Οι MAGA δεν είναι πια και τόσο μάγκες

Σε προηγούμενο άρθρο της Athens Voice αναρωτιόμασταν αν οι ενδιάμεσες εκλογές θα στερούσαν από τον Ντόναλντ Τραμπ την πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου. Η Γερουσία φαινόταν δυσκολότερη μάχη, αλλά υπήρχε ένα ευνοϊκό σενάριο που έδινε 54 έδρες στους Δημοκρατικούς και στους δύο ανεξάρτητους που συνεργάζονται μαζί τους.

Οι εκλογικές προβολές της 4ης Νοεμβρίου δίνουν στους Δημοκρατικούς τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και τουλάχιστον 54 έδρες στο μπλοκ τους στη Γερουσία. Ο αριθμός συμπίπτει με εκείνον του αρχικού σεναρίου, αλλά ο εκλογικός χάρτης επιφύλασσε μια έκπληξη.

Οι Δημοκρατικοί διατήρησαν τις έδρες τους στο Μίσιγκαν, στην Τζόρτζια, στο Νιου Χάμσαϊρ και στη Μινεσότα και κέρδισαν επτά έδρες που κατείχαν Ρεπουμπλικανοί. Έξι βρίσκονταν στον χάρτη του προηγούμενου άρθρου — στη Βόρεια Καρολίνα, στο Οχάιο, στο Τέξας, στο Μέιν, στο Κάνσας και στην Αϊόβα. Η έβδομη ήρθε από τη Νότια Καρολίνα, όπου η Άνι Άντριους επικράτησε της Ρεπουμπλικανής Νταρλίν Γκρέιαμ. Ιδιαίτερη σημασία είχε και η νίκη του Τζέιμς Ταλαρίκο στο Τέξας, όπου επί περισσότερα από 30 χρόνια κανένας Δημοκρατικός δεν είχε κερδίσει εκλογή στο σύνολο της πολιτείας. Η Αλάσκα, που περιλαμβανόταν στο αρχικό σενάριο, παραμένει αμφίρροπη. Το ίδιο ισχύει για τον Μισισιπή, όπου η διαφορά ήταν οριακή στην πρωινή καταμέτρηση της Τετάρτης. Με μία ακόμη νίκη, το δημοκρατικό μπλοκ θα φτάσει τις 55 έδρες και με δύο τις 56.

Η διπλή νίκη είχε σε μεγάλο βαθμό χαρακτήρα αποδοκιμασίας της διακυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ. Στην έρευνα AP Voter Poll, περίπου τέσσερις στους δέκα ψηφοφόρους δήλωσαν ότι με την ψήφο τους για το Κογκρέσο ήθελαν να εκφράσουν την αντίθεσή τους στον πρόεδρο. Λιγότεροι από δύο στους δέκα δήλωσαν ότι ήθελαν να τον στηρίξουν. Το κόστος ζωής και οι ανησυχίες για τη διαφθορά βάρυναν στην ψήφο. Ο πόλεμος με το Ιράν έφερε τον Ντόναλντ Τραμπ αντιμέτωπο με την υπόσχεσή του να αποφύγει νέα πολεμική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή, ενώ η άνοδος της τιμής των καυσίμων έκανε το κόστος του πολέμου αισθητό στα νοικοκυριά. Η ίδια έρευνα δείχνει ότι η δημοτικότητα των Δημοκρατικών παραμένει κοντά σε εκείνη των Ρεπουμπλικανών.

Ο Τραμπ συνεχάρη τους Δημοκρατικούς και δήλωσε πρόθυμος να αποδεχθεί τα αποτελέσματα. Η πρώτη δημόσια αντίδρασή του διέφερε αισθητά από τη στάση που είχε κρατήσει μετά την ήττα του από τον Τζο Μπάιντεν το 2020. Υποστήριξε, πάντως, ότι οι Ρεπουμπλικανοί θα είχαν κερδίσει αν ο ίδιος ήταν στο ψηφοδέλτιο. Το αν η παρουσία του θα κινητοποιούσε περισσότερο τη βάση του ή θα προκαλούσε ακόμη μεγαλύτερη συσπείρωση εναντίον του παραμένει ανοιχτό. Πολλοί ψηφοφόροι, πάντως, έκριναν την πολιτική του ακόμη και χωρίς το όνομά του στο ψηφοδέλτιο.

