Συγγενείς δίνουν δείγμα DNA για την ταυτοποίηση των νεκρών της σιδηροδρομικής τραγωδίας στην Ισπανία

Η Ισπανία κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος μετά τον θάνατο 69 ανθρώπων και τον τραυματισμό περισσότερων από 100 σε σύγκρουση τρένων υψηλής ταχύτητας, το τρίτο θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στη χώρα μέσα στη φετινή χρονιά.

Το δυστύχημα σημειώθηκε την Τετάρτη, όταν ένα τρένο προσέκρουσε σε ένα άλλο κοντά στην πόλη Ούρδα, στην επαρχία του Τολέδο στην Ισπανία, στη γραμμή υψηλής ταχύτητας που συνδέει τη Μαδρίτη με τη Σεβίλλη. Σύμφωνα με τις αρχές, το περιστατικό οφείλεται τόσο σε αστοχία του ηλεκτρονικού συστήματος όσο και σε φερόμενο ανθρώπινο λάθος. Ένα από τα τρένα, το οποίο εκτελούσε δρομολόγιο για λογαριασμό της κρατικής σιδηροδρομικής εταιρείας της Ισπανίας, Renfe, προσέκρουσε σε ακινητοποιημένο τρένο της ιδιωτικής εταιρείας Iryo. Την ίδια στιγμή, η σιδηροδρομική κυκλοφορία στην περιοχή είχε διακοπεί εξαιτίας προβλήματος στο σύστημα ασφαλείας και διαχείρισης της κυκλοφορίας των τρένων LZB.

Το δυστύχημα σημειώνεται μετά τη μεγάλη σύγκρουση του Ιανουαρίου στην επαρχία της Κόρδοβα, όπου έχασαν τη ζωή τους περισσότεροι από 40 άνθρωποι, καθώς και ένα άλλο δυστύχημα κοντά στη Βαρκελώνη, στο οποίο σκοτώθηκε ένας μηχανοδηγός. Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, ανακοίνωσε την κήρυξη επίσημου πένθους από την Πέμπτη έως και το Σάββατο. «Ολόκληρη η Ισπανία πενθεί», δήλωσε από το σημείο του δυστυχήματος, ενώ οι επιχειρήσεις έκτακτης ανάγκης βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη.

Τι προκάλεσε τη σύγκρουση των δύο τρένων στην Ισπανία; 

Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, δήλωσε ότι μια βλάβη στο ηλεκτρονικό σύστημα προκάλεσε πρόβλημα στο σύστημα ασφαλείας σε ένα τμήμα σιδηροδρομικής γραμμής μήκους 63 χιλιομέτρων (40 μιλίων), με αποτέλεσμα όλα τα τρένα στην περιοχή να ακινητοποιηθούν αυτόματα. Σε εκείνο το σημείο, η κρατική εταιρεία ADIF, η οποία διαχειρίζεται το ισπανικό σιδηροδρομικό δίκτυο, ανέλαβε τον χειροκίνητο έλεγχο του συστήματος. Αποφασίστηκε τότε να επιτραπεί στο τρένο υψηλής ταχύτητας της Renfe να συνεχίσει την πορεία του προς τον νότο, παρά το γεγονός ότι ο σηματοδότης έδειχνε κόκκινο.

Το τρένο της Renfe έλαβε άδεια να συνεχίσει χωρίς κανέναν περιορισμό ταχύτητας, εξαιτίας λανθασμένης εντολής από ελεγκτή κυκλοφορίας. Ως αποτέλεσμα, όπως δήλωσε ο Πουέντε, μεταξύ 08:36 και 08:52 τοπική ώρα, το τρένο συνέχισε την πορεία του με ταχύτητα περίπου 200 χιλιομέτρων την ώρα, προτού τελικά συγκρουστεί με το ακινητοποιημένο τρένο της Iryo. «Υπήρχε κόκκινο σήμα που απαγόρευε την κίνηση, ωστόσο δόθηκε άδεια στο τρένο να συνεχίσει», δήλωσε ο υπουργός Μεταφορών σε συνέντευξη Τύπου την Τετάρτη. «Πρόκειται για μια απόφαση που ελήφθη υπό ανεξήγητες συνθήκες».

Μετά τις δηλώσεις του Πουέντε, το ισπανικό συνδικαλιστικό όργανο CSIF ζήτησε την παραίτηση του υπουργού Μεταφορών, δηλώνοντας: «Απαιτούμε από την κυβέρνηση να σεβαστεί την έρευνα και το τεκμήριο αθωότητας του υπευθύνου κυκλοφορίας της ADIF».

