Κοσμος

Γιατί ο «προοδευτικός κόσμος» δεν είναι στο πλευρό του Ισραήλ;

Η κριτική στο Ισραήλ και το ερώτημα για την αφετηρία του πολέμου

Μάνος Βουλαρίνος
3’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Η στάση του «προοδευτικού κόσμου» απέναντι στο Ισραήλ και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Γιατί ο «προοδευτικός κόσμος» δεν είναι στο πλευρό του Ισραήλ; Γιατί στην πραγματικότητα δεν είναι προοδευτικός και το μόνο που τον συγκινεί στ’ αλήθεια είναι οτιδήποτε είναι εχθρικό στη Δύση και τη δημοκρατία της (τη μόνη άλλωστε που υφίσταται). Ή γιατί είναι αντισημίτης. Ή και τα δύο μαζί. Πάντως προοδευτικός με την έννοια που συνήθως χρησιμοποιείται ο όρος δεν είναι.

Για να είναι κάποιος προοδευτικός πρέπει να είναι δημοκράτης, να πιστεύει στην ελευθερία του λόγου, την ισότητα των φύλων, τη συμπεριληπτικότητα, την ανεξιθρησκεία και τη σεξουαλική αυτοδιάθεση. Δηλαδή να πιστεύει, να αγαπά και – αν είναι κάπως πιο ακτιβιστής – να αγωνίζεται γι’ αυτά που στη Μέση Ανατολή μόνο το Ισραήλ μπορεί να προσφέρει στους κατοίκους του. Η δημοκρατία δηλαδή που μέσα σε μια θάλασσα καταπιεστικών θεοκρατικών δικτατοριών και βασιλείων παρέχει ελευθερίες αντίστοιχες με τις ελευθερίες των πιο προηγμένων χωρών της Δύσης.

Το λογικό λοιπόν για κάποιον που είναι προοδευτικός και όχι «προοδευτικός» είναι να βλέπει το Ισραήλ με συμπάθεια, μόνο και μόνο επειδή υπάρχει και μάλιστα εκεί που υπάρχει. Και μετά επειδή από τη δεύτερη μέρα της ύπαρξής του (κυριολεκτικά από τη δεύτερη μέρα) δέχεται επιθέσεις από τους μισαλλόδοξους γείτονές του. Το Ισραήλ καλώς ή κακώς δεν έχει ξεκινήσει πόλεμο. Τους έχει βέβαια τελειώσει επικρατώντας των επιτιθέμενων, αλλά δεν μπορώ να φανταστώ πώς μπορεί κανείς να το κατηγορήσει γι’ αυτό (ψέματα, μπορώ).

«Μα έχουν υπό κατοχή τη Λωρίδα της Γάζας και τη Δυτική Όχθη» θα αντιτείνει σε όλα αυτά ένας «προοδευτικός» συμπολίτης και (παρότι εντέχνως θα παραβλέπει όλα όσα έγραψα παραπάνω για δημοκρατίες και ελευθερίες και άλλα ασήμαντα) θα λέει αλήθεια. Όντως το Ισραήλ κατέχει τη Λωρίδα της Γάζας και τη Δυτική Όχθη. Αλλά δεν θα τις κατείχε αν η Αίγυπτος στην οποία ανήκε η Λωρίδα της Γάζας και η Ιορδανία στην οποία ανήκε η Δυτική Όχθη δεν του είχαν επιτεθεί (μαζί με τη Συρία και τη στήριξη άλλων αραβικών κρατών) το 1967. Οι Άραβες έχασαν τον πόλεμο που οι ίδιοι ξεκίνησαν και μαζί κάποια εδάφη. Είθισται όταν χάνεις πολέμους να σου συμβαίνουν δυσάρεστα πράγματα και όταν ξεκινάς τους πολέμους που χάνεις είσαι άξιος της μοίρας σου (κάποιοι πονηρούληδες κάνουν παραλληλισμό της ισραηλινής κατοχής με την τουρκική κατοχή στην Κύπρο, παραβλέποντας ότι το 1974 ούτε η Κύπρος ούτε η Ελλάδα επιτέθηκαν στην Τουρκία). Παρόλα αυτά, ειδικά η Λωρίδα της Γάζας απολάμβανε μεγάλη ανεξαρτησία χάρη στην οποία οι κάτοικοί της είχαν εκλέξει και δική τους κυβέρνηση: τη Χαμάς. Βέβαια μετά τη νίκη της, η Χαμάς κατήργησε τις εκλογές, αλλά αυτό είναι μάλλον αναμενόμενο όταν επιλέγεις να σε κυβερνήσουν τρομοκράτες.

