BBC: Η Γαλλία διχάζεται ως προς το ποιος ευθύνεται για τις ταραχές του Σαββατοκύριακου

Τι ακριβώς συνέβη στη Γαλλία; Ποιοι βρίσκονταν πίσω από τις ταραχές; Γιατί οργανώθηκαν όλα αυτά τώρα, έπειτα από εβδομάδες φοιτητικών κινητοποιήσεων; Και ποιος έχει να κερδίσει τα περισσότερα από τις καταστροφές αυτού του Σαββατοκύριακου; Αυτά τα ερωτήματα θέτει σε άρθρό του το BBC για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στη χώρα. 

Όπως επισημαίνει το δημοσίευμα, κυκλοφορούν διαφορετικές θεωρίες, τόσο στη Γαλλία όσο και εκτός των συνόρων της. Οι ξεκάθαρες απαντήσεις, με τη μορφή του άσπρου και του μαύρου, μπορεί να είναι ελκυστικές, αλλά η αλήθεια είναι ότι πολλοί παράγοντες βρίσκονται σε εξέλιξη. Η πρόεδρος της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης, Γιαέλ Μπρον-Πιβέ, πρότεινε τη διενέργεια κοινοβουλευτικής έρευνας για τις ταραχές και τον τρόπο με τον οποίο οργανώθηκαν.

Οι γαλλικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν ενημερώσει κυβερνητικούς κύκλους νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι στις φοιτητικές κινητοποιήσεις συμμετείχαν αναρχικές ομάδες της Αριστεράς. Το χαρακτηριστικό τους σύμβολο, ένα κεφαλαίο Α μέσα σε μαύρο κύκλο, εμφανίστηκε με σπρέι σε πολλά κτίρια σε ολόκληρη τη Γαλλία αυτό το Σαββατοκύριακο. Τα γαλλικά μέσα ενημέρωσης προβάλλουν επανειλημμένα ένα βίντεο που τραβήχτηκε το Σάββατο και δείχνει ομάδες νεαρών ανδρών ντυμένων στα μαύρα, με μαύρα μαντίλια διπλωμένα γύρω από το πρόσωπό τους για να κρύβουν την ταυτότητά τους. Φαίνονται να επιτίθενται σε αρκετά αστυνομικά βαν με αντικείμενα που μοιάζουν με μεγάλες βαριοπούλες ή ματσέτες.

Έκθεση των γαλλικών υπηρεσιών πληροφοριών, με ημερομηνία 29 Σεπτεμβρίου, η οποία δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Le Figaro, περιγράφει τη «χειραγώγηση» των φοιτητικών διαδηλώσεων από φοιτητικά συνδικάτα και πολιτικά κινήματα που πρόσκεινται στη ριζοσπαστική Αριστερά. Στην έκθεση αναφέρεται ότι το ακροαριστερό πολιτικό κίνημα «Ανυπότακτη Γαλλία» (La France Insoumise – LFI) βασιζόταν στη βία ως εκλογική στρατηγική ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.

Γαλλία: Έσπευσαν να πουλήσουν τα κλοπιμαία τους στο διαδίκτυο

Σύμφωνα με δημοσιεύματα γαλλικών μέσων ενημέρωσης, οι μαζικές λεηλασίες περισσότερων από 3.000 καταστημάτων και επιχειρήσεων το Σάββατο φαίνεται πως έγιναν σε μεγάλο βαθμό ευκαιριακά. Πολλοί νεαροί έσπευσαν αμέσως να προσπαθήσουν να πουλήσουν μέσω διαδικτύου τα κλοπιμαία τους, μεταξύ των οποίων και επώνυμα αθλητικά παπούτσια. Ορισμένοι δεν μπήκαν καν στον κόπο να καλύψουν τα πρόσωπά τους. Ένιωθαν άραγε ότι δεν κινδύνευαν να τιμωρηθούν;

