Λιβύη: Η μεγάλη ήττα της ελληνικής διπλωματίας – Ανάλυση εν θερμώ

«Είναι χειρότερο από έγκλημα, είναι λάθος». Οι περισσότεροι αποδίδουν τη φράση στον Ταϊλεράνδο. Οι ιστορικοί στον Antoine Boulay de la Meurthe. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, στην εφαρμοσμένη διπλωματία μία ήττα από αναμενόμενη αιτία είναι ασυγχώρητη, κυρίως όταν ανατρέπει βασικά γεωστρατηγικά δεδομένα. Αυτό συνέβη με την ολική ανατροπή στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο για τον καθορισμό της μεταξύ τους ΑΟΖ.

Η Τουρκία κατά γενική ομολογία κατήγαγε σημαντική διπλωματική και στρατηγική νίκη σε ό,τι αφορά τα συμφέροντά της στην Ανατολική και, γιατί όχι, σε έναν βαθμό και στην Κεντρική Μεσόγειο. Κατάφερε να θέσει σε ορατό ορίζοντα το ενδεχόμενο ενοποίησης της Λιβύης, κάτι που θα χαροποιήσει ιδιαίτερα τις ΗΠΑ και την ευρωπαϊκή πετρελαϊκή αγορά. Επιβεβαιώνει την ακύρωση της προοπτικής διεκδίκησης ΑΟΖ νοτίως της Κρήτης από την Ελλάδα. Ακυρώνει κάθε προοπτική επί του πεδίου διεκδίκησης ΑΟΖ με σημείο εκκίνησης το Καστελόριζο. Στην ουσία, η έγκριση από το καθεστώς της Ανατολικής Λιβύης του Στρατάρχη Χαφτάρ του Τουρκολιβυκού Μνημονίου απλώς ακρωτηριάζει την ελληνική διπλωματία, ακυρώνοντας κάθε ενδεχόμενο ανατροπής των στρατηγικών δεδομένων που επιχείρησε να θέσει η Τουρκία με την υπογραφή του μεταξύ Άγκυρας και Δυτικής Λιβύης προ ετών.

Η Αθήνα, ακολουθώντας αυτοκτονική πολιτική και αρνούμενη να διαπραγματευτεί με όρους διπλωματικής και πολιτικής σύνεσης με την Άγκυρα επί του συνόλου των ελληνοτουρκικών διαφορών, οδηγήθηκε με μαθηματική ακρίβεια σε πλήρες αδιέξοδο. Κληρονομώντας τις επιλογές του Πέτρου Μολυβιάτη και τις ιστορικές (ανιστόρητες) φοβίες του Κώστα Καραμανλή, η κυβέρνηση Μητσοτάκη αγνόησε επιδεικτικά τις γραμμές που είχε χαράξει με πρωτοφανή διορατικότητα ο Κώστας Σημίτης και οι συν αυτώ.

Η άρνηση δε της συμφωνίας της Μαδρίτης, όπου Σημίτης και Ντεμιρέλ είχαν θέσει σοφά το πλαίσιο διμερούς διευθέτησης του συνόλου των διαφορών, και η ανατροπή από την κυβέρνηση Καραμανλή των δεδομένων της Συμφωνίας του Ελσίνκι οδήγησαν την ελληνική διπλωματία στην αυτοπαγίδευσή της.

Η Αθήνα το 2003 έφτασε μία ανάσα από την ολική συμφωνία για τα ζητήματα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο, που θα ήταν και ο προθάλαμος για την ευρύτερη συμφωνία περί ΑΟΖ. Οι συνεργάτες του ξέρουν και είναι εν ζωή. Αν αμφιβάλει κανείς, ας τους υποβάλει το ερώτημα επίσημα. Κάποιοι, όπως ο κύριος Ροζάκης, επιχείρησαν να προϊδεάσουν με τακτ και διπλωματική διακριτικότητα για τα επερχόμενα αδιέξοδα. Εις μάτην.

