Explainer: Γαλλία: Τι ακολουθεί μετά τις βίαιες ταραχές

Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες ενός από τα σοβαρότερα κύματα κοινωνικών ταραχών των τελευταίων ετών, μετά τις μαζικές διαδηλώσεις του Σαββατοκύριακου για την ακρίβεια και την υποχρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών, οι οποίες σε πολλές πόλεις εξελίχθηκαν σε βίαια επεισόδια, λεηλασίες και συγκρούσεις με την αστυνομία. Περισσότεροι από 2.400 άνθρωποι συνελήφθησαν, ενώ πάνω από 3.000 καταστήματα λεηλατήθηκαν ή υπέστησαν ζημιές, σύμφωνα με τα στοιχεία της γαλλικής κυβέρνησης.

Στη Λιμόζ, το δημαρχείο παραδόθηκε στις φλόγες, ενώ βίαιες ομάδες συγκρούστηκαν με αστυνομικές δυνάμεις σε διάφορες πόλεις της χώρας. Παρότι η ηρεμία επέστρεψε στους δρόμους τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, οι αρχές προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο νέων κινητοποιήσεων, την ώρα που οι δήμαρχοι των μεγαλύτερων γαλλικών πόλεων ζητούν εξηγήσεις από την κυβέρνηση για την ανεπαρκή, όπως υποστηρίζουν, προετοιμασία των δυνάμεων ασφαλείας.

Το Reuters καταγράφει τα βασικά ερωτήματα που προκύπτουν μετά το κύμα βίας: ποια μέτρα θα λάβει η κυβέρνηση, πώς θα αποζημιωθούν οι επιχειρήσεις, εάν οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν και ποιες μπορεί να είναι οι πολιτικές και οικονομικές συνέπειες για τη Γαλλία.

Ενισχυμένη αστυνόμευση και τοπικές απαγορεύσεις κυκλοφορίας

Οι γαλλικές αρχές έχουν ξεκινήσει εκτεταμένη έρευνα για τον εντοπισμό των προσώπων που συμμετείχαν στις λεηλασίες και στους βανδαλισμούς. Οι αστυνομικοί εξετάζουν βίντεο και φωτογραφίες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, επιχειρώντας να ταυτοποιήσουν δράστες οι οποίοι δεν συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των επεισοδίων.

Σε ορισμένους δήμους προετοιμάζεται η εφαρμογή μερικών απαγορεύσεων κυκλοφορίας, ενώ η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί να ενισχύσει την αστυνομική παρουσία στους δρόμους.

Η ενίσχυση αυτή αφορά ιδιαίτερα το επόμενο Σαββατοκύριακο, καθώς υπάρχουν ήδη εκκλήσεις για νέες διαδηλώσεις. Προς το παρόν, η κυβέρνηση δεν έχει διευκρινίσει πόσοι επιπλέον αστυνομικοί θα διατεθούν.

Παράλληλα, έχουν δρομολογηθεί μέτρα οικονομικής υποστήριξης για τις επιχειρήσεις που επλήγησαν. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η κρατική χρηματοδότηση καθεστώτων προσωρινής αναστολής εργασίας, ώστε οι εργοδότες να αποφύγουν απολύσεις, καθώς και η διάθεση κεφαλαίων για την αντιμετώπιση άμεσων προβλημάτων ρευστότητας.

Η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη παρουσιάσει πλήρη στοιχεία για τα διαθέσιμα κονδύλια ή τον τρόπο κατανομής τους, ενώ μέρος των ζημιών αναμένεται να καλυφθεί από ασφαλιστικές εταιρείες.

Από τις μαθητικές κινητοποιήσεις στη γενικευμένη κοινωνική οργή

Οι διαδηλώσεις δεν ξεκίνησαν ως ένα ενιαίο εθνικό κίνημα. Σύμφωνα με το Reuters, οι πρώτες κινητοποιήσεις εμφανίστηκαν τον Σεπτέμβριο σε λύκεια των λαϊκών βόρειων προαστίων του Παρισιού.

Οι μαθητές διαμαρτύρονταν αρχικά για τις ελλείψεις εκπαιδευτικών και την κακή κατάσταση των σχολικών εγκαταστάσεων. Σταδιακά, ωστόσο, η δυσαρέσκεια επεκτάθηκε και συνδέθηκε με ευρύτερα κοινωνικά και οικονομικά αιτήματα, κυρίως την αύξηση του κόστους ζωής και την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών.

Η κυβέρνηση δεν έχει μέχρι στιγμής δεσμευθεί για σημαντική αύξηση της χρηματοδότησης των σχολείων. Έχει, ωστόσο, ανακοινώσει ότι θα τοποθετήσει περίπου 3.000 πλήρως καταρτισμένους εκπαιδευτικούς που δεν έχουν ακόμη αναλάβει υπηρεσία, προκειμένου να καλύψει μέρος των κενών.