Οι διαδικτυακές πλατφόρμες πώλησης δηλώνουν πλέον ότι θα συνεργαστούν με τις γαλλικές αρχές, ώστε να εντοπιστούν όσο το δυνατόν περισσότεροι από τους λεηλάτες. Η αστυνομία αναφέρει ότι εξετάζει υλικό από κάμερες ασφαλείας και μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επιμένει ότι όλοι όσοι ευθύνονται για πράξεις βίας ή κλοπές θα οδηγηθούν ενώπιον της δικαιοσύνης. Οι αναφορές ότι ορισμένοι ενθαρρύνθηκαν να συμμετάσχουν στα επεισόδια μέσω αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οδήγησαν τον πρώην πρωθυπουργό της Γαλλίας Γκαμπριέλ Ατάλ, ο οποίος φιλοδοξεί να διεκδικήσει την προεδρία στις επικείμενες εκλογές, να ζητήσει επιλεκτικές διακοπές λειτουργίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, προκειμένου να αποτραπούν νέα επεισόδια βίας.

Βίαιες διαδηλώσεις σημειώνονται τις τελευταίες ημέρες και στο Βέλγιο. Την Τρίτη, ο υπουργός Εσωτερικών της χώρας, Μπερνάρ Κεντέν, προειδοποίησε για την «TikTokοποίηση» της βίας. Όπως είπε, τα βίντεο από τις ταραχές αναπαράγονται ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, φτάνοντας σε ένα μεγάλο κοινό νεαρών ανθρώπων που επηρεάζονται εύκολα. Παράλληλα, απέδωσε τα επεισόδια στους δρόμους των Βρυξελλών και της Λιέγης σε «γνωστές ακροαριστερές ομάδες».

Στη Γαλλία, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί και ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιέζ έχουν επίσης υποδείξει σαφώς την «σκληρή Αριστερά» ως υπεύθυνη για το χάος του Σαββάτου. Ο Νουνιέζ έκανε λόγο για «λάδι στη φωτιά», ενώ την Τρίτη ο Λεκορνί μίλησε για «εξεγέρσεις» που σχεδιάστηκαν από «μικρές ακροαριστερές και υπεραριστερές ομάδες».

Νωρίτερα, είχε κατηγορήσει την «ακροαριστερά» ότι χρησιμοποιεί τις φοιτητικές διαδηλώσεις ως όπλο για την επίτευξη πολιτικών στόχων. Ο ηγέτης της Ανυπότακτης Γαλλίας, Ζαν-Λικ Μελανσόν, ο οποίος τοποθετείται κατά του καπιταλισμού και φιλοδοξεί επίσης να γίνει πρόεδρος της Γαλλίας, έχει αρνηθεί κατηγορηματικά τις κατηγορίες. Ο Μελανσόν συμμετείχε στην προγραμματισμένη διαδήλωση του Σαββάτου. Στελέχη του πολιτικού του κινήματος βρίσκονται στις φοιτητικές κινητοποιήσεις από την έναρξή τους, πριν από έναν μήνα, στα κοινωνικά υποβαθμισμένα προάστια του Παρισιού. Οι φοιτητές ζητούν καλύτερη δημόσια εκπαίδευση για όλους.Ο συντηρητικός δήμαρχος της Λιμόζ, Γκιγιόμ Γκερέν, κατηγόρησε την Ανυπότακτη Γαλλία της ριζοσπαστικής Αριστεράς για το χάος στην πόλη του. Το κόμμα αρνήθηκε τις κατηγορίες.

Τι λένε οι φοιτητές;

Τη Δευτέρα, στο προάστιο Σεν-Ντενί, συνάντησα τη Λίζα Κορντά, μέλος της φοιτητικής συνδικαλιστικής οργάνωσης FSE. Μου είπε ότι οι φοιτητές οργανώνονταν για τις διαδηλώσεις μέσω ανταλλαγής μηνυμάτων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή μέσα από φοιτητικές οργανώσεις. Όπως τόνισε, είναι «προσβλητικό» να υποστηρίζει κανείς ότι οι φοιτητές χειραγωγούνται ή ότι οι πολιτικοί τούς λένε «να κάνουν αυτό ή εκείνο». «Η οργή των φοιτητών ξεκινά από τη βάση», λέει η Λίζα. Ωστόσο, στη Γαλλία είναι επίσης διάχυτη η απογοήτευση για αυτό που πολλοί θεωρούν πολιτική εκμετάλλευση της βίας του Σαββάτου. Η Λίνα, 25 ετών, μου είπε: «Οι πολιτικοί αναζητούν αποδιοπομπαίους τράγους, αλλά δεν ρωτούν γιατί συνέβησαν όλα αυτά. Δεν εξετάζουν τις βαθύτερες αιτίες των γεγονότων του Σαββάτου. Νιώθουμε φόβο και εγκατάλειψη».