Από τον Ιανουάριο, οι Δημοκρατικοί θα μπορούν να καθορίζουν τη νομοθετική ατζέντα και στα δύο σώματα, να εμποδίζουν νομοσχέδια της κυβέρνησης και να ασκούν μεγαλύτερη πίεση στις διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό. Η Γερουσία θα μπορεί να μπλοκάρει προεδρικούς διορισμούς και οι επιτροπές του Κογκρέσου να εντείνουν τον έλεγχο της κυβέρνησης. Ο Τραμπ διατηρεί το δικαίωμα βέτο, για την ανατροπή του οποίου απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων σε καθένα από τα δύο σώματα.

Εφόσον υπάρξουν συγκεκριμένες κατηγορίες και η αναγκαία πλειοψηφία, η Βουλή μπορεί να παραπέμψει τον πρόεδρο σε δίκη ενώπιον της Γερουσίας. Για καταδίκη απαιτούνται τα δύο τρίτα των παρόντων γερουσιαστών, δηλαδή 67 ψήφοι αν είναι παρόντες και οι 100. Με 54 έως 56 έδρες και ενιαία στάση του δημοκρατικού μπλοκ, θα χρειάζονταν ακόμη 11 έως 13 Ρεπουμπλικανοί. Οι ακροάσεις και οι έρευνες των επιτροπών είναι η πιο άμεση συνέπεια της αλλαγής πλειοψηφίας.

Στην εξωτερική πολιτική, ο πρόεδρος παραμένει αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων και διατηρεί σημαντική ευχέρεια κινήσεων. Το Κογκρέσο έχει την αρμοδιότητα να κηρύσσει πόλεμο και ελέγχει τις πιστώσεις. Η χρηματοδότηση μιας παρατεταμένης στρατιωτικής επιχείρησης ή η έγκριση νέας στρατιωτικής βοήθειας μπορεί έτσι να γίνει πεδίο σύγκρουσης με τη νέα πλειοψηφία. Για τους υποστηρικτές του Ισραήλ στην Ουάσιγκτον, οι δίαυλοι με τους Δημοκρατικούς αποκτούν μεγαλύτερη σημασία, ιδίως όταν συζητούνται νέες πιστώσεις ή όροι στη βοήθεια.

Για την Ευρώπη, ένα ανοιχτό ερώτημα είναι ποια εργαλεία θα χρησιμοποιήσει ο Λευκός Οίκος για να συνεχίσει τη δασμολογική του πολιτική. Τον Φεβρουάριο του 2026, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ο νόμος περί οικονομικών εξουσιών σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, γνωστός ως IEEPA, δεν εξουσιοδοτεί τον πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς. Στην πλειοψηφία της απόφασης συμμετείχαν δύο από τους τρεις δικαστές που είχε διορίσει ο ίδιος ο Τραμπ.

Το 2028 ανανεώνονται τακτικά 34 έδρες της Γερουσίας. Πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, οι 19 ανήκαν στους Ρεπουμπλικανούς και οι 15 στους Δημοκρατικούς. Η νίκη του Σέροντ Μπράουν στην έκτακτη εκλογή του Οχάιο αλλάζει την αφετηρία σε 18–16, καθώς η ίδια έδρα ανανεώνεται ξανά το 2028. Αν το δημοκρατικό μπλοκ ξεκινήσει από 54, 55 ή 56 έδρες, οι Ρεπουμπλικανοί θα χρειαστούν αντίστοιχα καθαρό κέρδος τεσσάρων, πέντε ή έξι εδρών για να φτάσουν στο 50–50. Τότε η ψήφος του αντιπροέδρου μπορεί να κρίνει τις ισοψηφίες, οπότε σημασία θα έχει και το αποτέλεσμα της προεδρικής εκλογής.