Οι δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας είναι ιδιαίτερα περιορισμένες, γεγονός που δυσκολεύει την υιοθέτηση ευρύτερων μέτρων για την αντιμετώπιση της ακρίβειας.

Η κυβέρνηση έχει ήδη αυξήσει τις έκτακτες δαπάνες μέσα στο 2026 για τη στήριξη επαγγελματικών κλάδων, όπως οι αγρότες, οι αλιείς και οι μεταφορείς, που αντιμετωπίζουν σημαντικές επιβαρύνσεις από τις υψηλές τιμές των καυσίμων λόγω του πολέμου στο Ιράν.

Νέες διαδηλώσεις στις 24 Οκτωβρίου και απεργίες τον Νοέμβριο

Παρά την αποκλιμάκωση των επεισοδίων, δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η κοινωνική αναταραχή έχει ολοκληρωθεί.

Ορισμένοι διαδηλωτές έχουν ήδη απευθύνει κάλεσμα για νέες κινητοποιήσεις το Σάββατο 24 Οκτωβρίου, ενώ τα συνδικάτα έχουν προγραμματίσει απεργιακές δράσεις για τις 5 Νοεμβρίου, διαμαρτυρόμενα για τις περικοπές στον προϋπολογισμό και ζητώντας αυξήσεις μισθών.

Τα εκτεταμένα επεισόδια του Σαββατοκύριακου έχουν επισκιάσει τις αρχικές μαθητικές κινητοποιήσεις. Τα σχολεία βρίσκονται πλέον σε διακοπές διάρκειας δύο εβδομάδων, γεγονός που αλλάζει προσωρινά τις συνθήκες για τη συνέχιση των μαθητικών διαμαρτυριών.

Ωστόσο, έχουν ήδη καταγραφεί πληροφορίες για κινητοποιήσεις σε ορισμένα πανεπιστήμια, στοιχείο που δείχνει ότι η δυσαρέσκεια δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Το εάν οι νέες κινητοποιήσεις θα συγκεντρώσουν ανάλογο αριθμό συμμετεχόντων και εάν θα συνοδευτούν από επεισόδια παραμένει αβέβαιο.

Σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις – Πίεση σε μετοχές και ομόλογα

Η αναταραχή επιβαρύνει μια γαλλική οικονομία που βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με δημοσιονομική κρίση και υψηλές ενεργειακές τιμές.

Η επιχειρηματική εμπιστοσύνη παραμένει εύθραυστη, ενώ οι καταστροφές σε εμπορικά καταστήματα και η αβεβαιότητα γύρω από τις επόμενες κινητοποιήσεις δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις.

Παράλληλα, η κυβέρνηση μειοψηφίας δυσκολεύεται να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική στήριξη για τις περικοπές δαπανών που περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό του 2027.

Το βαθιά διχασμένο γαλλικό κοινοβούλιο καθιστά δύσκολη την επίτευξη συμβιβασμού, ενώ η κυβέρνηση κινδυνεύει να ανατραπεί εάν δεν καταφέρει να εξασφαλίσει τη συναίνεση τουλάχιστον μέρους της αντιπολίτευσης.

Οι εξελίξεις έχουν ήδη επηρεάσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Σύμφωνα με το Reuters, οι γαλλικές μετοχές και το ευρώ δέχθηκαν πιέσεις, ενώ αυξήθηκε το κόστος δανεισμού της χώρας.

Το περιθώριο απόδοσης των δεκαετών γαλλικών κρατικών ομολόγων έναντι των αντίστοιχων γερμανικών έφτασε τις 146 μονάδες βάσης, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο εβδομάδων.

Φόβοι για επέκταση των κινητοποιήσεων στην Ευρώπη

Οι εξελίξεις στη Γαλλία προκαλούν προβληματισμό και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς η ακρίβεια, η υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών και η στεγαστική κρίση αποτελούν κοινά προβλήματα για πολλές κοινωνίες.

Το Reuters επισημαίνει ότι, εάν η Γαλλία δεν καταφέρει να περιορίσει την αναταραχή, υπάρχει κίνδυνος να ενισχυθούν ανάλογες κινητοποιήσεις πέρα από τα σύνορά της.

Ήδη την Κυριακή σημειώθηκαν συγκρούσεις ανάμεσα σε αστυνομικούς και διαδηλωτές στην Ιταλία, κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων για το κόστος ζωής και την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών.

Στην Αλβανία έχουν πραγματοποιηθεί τις τελευταίες ημέρες διαδοχικές φοιτητικές διαδηλώσεις με αιτήματα που αφορούν τη διαφθορά, την έλλειψη θέσεων εργασίας και το επίπεδο της εκπαίδευσης.