Οι κορυφαίοι πολιτικοί της Γαλλίας επιδίδονται από το Σάββατο σε έναν αγώνα αλληλοκατηγοριών. Οι προεδρικές εκλογές στη χώρα, σε έξι μήνες, αναμένονται ιδιαίτερα ανταγωνιστικές και η αστάθεια που επικρατεί στους γαλλικούς δρόμους τροφοδότησε αμέσως το ήδη τεταμένο πολιτικό κλίμα.

Ο Μελανσόν, ο οποίος βρίσκεται στη δεύτερη θέση στις περισσότερες δημοσκοπήσεις, μπροστά από τους κεντρώους υποψηφίους, κατηγόρησε τον κεντρώο πρωθυπουργό της Γαλλίας ότι είναι «υπεύθυνος για το χάος», είτε λόγω «ανικανότητας είτε εξαιτίας μιας στρατηγικής που οδηγεί στο χειρότερο δυνατό σενάριο». Στη συνέχεια, ο Μελανσόν άφησε να εννοηθεί ότι ο Λεκορνί ενδέχεται να επέτρεψε την εκδήλωση της βίας, ώστε να παρουσιάσει τον εαυτό του ως εκπρόσωπο της «τάξης», μετά την ανομία του Σαββάτου. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό θα μπορούσε να κάνει τους πολίτες να ξεχάσουν «την αποτυχία του στα δημόσια οικονομικά».

Η Γαλλία αντιμετωπίζει εκτίναξη του δημόσιου χρέους και αύξηση του κόστους δανεισμού για το κράτος. Όσον αφορά τις αστοχίες των υπηρεσιών ασφαλείας το Σάββατο, ο πρόεδρος Μακρόν ζήτησε εξηγήσεις και μια νέα στρατηγική αστυνόμευσης. Ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας παραδέχθηκε ότι δεν υπήρχαν αρκετοί αστυνομικοί στους δρόμους, παρότι οι πανεθνικές διαδηλώσεις είχαν ανακοινωθεί εγκαίρως. Έπειτα από τις κατηγορίες για υπέρμετρη χρήση βίας σε προηγούμενες κινητοποιήσεις, η αστυνομία φάνηκε αυτό το Σαββατοκύριακο να μην μπορεί να διαχειριστεί την κατάσταση. Από όλους όσοι φιλοδοξούν να διεκδικήσουν την προεδρία, φαίνεται πως η Μαρίν Λεπέν, από το αντιμεταναστευτικό κόμμα Εθνικός Συναγερμός, είναι εκείνη που αποκομίζει το μεγαλύτερο πολιτικό όφελος από τις σοκαριστικές εικόνες του Σαββάτου.

Η ίδια προηγείται ήδη στις δημοσκοπήσεις. Την Κυριακή, η Λεπέν επέλεξε να απευθυνθεί στους Γάλλους πολίτες μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης με ένα βιντεοσκοπημένο μήνυμα που παρέπεμπε σε προεδρικό διάγγελμα. Ντυμένη επίσημα, πίσω από ένα μεγάλο γραφείο και μπροστά από τη γαλλική σημαία, κατηγόρησε ονομαστικά τον Ζαν-Λικ Μελανσόν, λέγοντας ότι συνεργάτες του «επιδιώκουν να βυθίσουν τη χώρα στο χάος». Κατηγόρησε επίσης την κυβέρνηση Μακρόν ότι «έχει εξαντλήσει τις δυνάμεις της», με αποτέλεσμα η Γαλλία να βρίσκεται «όμηρος ανάμεσα στη βία και την αδυναμία αντίδρασης». Η Λεπέν ολοκλήρωσε το μήνυμά της υπενθυμίζοντας στους Γάλλους ψηφοφόρους ότι σε έξι μήνες θα έχουν την ευκαιρία να «επιλέξουν έναν διαφορετικό δρόμο». Το κόμμα της προβάλλει ένα μήνυμα υπέρ της δημόσιας τάξης και της αυστηρής φύλαξης των συνόρων. Όπως ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, έτσι και η Λεπέν έχει κατηγορήσει, μεταξύ άλλων, τους μετανάστες για το χάος που επικράτησε στη Γαλλία το Σάββατο.