Ηχητικές καταγραφές που δημοσιεύθηκαν στα ισπανικά μέσα ενημέρωσης αποκαλύπτουν συνομιλίες μεταξύ των μηχανοδηγών και του ελεγκτή κυκλοφορίας στα λεπτά που προηγήθηκαν της σύγκρουσης. Οι καταγραφές φαίνεται να δείχνουν ότι δόθηκε στο τρένο της Renfe άδεια να κινηθεί, με τον ελεγκτή να του λέει να συνεχίσει με «κανονική λειτουργία». Σε άλλη ηχογράφηση, η μηχανοδηγός του τρένου της Iryo που ενεπλάκη στο δυστύχημα λαμβάνει επίσης την οδηγία να επανέλθει σε «κανονική λειτουργία». Λίγα λεπτά αργότερα, ενημερώνει ότι δεν μπορεί να επανεκκινήσει το τρένο και ότι αυτό παραμένει ακινητοποιημένο.

Σύμφωνα με την AITAT, τον ανεξάρτητο φορέα που είναι αρμόδιος για τη διερεύνηση του δυστυχήματος, η σύγκρουση σημειώθηκε ενώ το τρένο της Renfe κινούνταν με εκτιμώμενη ταχύτητα από 160 χιλιόμετρα την ώρα (σχεδόν 100 μίλια την ώρα) έως 200 χιλιόμετρα την ώρα (περίπου 124 μίλια την ώρα).

Την Πέμπτη, η AITAT ανακοίνωσε ότι η ερευνητική ομάδα δεν έχει ακόμη συνομιλήσει με τα πρόσωπα που εμπλέκονται άμεσα στο δυστύχημα, μεταξύ των οποίων οι μηχανοδηγοί και οι ελεγκτές σιδηροδρομικής κυκλοφορίας, «καθώς δεν βρίσκονται επί του παρόντος σε κατάσταση που να τους επιτρέπει να παραχωρήσουν συνέντευξη». Επιβάτες δήλωσαν στο CNN ότι η στιγμή της σύγκρουσης την Τετάρτη ήταν «πολύ χαοτική» και ότι οι άνθρωποι εκτοξεύτηκαν αμέσως από τις θέσεις τους, πέφτοντας ο ένας πάνω στον άλλον μέσα στα βαγόνια.

Ένας επιζών επιβάτης ανέφερε ότι τρία από τα βαγόνια του τρένου βρίσκονταν σε ιδιαίτερα κακή κατάσταση.«Το ένα είχε πιάσει φωτιά, σε ένα άλλο υπήρχαν εγκλωβισμένοι άνθρωποι που έκλαιγαν», δήλωσε η επιβάτιδα, η οποία δεν θέλησε να αποκαλύψει το όνομά της. «Και στο κυρίως βαγόνι, αυτό που δέχθηκε το ισχυρότερο χτύπημα, υπήρχαν άνθρωποι θαμμένοι κάτω από τα συντρίμμια».

Από τους νεκρούς, οι 24 επέβαιναν στο τρένο της Renfe, το οποίο εκτελούσε το δρομολόγιο Μαδρίτη – Σεβίλλη, και οι 44 στο τρένο της Iryo, το οποίο επίσης κινούνταν μεταξύ Μαδρίτης και Σεβίλλης. Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση της περιφερειακής κυβέρνησης της Καστίλης-Λα Μάντσα, στο τρένο της Iryo επέβαιναν συνολικά 151 επιβάτες και στο τρένο της Renfe 393. Από τους 110 τραυματίες που μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο, οι 60 έχουν λάβει εξιτήριο, σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση της περιφερειακής κυβέρνησης το πρωί της Πέμπτης.

Ο Πουέντε πρόσθεσε ότι θα διεξαχθεί πλήρης έρευνα για το περιστατικό. Ο Σάντσεθ δήλωσε ότι «εάν υπήρξε αμέλεια, θα αποκαλυφθεί. Και εάν υπήρξαν αστοχίες στο σύστημα ασφαλείας, θα αντιμετωπιστούν με τη μέγιστη αυστηρότητα».

Ποιοι ήταν οι νεκροί;

Σε αυτό το στάδιο, ελάχιστα είναι γνωστά για την ταυτότητα των θυμάτων. Οι προσπάθειες ταυτοποίησης συνεχίζονται, ενώ τα σωστικά συνεργεία εξακολουθούν να ερευνούν τα κατεστραμμένα βαγόνια στο σημείο του δυστυχήματος. Διασώστες και γερανοί εργάζονταν καθ' όλη τη διάρκεια της νύχτας υπό το φως ισχυρών προβολέων.