Παράλληλα, στην Ισπανία και την Πορτογαλία έχουν καταγραφεί διαμαρτυρίες για τη στέγαση.

Οι κινητοποιήσεις αυτές έχουν διαφορετικές αφετηρίες και αιτήματα, ωστόσο αναδεικνύουν την κοινωνική πίεση που παρατηρείται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Μακρόν και προεδρικές εκλογές 2027: Οι πολιτικές συνέπειες της κρίσης

Η κοινωνική αναταραχή εκδηλώνεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη πολιτική συγκυρία για τη Γαλλία, καθώς οι προεδρικές εκλογές του 2027 θα σημάνουν την αποχώρηση του Εμανουέλ Μακρόν έπειτα από μία δεκαετία στην εξουσία.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters, η κρίση ενδέχεται να επηρεάσει την πολιτική αντιπαράθεση ενόψει των εκλογών, ιδιαίτερα γύρω από τα ζητήματα της δημόσιας ασφάλειας και της αντιμετώπισης των κοινωνικών εντάσεων.

Η Μαρίν Λεπέν, η οποία σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις που επικαλείται το πρακτορείο προηγείται στην προεδρική αναμέτρηση, έχει εδώ και χρόνια τοποθετήσει την ασφάλεια και τη δημόσια τάξη στο επίκεντρο του πολιτικού της λόγου.

Ο πρώην βουλευτής του στρατοπέδου Μακρόν, Ζαν-Μπατίστ Μορό, εκτίμησε ότι οι εξελίξεις ευνοούν πολιτικά τη Λεπέν.

«Η Λεπέν δεν χρειάζεται πλέον να ξοδέψει χρήματα για προεκλογική εκστρατεία», δήλωσε στο Reuters, χρησιμοποιώντας μάλιστα μια χαρακτηριστική μεταφορά: «Δεν έχει απλώς έναν καθαρό δρόμο μπροστά της, έχει έναν αυτοκινητόδρομο έξι λωρίδων».

Από την άλλη πλευρά, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, υποψήφιος της ριζοσπαστικής Αριστεράς, δέχεται πιέσεις για τη στάση του απέναντι στα επεισόδια. Ο ίδιος υποστήριξε τα αιτήματα των διαδηλωτών και επέκρινε τους κυβερνητικούς χειρισμούς, χωρίς, σύμφωνα με το Reuters, να καταδικάσει με σαφήνεια τη βία.

Ο Εμανουέλ Μακρόν εμφανίζεται πολιτικά αποδυναμωμένος μετά τις τελευταίες εξελίξεις. Ο Γάλλος πρόεδρος αναχώρησε τη Δευτέρα για τη Μέση Ανατολή, ενώ ο πρώην πρωθυπουργός του και σημερινός κεντροδεξιός υποψήφιος για την προεδρία, Εντουάρ Φιλίπ, ζήτησε δημόσια αποφάσεις και πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της τάξης.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Φιλίπ κάλεσε τον απερχόμενο πρόεδρο να αναλάβει δράση απέναντι στην κρίση.

Είναι ασφαλές ένα ταξίδι στη Γαλλία;

Η κατάσταση προκαλεί ανησυχία και στους ταξιδιώτες που σχεδιάζουν να επισκεφθούν το Παρίσι ή άλλες γαλλικές πόλεις.

Σύμφωνα με το Reuters, μέχρι τη Δευτέρα δεν είχαν αναφερθεί τραυματισμοί ξένων υπηκόων που βρέθηκαν εν μέσω των επεισοδίων.

Ωστόσο, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν συστήσει στους πολίτες τους που ταξιδεύουν στη Γαλλία να αποφεύγουν τις μεγάλες συγκεντρώσεις και να επιδεικνύουν αυξημένη προσοχή.

Παρότι η ηρεμία έχει επανέλθει σε πολλές περιοχές, οι προγραμματισμένες κινητοποιήσεις των επόμενων ημερών και το ενδεχόμενο νέων επεισοδίων διατηρούν την αβεβαιότητα.

Η γαλλική κυβέρνηση καλείται πλέον να διαχειριστεί ταυτόχρονα την αποκατάσταση της δημόσιας τάξης, τη στήριξη των επιχειρήσεων που επλήγησαν και τα αιτήματα για οικονομικές και κοινωνικές παρεμβάσεις. Όλα αυτά σε μια περίοδο κατά την οποία τα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια και οι πολιτικές ισορροπίες στο κοινοβούλιο δυσκολεύουν τις αποφάσεις.

Η 24η Οκτωβρίου, ημερομηνία για την οποία έχουν ήδη γίνει καλέσματα νέων διαδηλώσεων, αποτελεί τον επόμενο κρίσιμο σταθμό για την εξέλιξη της κοινωνικής αναταραχής.

Πηγή: Reuters,