Το post της ημέρας: Γιάννης Μπαλαμπανίδης

Σημειολογία ιερής παντόφλας
Θα μπορούσε να είναι το χαμένο κεφάλαιο από τις «Μυθολογίες» του Ρολάν Μπαρτ: «Η καφέ λαστιχένια παντόφλα του άγιου Παΐσιου». Ο Παΐσιος είναι πια ένα σύμβολο, πέραν της ιστορίας και της βιογραφίας του ανθρώπου που κάποτε υπήρξε. Τα ίχνη του βρίσκονται παντού. Όποιος έχει πάει στρατό, έχει πετύχει σε κάποιο ράφι εγκεκριμένες εκδόσεις με τη ζωή και τα έργα του μετέπειτα αγίου, περιθωριακές ακόμη τότε. Σιγά σιγά, οι προφητείες και οι ιστορίες του Παΐσιου, οι θαυματουργές «θεραπείες» και οι κοινότοπες συμβουλές, διαδόθηκαν μέσα από τα πρωτοσέλιδα της «Ελεύθερης Ώρας» και το διαδίκτυο σαν τη φωτιά στον κάμπο. Λίγο έξω από τη Θεσσαλονίκη, εκατοντάδες άνθρωποι συνωθούνται καθημερινά για να προσκυνήσουν τον τάφο και τις καθαγιασμένες λαστιχένιες παντόφλες του. Και τώρα, η μυθική βιογραφία παίζεται σε prime time, σαν ένα καλογυρισμένο μάθημα κατηχητικού, όχι περισσότερο απαιτητικό καλλιτεχνικά απ’ ό,τι τα σκετσάκια με τον Παπαφλέσσα που όλοι έχουμε παίξει στο δημοτικό.
«Αυτή είναι η λειτουργία του μύθου: να μεταμορφώνει την ιστορία σε φύση», λέει ο Μπαρτ. Να παίρνει τις πιο στερεοτυπικές εικόνες, τα πιο συνηθισμένα κλισέ, και να τα μετατρέπει σε ακλόνητες πεποιθήσεις, τόσο «φυσικές» που δεν μπορεί κανείς να τις αμφισβητήσει. Αυτή τη λειτουργία επιτελεί το σίριαλ για τη ζωή του Παΐσιου: να κάνει τη συντηρητική κοινοτοπία πραγματική «φύση» του ελληνισμού. Ταπεινές κοινότητες, με τσεμπέρια και τραγιάσκες, δεμένες με τη γη και τις ρίζες, με την πανταχού παρουσία της εκκλησίας και της παραδοσιακής ιεραρχίας. «Ο άντρας είναι η κεφαλή της οικογένειας, αλλά και η γυναίκα ο λαιμός που πάνω του στηρίζεται η κεφαλή». Πόσο υπέροχα και φυσικά βρίσκει αυτός ο λόγος τη θέση του στην ελληνική τηλεόραση, ανάμεσα στον «Σασμό» και τη «Γη της ελιάς», μέσα στη νοσταλγία της γνήσιας ζωής που χάσαμε μέσα στον σύγχρονο πολιτισμό και άλλα παρόμοια.
Όπως θα έλεγε και ο άγιος, θα ζούμε στο 2022, αλλά θα είναι σαν να μη ζούμε.