Γιατί δεν πέφτουν οι τιμές στα καύσιμα ενώ τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά

Παρά το γεγονός ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι πλέον πλήρως αποκλεισμένα και η μεταφορά πετρελαίου έχει αρχίσει να επανέρχεται σε επίπεδα κοντά στα προπολεμικά, οι τιμές των καυσίμων παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές. Όπως επισημαίνει το CNN, η κρίση που ξεκίνησε με τις διαταραχές στην προσφορά πετρελαίου λόγω του πολέμου με το Ιράν έχει εξελιχθεί σε μια ευρύτερη ενεργειακή κρίση, με επιπτώσεις σε οδηγούς, μεταφορές και αγροτικές δραστηριότητες σε όλο τον κόσμο.

Το κόστος μεταφοράς πετρελαίου έχει εκτοξευθεί

Ένας από τους βασικούς λόγους για τις υψηλές τιμές είναι το αυξημένο κόστος μεταφοράς. Παρότι τα Στενά του Ορμούζ είναι και πάλι προσβάσιμα, η διέλευση από την περιοχή εξακολουθεί να ενέχει σοβαρούς κινδύνους.

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ερευνών Clarksons, το κόστος ναύλωσης ενός υπερδεξαμενόπλοιου που μεταφέρει αργό πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο στην Κίνα έχει αυξηθεί από περίπου 65.000 δολάρια την ημέρα πέρυσι σε 1,6 εκατ. δολάρια σήμερα. Λίγο πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, το αντίστοιχο κόστος ανερχόταν σε 230.000 δολάρια ημερησίως.

Παράλληλα, εμπορικά πλοία, μεταξύ των οποίων και τουλάχιστον δύο δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου, έχουν αναφέρει ότι δέχθηκαν πλήγματα από βλήματα στην περιοχή τις τελευταίες ημέρες.

Ακριβότερη ασφάλιση και μεγαλύτερο κόστος για τα πληρώματα

Οι κίνδυνοι στη ναυσιπλοΐα αυξάνουν όχι μόνο τα ναύλα, αλλά και το κόστος ασφάλισης των πλοίων και των φορτίων τους. Ορισμένες ναυτιλιακές εταιρείες προσφέρουν στους ναυτικούς έως και 25.000 δολάρια για ένα ταξίδι σε επικίνδυνες περιοχές, ποσό που μπορεί να αντιστοιχεί σε αποδοχές άνω του ενός έτους.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, οι παραγωγοί πετρελαίου καταβάλλουν πλέον 30 έως 40 εκατ. δολάρια για ένα ταξίδι μετ’ επιστροφής μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Όπως εξηγεί ο Τομ Κλόζα, επικεφαλής ενεργειακός σύμβουλος της Gulf Oil, το κόστος μεταφοράς ενός βαρελιού αργού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχει αυξηθεί από περίπου 2 δολάρια σε 33 δολάρια.

Οι επιθέσεις σε διυλιστήρια περιορίζουν την προσφορά

Την ίδια στιγμή, η ενεργειακή κρίση επιδεινώνεται από τις συγκρούσεις και σε άλλες περιοχές. Οι επιθέσεις των Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, έχουν προκαλέσει διαταραχές σε μια ακόμη σημαντική θαλάσσια οδό, το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ στην Ερυθρά Θάλασσα.

Παράλληλα, ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν προκαλέσει ζημιές σε ρωσικά διυλιστήρια, περιορίζοντας την παραγωγή σε μία από τις σημαντικότερες χώρες εξαγωγής πετρελαίου κίνησης παγκοσμίως. Η Ρωσία έχει απαντήσει με περιορισμούς στις εξαγωγές καυσίμων, ενώ αντίστοιχα μέτρα έχει λάβει και η Κίνα, επιδιώκοντας να προστατεύσει την εγχώρια αγορά της.

Στις ΗΠΑ, τα διυλιστήρια λειτουργούν ήδη σε υψηλά επίπεδα παραγωγής, ενώ ορισμένα μειώνουν προσωρινά τη δραστηριότητά τους για προγραμματισμένη συντήρηση. Επιπλέον, ο τυφώνας «Ισαΐας» ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση, εάν προκαλέσει διακοπές στην παραγωγή ή ζημιές σε διυλιστήρια στις ακτές του Κόλπου του Μεξικού.

Τα αποθέματα μειώνονται και περιορίζουν τα περιθώρια αντίδρασης

Ένας ακόμη παράγοντας που διατηρεί τις τιμές σε υψηλά επίπεδα είναι η σημαντική μείωση των διαθέσιμων αποθεμάτων πετρελαίου και καυσίμων. Τα εμπορικά αποθέματα και τα στρατηγικά αποθέματα έκτακτης ανάγκης λειτουργούν ως δίχτυ ασφαλείας σε περιόδους κρίσης, καλύπτοντας μέρος των ελλείψεων.

Ωστόσο, τα αποθέματα αυτά έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό, αφήνοντας μικρότερα περιθώρια για την αντιμετώπιση νέων διαταραχών. Όπως δήλωσε ο Γιαν Στιούαρτ, παγκόσμιος στρατηγικός αναλυτής ενέργειας στην Piper Sandler, τα διαθέσιμα αποθέματα έχουν υποχωρήσει σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

Γιατί δεν πέφτουν οι τιμές όταν υποχωρεί η ένταση;

Η επαναφορά της ροής πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ δεν αρκεί από μόνη της για να οδηγήσει σε άμεση αποκλιμάκωση των τιμών. Το κόστος μεταφοράς, τα ασφάλιστρα κινδύνου, οι ζημιές στις υποδομές και η περιορισμένη διαθεσιμότητα καυσίμων εξακολουθούν να επιβαρύνουν την αγορά.

Ενδεικτική είναι η διαφορά ανάμεσα στην τιμή του αργού πετρελαίου στις χρηματοπιστωτικές αγορές και στο κόστος του φυσικού πετρελαίου που παραδίδεται άμεσα. Σύμφωνα με την S&P Global Platts, η τιμή του Dated Brent, που αποτυπώνει το κόστος άμεσης παράδοσης, έφτασε τα 135,74 δολάρια το βαρέλι την Πέμπτη, έναντι περίπου 100 δολαρίων για τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης Brent.

Αυτή η διαφορά δείχνει ότι, ακόμη κι όταν οι χρηματοπιστωτικές αγορές καταγράφουν χαμηλότερες τιμές, η προμήθεια και η μεταφορά πραγματικών φορτίων πετρελαίου μπορεί να παραμένουν εξαιρετικά ακριβές. Και αυτό το κόστος μεταφέρεται σταδιακά στους καταναλωτές.

Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές που μίλησαν στο CNN, η ουσιαστική αποκλιμάκωση απαιτεί τον περιορισμό των πολεμικών συγκρούσεων και την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.

Πηγή: CNN