Η αύξηση Τούρκων τουριστών στην Αθήνα και η δυνατότητα βελτίωσης των σχέσεων Ελλάδας-Τουρκίας
Είναι Κυριακή μεσημέρι και, για πρώτη φορά έπειτα από καιρό, δεν αναβάλλω τη μεγάλη βόλτα στο κέντρο της Αθήνας. Παίρνω το ηλεκτρικό ποδήλατο και ανεβαίνω τις ανηφόρες χωρίς λαχάνιασμα. Βρίσκω την ευκαιρία να πω άλλη μια φορά πως το ανάγλυφο της Αθήνας δεν είναι απαγορευτικό για να επιλέξουμε το ποδήλατο ως βασικό μέσο μετακίνησης.
Χάνομαι στα στενά της Πλάκας και του Μοναστηρακίου. Κάνω ελιγμούς ανάμεσα σε τουρίστεςμε την επιδεικτική αλαζονεία ενός local. «Αυτή η ομορφιά που έχει κρεμάσει ένα χαμόγελο στα χείλη σας είναι το σπίτι μου». Μεγάλωσα σε μια δεκαετία που οι τουρίστες ήταν κυρίως Γερμανοί και Άγγλοι. Και Γιουγκοσλάβοι στις παραλίες του Θερμαϊκού. Η γλώσσα όμως που κυριαρχεί εδώ και καιρό σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη είναι τα τουρκικά. Τούρκοιαραχτοί σε τραπέζια γεμίζουν τα καφέ, στέκονται με τις ώρες μπροστά σε βιτρίνες και μνημεία. Δεν είναι ιδέα μου. Αναγνωρίζω τη γλώσσα.
Αύξηση Τούρκωντουριστών στην Ελλάδα
Εξάλλου τα νούμερα το επιβεβαιώνουν. Μέσα σε δύο μόλις χρόνια, οι αφίξεις Τούρκωντουριστών στην Ελλάδα σχεδόν διπλασιάστηκαν: από περίπου 480.000 το 2022, ξεπέρασαν τις 870.000 το 2023, σημειώνοντας άνοδο που άγγιξε το 90%. Το 2024 οι επισκέπτες από τη γειτονική χώρα υπολογίζεται ότι ξεπέρασαν τα 1,2 εκατ., με τις εκτιμήσεις για το 2025 να μιλούν ήδη για 1,4 εκατ. αφίξεις. Δεν πρόκειται πια για ένα περιστασιακό τουριστικό ρεύμα, αλλά για μία από τις πιο δυναμικές τουριστικές ομάδες της χώρας.
Η Αθήνα είναι ό,τι πιο κοντινό στην Ανατολή μπορεί να συναντήσει κανείς σε ευρωπαϊκό έδαφος. Έχω την αίσθηση ότι ο Τούρκος επισκέπτης, πέρα από τις επενδυτικές ευκαιρίες, που τόσο συζητιούνται τον τελευταίο καιρό, αισθάνεται εδώ μια παράξενη οικειότητα. Οι αναλύσεις, εκτός από επενδυτικές ευκαιρίες μιλούν και για μια lifestyle επιλογή: για μια πόλη κοντινή, προσιτή, γνώριμη στους κώδικες της καθημερινότητας των Τούρκων. Οθωμανικά ίχνη, κεμπάπ, ανατολίτικες γεύσεις. Και πια, ένα ορατό ποσοστό μουσουλμάνων που ζουν στη χώρα. Τους βλέπεις σε πάρκα, πλατείες, εστιατόρια, σε μεγάλους περιπάτους.
Ποδηλατώ στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, κάτω από την ανοιχτή αγκαλιά της Ακρόπολης, ενός μνημείου που μας χωρά όλους. Η γεωπολιτική μικραίνει σ’ αυτόν τον κυριακάτικο περίπατο του Φλεβάρη. Οι μυγδαλιές έχουν ανθίσει, τα πρώτα αποδημητικά πουλιά έχουν ήδη φτάσει. «Γκιντ, γκιντ», φωνάζει ένας Τούρκος πατέρας στο μικρό του αγόρι που προσπαθεί να φτάσει ένα τουριστικό τσολιαδάκι στην Πλάκα. Τη λέξη τη γνωρίζω. Τη θυμάμαι από τον πρόσφυγα παππού μου, που κατάγεται από τη Σηλυβρία. Ένα παραθαλάσσιο προάστιο της Κωνσταντινούπολης.
Αναρωτιέμαι αν θα καταφέρουμε, τελικά, να γίνουμε καλοί γείτονες με τους «αιώνιους εχθρούς» μας. Θυμάμαι την Τουρκάλα Neshe στο πανεπιστήμιο του Reading: είχε φέρει έναν βασιλικό στην εστία, για να κόβει πάντα φρέσκα φύλλα και να προσθέτει στο φαγητό της. Εκεί, μακριά από πατρίδες και εθνικές αφηγήσεις, στις μυρωδιές του φαγητού και στο άκουσμα ενός παραδοσιακού οργάνου καταλαβαίναμε πως οι χώρες που βρέχονται απ’ τις ίδιες θάλασσες και σκεπάζονται απ’ το ίδιο χώμα είναι καταδικασμένες στα δεσμά μιας αγάπης.
Νιώθω καλά ανάμεσα σε Τούρκους τουρίστες.
Ίσως επειδή άκουγα τουρκικά από μικρή μέσα στην οικογένεια. Υπάρχουν ελληνικά πράγματα που συγκινούν τους Τούρκους, όπως υπάρχουν τουρκικά που συγκινούν τους Έλληνες. Αν μπορούσαμε να ρίξουμε γέφυρες, θα ήταν το ιδανικό.
Ο εθνάρχης έλεγε πως «ανήκομεν εις την Δύσιν». Κι όμως, οι μικρές ανθρώπινες στιγμές μας μαρτυρούν ότι η καρδιά μας χτυπά και προς την Ανατολή. Κάτω από τη σκέπη της Ακρόπολης ο ευρωπαϊκός πολιτισμός μπορεί να αγγίξει και τις καρδιές των σύγχρονων Τούρκων. Η «Λωξάντρα» της Μαρίας Ιορδανίδου το αφηγείται γλαφυρά: η θρησκεία δεν υπήρξε εμπόδιο στην ειρηνική συνύπαρξη. Η Παναγιά η Μπαλουκλιώτισσα έκανε το θαύμα της και στις ασθένειες των μουσουλμάνων.
Διαβάζω στα πρωτοσέλιδα των κυριακάτικων εφημερίδων για την επικείμενη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν. Το χάσμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων μοιάζει να συμβαίνει σε ένα παράλληλο σύμπαν απ’ αυτό που ζούμε τώρα στο στενό της Αδριανού. Οι δύο χώρες πρέπει κάποτε να τα βρουν. Και οι συμφωνίες εμπορικού, οικονομικού, τουριστικού και μεταφορικού χαρακτήρα, που ετοιμάζουν Έλληνες και Τούρκοι διπλωμάτες, να βρουν τον τρόπο τα ελληνοτουρκικά να περιοριστούν στο debate για την καταγωγή του βραστού καφέ στη χόβολη.
13°