Η εκπαιδευτικός Μαρ διαμαρτυρήθηκε ότι η βία του Σαββάτου «εξυπηρετεί τους σκοπούς των πολιτικών. Αποσπά την προσοχή από εβδομάδες απολύτως δικαιολογημένων διαμαρτυριών για καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες», είπε. «Οι πολιτικοί δεν ακούν τι χρειάζονται οι φοιτητές, τι χρειάζονται οι εκπαιδευτικοί ή τι θέλει ο γαλλικός λαός. Χρησιμοποιούν τη βία για να κάνουν προεκλογική εκστρατεία, να γίνουν πρόεδροι και να παρουσιάσουν τους αντιπάλους τους με αρνητικό τρόπο».

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι στη Γαλλία, πολλοί από τους οποίους ανήκουν στη νεότερη γενιά Ζ (Gen Z), δηλώνουν ότι χάνουν σταδιακά την εμπιστοσύνη τους στο «σύστημα». Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου το Σαββατοκύριακο ξέσπασαν διαδηλώσεις με πρωταγωνιστές κυρίως νέους ανθρώπους - ορισμένες από τις οποίες εξελίχθηκαν σε βίαια επεισόδια - στην Ιταλία, την Πορτογαλία και την Αλβανία, καθώς και στη Γαλλία και το Βέλγιο. Οι κινητοποιήσεις αυτές πυροδοτούνται συχνά από την εκτίναξη του κόστους ζωής, την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών και την αίσθηση αδυναμίας των πολιτών να επηρεάσουν τη ζωή τους. «Τι μπορούμε να κάνουμε ως άτομα για την αύξηση του ενεργειακού κόστους που προκαλούν οι πόλεμοι μακριά μας, στη Μέση Ανατολή ή στην Ουκρανία;» αναρωτιούνται πολλοί.

Οι ψηφοφόροι δηλώνουν όλο και συχνότερα ότι χάνουν την εμπιστοσύνη τους στα παραδοσιακά κόμματα και στα κόμματα που βρίσκονται στην εξουσία, καθώς θεωρούν ότι δεν ακούν τις ανησυχίες τους ούτε προσπαθούν να τις αντιμετωπίσουν. Οι νέοι βλέπουν την κλιματική αλλαγή, τις κοινωνικές ανισότητες, τις απλησίαστες τιμές των κατοικιών και την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία ενδέχεται να απειλήσει τη θέση τους στην αγορά εργασίας.

Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις που διενεργήθηκαν φέτος από το ερευνητικό κέντρο Pew, το 69% των πολιτών στη Γαλλία δηλώνει δυσαρεστημένο με τη δημοκρατία. Στην Ισπανία το ποσοστό ανέρχεται στο 68% και στην Ιταλία στο 62%. Αντίστοιχη απογοήτευση καταγράφεται και στις ΗΠΑ, όπου το 69% δηλώνει δυσαρεστημένο με τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας. Πολλοί από τους ανθρώπους με τους οποίους έχω μιλήσει στη Γαλλία μετά τις ταραχές του Σαββάτου υπογραμμίζουν πόσο σημαντικό είναι να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στους οργισμένους αλλά ειρηνικούς διαδηλωτές και σε εκείνους που επιδιώκουν να προκαλέσουν βίαιο χάος. Πέρα από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, μήπως αυτό που παρακολουθούμε σήμερα στο πλαίσιο του κύματος διαδηλώσεων στην Ευρώπη είναι ένα εκρηκτικό μείγμα συσσωρευμένης οργής που ξεχειλίζει, εκκλήσεων προς τις αρχές να ακούσουν τους πολίτες, αλλά και μιας σκοτεινής αίσθησης, για ορισμένους, ότι δεν έχουν πλέον πολλά να χάσουν;

Πηγή: BBC