Η κοινή γνώμη της χώρας, μέσα από μία αρρωστημένη διαβεβαίωσή της από την πολιτική ελίτ, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, γαλουχήθηκε με τη βεβαιότητα ότι το Αιγαίο, γιατί όχι και Ανατολική Μεσόγειος, είναι ελληνική λίμνη. Ούτε ήταν ποτέ, ούτε είναι. Στο Αιγαίο έχουν λόγο εκτός από την Ελλάδα και την Τουρκία, η Ρωσία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ουκρανία, το Αζερμπαϊτζάν, η Γεωργία αλλά και όλες οι χώρες του κόσμου, ιδιαιτέρως οι ισχυρές των οποίων τα εμπορικά συμφέροντα εξυπηρετούνται από τις εμπορικές οδούς του Αρχιπελάγους. Ναι, λοιπόν, στο Αιγαίο έχουν όλοι λόγο και το Διεθνές Δίκαιο έχει θεσπίσει κανόνες για την ικανοποίηση αυτής της πολύπλοκης πραγματικότητας. Ο διπλωματικός μαξιμαλισμός και κυρίως η φοβική στάση της Αθήνας έναντι της ελληνική κοινής γνώμης παγίδευσε κάθε ορθολογική προοπτική. Τα προβλήματα με την Τουρκία λύνονται στο τραπέζι με καθαρές κουβέντες και ξεκάθαρες γραμμές αλλά και με σοβαρά και λογικά επιχειρήματα. Οι μαξιμαλισμοί καταδικάζουν κάθε προοπτική επίλυσης των διαφορών. Οι εμμονές παγιδεύουν τη λογική. Ο φθηνός, δήθεν πατριωτισμός είναι το τελικό καταφύγιο κάθε απατεώνα και αυτό το ξέρουν πολύ καλά οι ιστορικοί. Το ξεχνούν όμως όταν συμβουλεύουν ως ειδικοί επί στρατηγικών θεμάτων τους πολιτικούς, προφανώς γιατί διεκδικούν κάτι περισσότερο από αυτούς.

Ε, λοιπόν τώρα είναι πια αργά. Η Αθήνα προσπάθησε να προσεταιριστεί τον Χαφτάρ. Τον έφερε επιδεικτικά στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετανία» με τυμπανοκρουσίες επί παντοκρατορίας στο ΥΠΕΞ του Νίκου Δένδια. Στη συνέχεια επιχειρήθηκε ο προσεταιρισμός και του γιου του, ο οποίος είχε ήδη δωροδοκηθεί από την Άγκυρα που ξέρει καλύτερα αυτό το παιχνίδι. Τελικά η Αθήνα απώλεσε όλα τα ερείσματά της ενώ η Τουρκία κατάφερε να αποκτήσει ουσιαστικά τα δικά της επενδύοντας χρήματα και προοπτικές.

Η ανατροπή ήρθε με σταθερό βηματισμό και οι πάντες την έβλεπαν να έρχεται. Όλοι εκτός από το ελληνικό ΥΠΕΚ και τη χειρίστρια του Φακέλου, την κυρία Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, η οποία ευθύνεται κατά κύριο λόγο για τη διπλωματική ήττα. Για να είμαστε όμως ειλικρινείς, κάποιος τοποθέτησε την κυρία Παπαδοπούλου στη θέση της και κάποιος την ανέχθηκε. Ήταν εξ αρχής επιλογή του πρωθυπουργού και την ανέχθηκε ο κ. Γεραπετρίτης.

Οι επιλογές που διαθέτει τώρα η Αθήνα είναι από ελάχιστες έως ανύπαρκτες. Κάποιοι θα συμβουλέψουν να ανακοινωθεί τώρα η ΑΟΖ νοτίως της Κρήτης και γαία πυρί μιχθήτω. Λάθος συμβουλή. Η όποια αντίδραση εν θερμώ και με βάση την ικανοποίηση του κοινού αισθήματος θα αδικούσε τη λογική και θα εξυπηρετούσε την παθολογική ανοησία. Ήρθε η ώρα να τεθούν όλα τα ζητήματα και οι εκκρεμότητες στο τραπέζι χωρίς κρυφές πολιτικές ατζέντες και κρυφές σκέψεις για πολιτικές καριέρες. Το μόνο που δεν χρειάζεται η Ελλάδα, η Ευρώπη και ο πλανήτης είναι ένας τρίτος πόλεμος στα σύνορα της Ευρασίας. Εκτός αν κάποιοι το έχουν βάλει σκοπό να τον προκαλέσουν.