Η ισπανική Πολιτοφυλακή ανακοίνωσε ότι έχει ανοίξει τέσσερα γραφεία σε διαφορετικές πόλεις της χώρας, προκειμένου να επιταχυνθεί η ταυτοποίηση των θυμάτων. Όπως γνωστοποίησε, συλλέγονται δείγματα DNA από συγγενείς για να διευκολυνθεί η διαδικασία. Η δύναμη επιβεβαίωσε στο CNN ότι έχουν υποβληθεί 67 δηλώσεις εξαφάνισης μετά το δυστύχημα. Μια μητέρα, η Ροζάριο, δήλωσε στο CNN ότι έδωσε δείγμα DNA για να βοηθήσει στον εντοπισμό του 32χρονου γιου της, Φρανσίσκο Χοσέ, ο οποίος επέβαινε σε ένα από τα τρένα.

Η Ροζάριο ανέφερε ότι ο γιος της επρόκειτο να επιβιβαστεί σε ένα από τα τρένα που ενεπλάκησαν στο δυστύχημα του Ανταμούθ τον Ιανουάριο, αλλά τελικά αποφάσισε να αγοράσει εισιτήριο για μεταγενέστερο δρομολόγιο.

Η Πολιτοφυλακή ανακοίνωσε ότι ένας δικός της αξιωματικός έχασε τη ζωή του στη σύγκρουση της Τετάρτης. Δίνοντας στη δημοσιότητα το όνομα του θύματος, Χοσέ Μανουέλ, η δύναμη εξέφρασε τα «βαθύτερα συλλυπητήριά» της στην οικογένεια, τους φίλους και τους συναδέλφους του. Νεκρή είναι επίσης η πρώην υπουργός της Ισπανίας Φάτιμα Μπάνιεθ, όπως επιβεβαίωσε την Πέμπτη το Λαϊκό Κόμμα (PP), στο οποίο ανήκε. Μετά το δυστύχημα, περισσότεροι από 500 εργαζόμενοι στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης κινητοποιήθηκαν για να συνδράμουν στις επιχειρήσεις διάσωσης, σύμφωνα με το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών. Στην επιχείρηση συμμετείχαν επίσης τουλάχιστον τρία ελικόπτερα και αρκετά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Οι αρχές απομάκρυναν με λεωφορεία από το σημείο τους επιβάτες που δεν είχαν υποστεί σοβαρούς τραυματισμούς. Μεταξύ των επιβατών που απομακρύνθηκαν υπήρχαν πολίτες διαφόρων εθνικοτήτων, μεταξύ των οποίων Ισπανοί, Βραζιλιάνοι και άλλοι, σύμφωνα με τον παραγωγό του CNN που βρισκόταν στο σημείο.

Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι «αρκετοί» Αμερικανοί τραυματίστηκαν στη σύγκρουση των τρένων.

Σαράντα δύο αλλοδαποί από επτά χώρες ενεπλάκησαν στο δυστύχημα, εκ των οποίων τουλάχιστον ένας έχασε τη ζωή του και επτά τραυματίστηκαν, μετέδωσε το Reuters, επικαλούμενο το ισπανικό υπουργείο Εξωτερικών. Μιλώντας στους δημοσιογράφους από το σημείο του δυστυχήματος το πρωί της Πέμπτης, ο Σάντσεθ δήλωσε ότι οι ομάδες έκτακτης ανάγκης επικεντρώνονταν στην ανάσυρση των σορών των νεκρών, ώστε να καταστεί δυνατή η ταυτοποίηση των θυμάτων. Ο Σάντσεθ πρόσθεσε ότι η ισπανική κυβέρνηση θα καταβάλει αποζημιώσεις στις οικογένειες των θυμάτων σε μεταγενέστερο στάδιο.

Ποιο είναι το ιστορικό ασφάλειας των ισπανικών σιδηροδρόμων;

Ο Σάντσεθ δήλωσε την Τετάρτη ότι «είναι σαφές πως έχουμε υποστεί δύο τρομερές τραγωδίες που αφορούν σιδηροδρόμους υψηλής ταχύτητας μέσα στην ίδια χρονιά», αναφερόμενος στο άλλο μεγάλο δυστύχημα που σημειώθηκε τον Ιανουάριο στην επαρχία της Κόρδοβα και στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 40 ανθρώπους.

