκας από τη Βουλγαρία, την οποία οι εμπλεκόμενοι φέρονται να αποκαλούσαν «Τάνια η καλή». Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η γυναίκα στρατολογήθηκε λόγω της οικονομικής της εξαθλίωσης και της αδυναμίας της να καλύψει ακόμη και βασικές ανάγκες διαβίωσης.

Από τον ιατρικό φάκελό της, με κωδικό 195.17.359.00, προκύπτει ότι υποβλήθηκε σε 12 ωοληψίες μέσα σε μία πενταετία, από το 2018 έως το 2023. Τα ωάριά της, σύμφωνα με τη δικογραφία, διανεμήθηκαν συνολικά σε 63 λήπτες γενετικού υλικού.

Η ίδια φέρεται να κινδύνευσε να χάσει τη ζωή της κατά τη διάρκεια μίας από τις διαδικασίες. Στις 20 Φεβρουαρίου 2023, ενώ βρισκόταν υπό αναισθησία, παρουσίασε σοβαρούς σπασμούς και έλλειψη οξυγόνου. Το περιστατικό περιγράφεται σε συνομιλία μεταξύ κατηγορουμένων, η οποία καταγράφηκε στις 10:57:02 της ίδιας ημέρας και περιλαμβάνεται στη δικογραφία. Σύμφωνα με το περιεχόμενό της, αποφασίστηκε η διακοπή της διαδικασίας και η επαναφορά της γυναίκας από την αναισθησία.

Μετά το περιστατικό, οι κατηγορούμενοι φέρονται να αποφάσισαν να διακόψουν τη συνεργασία μαζί της. Ωστόσο, στις 29 Μαρτίου 2023, λίγες μόλις εβδομάδες μετά το συμβάν, της προτάθηκε εκ νέου να υποβληθεί σε ωοληψία.

Η οικονομική της κατάσταση φαίνεται ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, η Τάνια δανείστηκε 50 ευρώ από κατηγορουμένη, ενώ φέρεται να εξαρτιόταν από τους εμπλεκομένους για τις εξετάσεις, τις θεραπείες και τις μετακινήσεις της. Σε μία περίπτωση, σύμφωνα με τις καταγραφές, την ξέχασαν και αναγκάστηκε να δανειστεί 10 ευρώ από άγνωστη γυναίκα για να επιστρέψει, καθώς δεν είχε χρήματα μαζί της.

Η περίπτωση αυτή, σύμφωνα με την έρευνα, δεν ήταν μεμονωμένη. Οι ιατρικοί φάκελοι και οι πίνακες που κατασχέθηκαν περιλαμβάνουν στοιχεία για άλλες δότριες, με αναλυτικές καταγραφές των ωοληψιών, των ημερομηνιών κατά τις οποίες πραγματοποιήθηκαν και των διανομών του γενετικού υλικού.

Δέκα ωοληψίες και 42 διανομές – Οι αριθμοί της δικογραφίας

Οι καταγραφές των ιατρικών φακέλων αποτυπώνουν την έκταση του φαινομένου, καθώς ο αριθμός των διανομών γενετικού υλικού εμφανίζεται σε αρκετές περιπτώσεις δυσανάλογα μεγάλος σε σχέση με τον αριθμό των ωοληψιών.

Σε μία από τις εγγραφές του πίνακα, με αύξοντα αριθμό 22, καταγράφονται 10 ωοληψίες και 42 διανομές, με τις σχετικές ημερομηνίες να εκτείνονται από τον Ιανουάριο του 2018 έως τον Σεπτέμβριο του 2022.

Σε άλλη περίπτωση αναφέρονται 6 ωοληψίες και 40 διανομές, ενώ διαφορετική εγγραφή καταγράφει 6 ωοληψίες και 29 διανομές. Στον ίδιο πίνακα εντοπίζεται περίπτωση με 7 ωοληψίες και 28 διανομές, καθώς και άλλη με 4 ωοληψίες και 19 διανομές.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί και εγγραφή που αφορά μόλις 2 ωοληψίες, αλλά 26 διανομές γενετικού υλικού. Οι ημερομηνίες των καταχωρίσεων εκτείνονται από τον Απρίλιο του 2018 έως τον Φεβρουάριο του 2023, με διαφορετικές γυναίκες να εμφανίζονται σε περισσότερες από μία διαδικασίες κατά τη διάρκεια των ετών.

Η αναλογία μεταξύ ωοληψιών και διανομών αποτελεί ξεχωριστό στοιχείο της έρευνας, καθώς οι δύο αριθμοί δεν ταυτίζονται: οι διανομές αφορούν τους λήπτες στους οποίους διατέθηκε το γενετικό υλικό και όχι τον αριθμό των διαδικασιών λήψης ωαρίων.

Στο επίκεντρο η συναίνεση και η εκμετάλλευση ευάλωτων γυναικών

Πέρα από τις επιμέρους καταγγελλόμενες πράξεις, η δικογραφία περιγράφει ένα ευρύτερο πλέγμα σχέσεων εξάρτησης. Νεαρές γυναίκες φέρονται να αποκόπτονταν από τις οικογένειές τους, να στερούνταν σε ορισμένες περιπτώσεις τα ταξιδιωτικά τους έγγραφα και να βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των εμπλεκομένων. Η οικονομική τους αδυναμία, σύμφωνα με τις Αρχές, τις καθιστούσε ιδιαίτερα ευάλωτες στις απαιτήσεις της οργάνωσης.

Στην άλλη πλευρά βρίσκονταν άνθρωποι που προσπαθούσαν να αποκτήσουν παιδί και, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, φέρονται να παραπλανήθηκαν σχετικά με τις ιατρικές διαδικασίες, την ποιότητα ή την ύπαρξη γενετικού υλικού και την πραγματική εξέλιξη των κυήσεων. Στη δικογραφία περιλαμβάνονται επίσης αναφορές σε άνδρες και γυναίκες που φέρονται να μετατράπηκαν εν αγνοία τους σε δότες γενετικού υλικού.

Οι κατηγορίες και τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο παραπεμπτικό βούλευμα θα εξεταστούν ενώπιον του δικαστηρίου, το οποίο θα κληθεί να αξιολογήσει τις πράξεις που αποδίδονται στους 33 κατηγορουμένους. Μέχρι την έκδοση δικαστικής απόφασης, οι αποδιδόμενες ευθύνες παραμένουν αντικείμενο της δικαστικής κρίσης.

Πηγή: Cretalive