Στις ενδιάμεσες εκλογές, προοδευτικοί υποψήφιοι έδειξαν ότι μπορούν να κερδίσουν και σε αμφίρροπες αναμετρήσεις. Στο Μίσιγκαν, ο Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ κράτησε για τους Δημοκρατικούς μια κρίσιμη έδρα της Γερουσίας με πρόγραμμα που περιλάμβανε καθολική δημόσια ασφάλιση υγείας μέσω του Medicare for All. Την ίδια στιγμή, η έρευνα AP Voter Poll έδειξε ότι οι μετριοπαθείς ψηφοφόροι συνέβαλαν στις δημοκρατικές νίκες σε αρκετές κρίσιμες πολιτείες.

Η επονομαζόμενη «προοδευτική» πτέρυγα έχει ήδη κοινοβουλευτικό βάρος. Το Congressional Progressive Caucus αριθμεί σχεδόν 100 μέλη στο απερχόμενο Κογκρέσο, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζουν η Αλεξάντρια Οκάσιο-Κόρτες στη Βουλή και ο ανεξάρτητος σοσιαλιστής Μπέρνι Σάντερς στη Γερουσία. Οι Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές της Αμερικής (DSA) αποτελούν μικρότερη οργανωμένη δύναμη μέσα στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο. Πέντε υποψήφιοι που στήριξε η οργάνωση εξελέγησαν στη Βουλή. Αν η δημοκρατική πλειοψηφία αποδειχθεί οριακή, ακόμη και μια μικρή ομάδα βουλευτών μπορεί να επηρεάσει κρίσιμες ψηφοφορίες και διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό.

Στις προεδρικές εκλογές, ένας υποψήφιος θα πρέπει να ενώσει ψηφοφόρους που τον Νοέμβριο στήριξαν διαφορετικά πρόσωπα για διαφορετικούς λόγους. Μια προοδευτική υποψηφιότητα μπορεί να κινητοποιήσει τη βάση και να δώσει βάρος σε ζητήματα με ευρύτερη απήχηση, όπως η ακρίβεια και το κόστος της περίθαλψης. Αν όμως στηριχθεί κυρίως στην πόλωση, κινδυνεύει να αποξενώσει μετριοπαθείς ψηφοφόρους που στήριξαν τους Δημοκρατικούς στις ενδιάμεσες εκλογές. Το στοίχημα για τους Δημοκρατικούς είναι να μετατρέψουν την αποδοκιμασία του Ντόναλντ Τραμπ σε εμπιστοσύνη στη δική τους πρόταση διακυβέρνησης.

Οι ενδιάμεσες εκλογές έδειξαν πόσο γρήγορα μπορεί ένας πρόεδρος να χάσει το πλεονέκτημα της ταυτόχρονης κυριαρχίας στον Λευκό Οίκο και στο Κογκρέσο. Για το κίνημα που οικοδομήθηκε γύρω από τον Τραμπ, η ήττα έχει πιο βαθιά σημασία. Αυτό είναι το τέλος του MAGA όπως το γνωρίζαμε. Οι οργανώσεις του, τα δίκτυά του και η εκλογική του βάση θα εξακολουθήσουν να έχουν βάρος στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Από αυτές τις δομές μπορεί να προκύψει κάτι άλλο, αλλά η διαδοχή θα είναι δύσκολη. Κανένας από τους επίδοξους διαδόχους του Τραμπ δεν έχει δείξει ότι διαθέτει το δικό του χάρισμα ή ότι μπορεί να κινητοποιήσει τους ίδιους ψηφοφόρους με την ίδια ένταση. Μπορούν να κληρονομήσουν τον μηχανισμό του. Η προσωπική σχέση που έχτισε με τη βάση του δεν κληρονομείται.

Το MAGA είχε ημερομηνία λήξης. Η κατανάλωσή του μετά τη λήξη είναι επικίνδυνη για την υγεία του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.