Το επιχείρημα «μα τα όσα έκαναν οι Ισραηλινοί στη Λωρίδα της Γάζας μετά τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου είναι φρικτά» είναι το μόνο που για λίγο μπορεί να σταθεί στην προσπάθεια ενός «προοδευτικού» να δικαιολογήσει την απέχθειά του για το Ισραήλ, αλλά στον πρώτο άνεμο λογικής κι αυτό θα πέσει φαρδύ πλατύ. Για αρχή, για χάρη της συζήτησης, θα δεχτώ ότι όλα μα όλα όσα έκαναν οι Ισραηλινοί είναι φρικτά (και κάποια όντως είναι). Αλλά δεν θα ξεχάσω ότι αυτά τα φρικτά δεν θα τα έκανε αν η Χαμάς, η κυβέρνηση δηλαδή της Λωρίδας της Γάζας, δεν είχε οργανώσει τη σφαγή, τους βιασμούς και τις απαγωγές εκατοντάδων ανδρών, γυναικών, παιδιών, παππούδων και γιαγιάδων την 7η Οκτωβρίου του 2023.

Και μετά θα ρωτήσω τον «ευαίσθητο» «προοδευτικό» που δεν είναι στο πλευρό του Ισραήλ επειδή η αντίδραση στη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου του φαίνεται υπερβολικά σκληρή ή ακόμα και εγκληματική: η ισοπέδωση της Δρέσδης, οι αγριότητες των Ρώσων στο Βερολίνο, οι πυρηνικές βόμβες στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι και άλλες αγριότητες που έκαναν οι σύμμαχοι στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου θα σε έκαναν ποτέ να μην είσαι στο πλευρό τους; Θα σε έκαναν να στηρίξεις και να ταυτιστείς με τις δυνάμεις του Άξονα;

Η απάντηση φυσικά θα είναι όχι (τουλάχιστον αυτό ελπίζω, αν και ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος). Γιατί ακόμα και αν σε απωθούν οι φρικαλεότητες των συμμάχων ξέρεις ότι τον πόλεμο (που πάντα είναι φρικτό πράγμα) δεν τον ξεκίνησαν αυτοί και ταυτοχρόνως ξέρεις ότι (σε ό,τι αφορά τη Δύση) οι σύμμαχοι ήταν οι δυνάμεις της δημοκρατίας που αμύνθηκαν και τελικά επικράτησαν του ναζισμού. Μπορεί να κρίνεις ακόμα και ως εγκλήματα πολέμου ενέργειες των συμμάχων, αλλά αυτό μάλλον δεν θα σε κάνει να υποστηρίξεις τους ναζί.

Αν λοιπόν ο «προοδευτικός κόσμος» ήταν στ’ αλήθεια προοδευτικός θα μπορούσε να κρίνει όσο αυστηρά θέλει την απάντηση του Ισραήλ στην επίθεση που δέχτηκε, αλλά χωρίς να ξεχνά ποτέ ούτε το ποιος άρχισε τον πόλεμο, ούτε το τι εκπροσωπεί το Ισραήλ και τι εκπροσωπούν οι εχθροί του. Αλλά δεν είναι και τόσο προοδευτικός ή δημοκράτης ή υπέρμαχος της συμπερίληψης, της ισότητας και άλλων ωραίων εννοιών τις οποίες χρησιμοποιεί συνεχώς αλλά ξεχνάει σε κάθε ευκαιρία. Και μπράβο του.