Οδήγηση με σαγιονάρες ή ξυπόλητοι: Τι ισχύει και πότε επιβάλλεται πρόστιμο

Καθώς έχουμε μπει και επίσημα στο καλοκαίρι, δεν είναι λίγοι οι οδηγοί που αναρωτιούνται τι ισχύει με την οδήγηση, όταν φοράμε σαγιονάρες ή σανδάλια ή όταν επιλέγουμε να οδηγήσουμε ξυπόλητοι.

«Κινδυνεύω με πρόστιμο;», μια από τις συχνές ερωτήσεις που ακούγονται ολοένα και περισσότερο ειδικά σε νησιά ή παραθαλάσσιες περιοχές στην ηπειρωτική χώρα, όπου οι έλεγχοι από την Τροχαία αυξάνονται στο πλαίσιο των προσπαθειών για μείωση των τροχαίων λόγω επικίνδυνης οδήγησης.

Δεν είναι, εξάλλου, λίγες, οι φορές που οδηγοί με μαγιό επιλέγουν να κινηθούν για μικρές αποστάσεις με το αυτοκίνητο, όντας ξυπόλητοι, αναλογιζόμενοι ότι «πηγαίνουμε εδώ δίπλα». Οδηγούν, δηλαδή, με γυμνά πόδια, εναλλάσσοντας το γκάζι και το φρένο ή τον συμπλέκτη (σ.σ. εφόσον το όχημα δεν είναι αυτόματο).

Η Athens Voice επικοινώνησε με σχολές οδηγών σε Ταύρο και Παλαιό Φάληρο και έχει τις απαντήσεις.

Οδήγηση με σαγιονάρες, σανδάλια ή ξυπόλητοι - Τι λέει ο νόμος

Αρχικά, αυτό που είναι ξεκάθαρο είναι ότι στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.) δεν υπάρχει ρητή αναφορά σε συγκεκριμένα παπούτσια (π.χ. αθλητικά) ή άλλα υποδήματα, τα οποία θεωρούνται κατάλληλα για την οδήγηση.

Ο νομοθέτης έχει δώσει τη γενική γραμμή για τον τρόπο και τις συνθήκες οδήγησης που αυξάνουν τον κίνδυνο για την ασφάλεια τόσο του οδηγού όσο και των υπολοίπων που κινούνται στον ίδιο δρόμο. Εξαίρεση το κινητό τηλέφωνο, όπου πλέον υπάρχει ρητή αναφορά με φόντο τα χιλιάδες τροχαία που συνδέονται με τη χρήση του.

Εξ ου και οι έξυπνες κάμερες που πολλαπλασιάζονται σε λεωφόρους και άλλες κεντρικές οδικές αρτηρίες, εστιάζουν μεταξύ άλλων και στη χρήση κινητού τηλεφώνου, καθώς εκτός από τη διάσπαση προσοχής, το συγκεκριμένο αντικείμενο τεχνολογίας περιορίζει και την ελευθερία κινήσεων του οδηγού, όταν το κρατά στο ένα χέρι, κάνοντας scroll στο Facebook, γράφοντας μηνύματα στο Facebook ή κοιτώντας τη διαδρομή στο Google Maps.

Το Άρθρο 13 του Κ.Ο.Κ. αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ο οδηγός επιβάλλεται να έχει την, κατά τις σχετικές διατάξεις, προβλεπόμενη άδεια οδήγησης και την αναγκαία σωματική και διανοητική ικανότητα και να βρίσκεται σε κατάλληλη κατάσταση για να οδηγεί, οφείλει δε κατά τον χρόνο της οδήγησης να είναι σε θέση να ελέγχει το όχημά του ή τα ζώα του».

Και προστίθεται: «Ο οδηγός κάθε οχήματος υποχρεούται να έχει πλήρη ελευθερία των κινήσεών του, για να ενεργεί ελεύθερα τους αναγκαίους χειρισμούς. Ιδιαίτερα, απαγορεύεται να χρησιμοποιεί εν κινήσει ακουστικά που έχουν συνδεθεί με φορητά ραδιόφωνα, μαγνητόφωνα και άλλες παρεμφερείς ηχητικές συσκευές, καθώς και κινητό τηλέφωνο το οποίο δεν είναι τοποθετημένο σε ειδική θέση για ανοικτή ακρόαση».