Το δυστύχημα της Τετάρτης σημειώθηκε περίπου 210 χιλιόμετρα από το σημείο της σιδηροδρομικής τραγωδίας του Ιανουαρίου, κοντά στην πόλη Ανταμούθ, στην ίδια γραμμή υψηλής ταχύτητας που συνδέει τη Μαδρίτη με τη Σεβίλλη. Ωστόσο, τα αίτια του δυστυχήματος στις αρχές του έτους ήταν σαφώς διαφορετικά. Σύμφωνα με τον ισπανικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα RTVE, τότε ένα τρένο εκτροχιάστηκε εξαιτίας θραύσης της σιδηροδρομικής γραμμής και πέρασε σε παρακείμενη τροχιά, με αποτέλεσμα τη σύγκρουση.

Πριν από το σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Ανταμούθ, το ισπανικό συνδικάτο μηχανοδηγών SEMAF είχε εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τους κραδασμούς που προκαλούν οι υψηλές ταχύτητες και τη συνακόλουθη φθορά των γραμμών υψηλής ταχύτητας, δήλωσε τότε πηγή του συνδικάτου στο CNN. Οι Ισπανοί μηχανοδηγοί πραγματοποίησαν την Πέμπτη πανεθνική απεργία, η οποία είχε προγραμματιστεί εκ των προτέρων, ζητώντας την ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας. Μιλώντας στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια της απεργίας, ο γενικός γραμματέας του SEMAF, Ντιέγκο Μαρτίν, ζήτησε τη διεξαγωγή «αυστηρής και ανεξάρτητης έρευνας» για το δυστύχημα και χαρακτήρισε τη διαρροή ηχητικών καταγραφών από το κέντρο ελέγχου «ανησυχητική, ασεβή και ανεύθυνη».

Ένα τρίτο δυστύχημα μέσα στη φετινή χρονιά σημειώθηκε κοντά στη Βαρκελώνη, λίγες ημέρες μετά το δυστύχημα στο Ανταμούθ. Αφορούσε εκτροχιασμό προαστιακού τρένου σε ημέρα έντονων βροχοπτώσεων. Από το δυστύχημα σκοτώθηκε ο μηχανοδηγός και τραυματίστηκαν δεκάδες επιβάτες, σύμφωνα με την περιφερειακή κυβέρνηση της Καταλονίας. Τα διαδοχικά περιστατικά έχουν εντείνει τις ανησυχίες για τις σιδηροδρομικές υποδομές της Ισπανίας, τα ηλεκτρονικά συστήματα και τη συντήρησή τους. Ωστόσο, πριν από τη φετινή χρονιά, τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδειχναν ότι η Ισπανία διέθετε καλύτερο ιστορικό σιδηροδρομικής ασφάλειας σε σύγκριση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Το 2023, η Ισπανία κατέγραψε λιγότερους από έναν θανάτους σε σιδηροδρομικά δυστυχήματα ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους, καταλαμβάνοντας τότε την πρώτη θέση στην ΕΕ, σύμφωνα με έκθεση της Eurostat. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι περισσότεροι θάνατοι που σχετίζονται με τους σιδηροδρόμους στην ΕΕ αφορούν ανθρώπους που βρίσκονται παράνομα πάνω στις γραμμές και όχι περιστατικά στα οποία σκοτώνονται επιβάτες ή εργαζόμενοι μέσα στα τρένα.

Ποιες θα είναι οι πολιτικές επιπτώσεις;

Το θανατηφόρο δυστύχημα της Τετάρτης έχει πυροδοτήσει νέο κύμα επικρίσεων κατά του Σάντσεθ, ενώ οι πολιτικές συνέπειες της τραγωδίας αναμένεται να επηρεάσουν την αριστερή κυβέρνησή του, μόλις τέσσερις εβδομάδες πριν από τις εθνικές εκλογές της 29ης Νοεμβρίου.

Το περιστατικό έχει επιδεινώσει περαιτέρω την εμπιστοσύνη των πολιτών στις σιδηροδρομικές υποδομές της Ισπανίας και αποτελεί νέο σημαντικό πλήγμα για μια κυβέρνηση που έχει ήδη βρεθεί αντιμέτωπη με πρόσφατα σκάνδαλα διαφθοράς, καθώς και με την κρίση που προκάλεσε νωρίτερα μέσα στη χρονιά η μαζική διέλευση μεταναστών στη Θέουτα. Το βράδυ της Τετάρτης ξέσπασαν διαδηλώσεις στη Μαδρίτη, με τους συγκεντρωμένους να ζητούν την παραίτηση τόσο του Σάντσεθ όσο και του υπουργού Μεταφορών, Πουέντε. Σε βίντεο από τις κινητοποιήσεις διακρίνονται διαδηλωτές να κρατούν πλακάτ με συνθήματα όπως «Η διαφθορά σκοτώνει» και «Φύγετε!», δίπλα σε εικόνες του Σάντσεθ.

Πηγή: CNN