Οι κίνδυνοι από τα ακατάλληλα παπούτσια

Μπορεί στη νομοθεσία να μην υπάρχει ρητή αναφορά για σανδάλια, παντόφλες ή σαγιονάρες, ωστόσο οι εκπαιδευτές οδηγών είναι ξεκάθαροι.

Όταν ο οδηγός κινείται με το όχημά του, φορώντας σανδάλια, παντόφλες ή σαγιονάρες, υπάρχουν οι ακόλουθοι κίνδυνοι:

• Η θεωρία (σ.σ. μελέτες) και η εμπειρία (οδήγηση) έχουν δείξει ότι όταν ο οδηγός αποφεύγει τα κλειστά παπούτσια, όπως τα αθλητικά, μειώνεται η αίσθηση της επαφής με το γκάζι και το φρένο, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η πιθανότητα λάθους.
• Υποδήματα όπως παντόφλες, σαγιονάρες ή σανδάλια που δεν έχουν δεθεί σωστά στο πόδι, μπορούν κατά τη διάρκεια της οδήγησης να φύγουν και να μπουν κάτω ή ανάμεσα από τα πετάλια, μπλοκάροντας π.χ. το φρένο ή προκαλώντας προσωρινή σύγχυση στον οδηγό -εξέλιξη που μπορεί να οδηγήσει σε τροχαίο.

Σε αυτό το σημείο οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους που απαγορεύεται η τοποθέτηση αντικειμένων κάτω από το κάθισμα του οδηγού, όταν δεν υπάρχει άλλος εναλλακτικός χώρος στο αυτοκίνητο. Η ηλιοπροστασία ή μια σακούλα με αντικείμενα για την παραλία κάτω από το κάθισμα του οδηγού μπορούν ανά πάσα στιγμή να φύγουν από τη θέση τους και να μπλοκάρουν τα πετάλια. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τα ψώνια του σούπερ μάρκετ πίσω από το κάθισμα του οδηγού.

Και με το πρόστιμο τι γίνεται;

Εδώ, λοιπόν, μπαίνει στην εξίσωση ο αστυνομικός που θα κάνει τον έλεγχο. Πρακτικά, είναι στη διακριτική του ευχέρεια αν θα κόψει το πρόστιμο ή θα προχωρήσει σε συστάσεις.

Είναι το ίδιο ακριβώς που συμβαίνει, όταν οδηγός αυτοκινήτου έχει στο χέρι τον καφέ, την ώρα που ο αστυνομικός κάνει σήμα για να σταματήσει στην άκρη του δρόμου για έλεγχο. Αν ο αστυνομικός κρίνει ότι ο οδηγός -λόγω του καφέ- έχει τα χέρια του απασχολημένα σε διάρκεια και όχι στιγμιαία, μπορεί να προχωρήσει στην επικύρωση προστίμου.

Εφόσον, λοιπόν ο αστυνομικός έχει αποφασίσει ότι ο οδηγός με τα σανδάλια ή τις σαγιονάρες δεν βρίσκεται σε κατάλληλη κατάσταση για να οδηγεί και κατά τον χρόνο οδήγησης δεν είναι σε θέση να ελέγχει το όχημά του, όπως επίσης και ότι δεν έχει πλήρη ελευθερία των κινήσεών του για να ενεργεί ελεύθερα τους αναγκαίους χειρισμούς, τότε επιβάλλεται πρόστιμο 100 ευρώ και αφαίρεση οδήγησης για έως 30 ημέρες.

Ωστόσο, η καθημερινή εμπειρία δείχνει ότι συνήθως οι αστυνομικοί στην Ελλάδα προχωρούν σε απλές συστάσεις, σε αντίθεση με άλλες χώρες στην Ευρώπη, όπως π.χ. η Ολλανδία ή η Γερμανία.