Ο πλανήτης μπαίνει στην εποχή της γήρανσης – Τι δείχνουν τα νέα στοιχεία
Για πρώτη φορά στην καταγεγραμμένη ιστορία, οι άνθρωποι ηλικίας 65 ετών και άνω είναι περισσότεροι από τα παιδιάηλικίας έως 5 ετών σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με νέα έκθεση της αμερικανικής απογραφικής υπηρεσίας.
Η αλλαγή αυτή αποτυπώνει μια βαθιά δημογραφική μεταβολή: οι γεννήσεις μειώνονται σε μεγάλο μέρος του πλανήτη, ενώ το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται. Το αποτέλεσμα είναι μια σταδιακή ανατροπή της ηλικιακής πυραμίδας, η οποία αναμένεται να γίνει ακόμη εντονότερη τις επόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι ηλικιωμένοι ξεπέρασαν αριθμητικά τα παιδιά έως 5 ετών ήδη από το 2023.
Η γονιμότητα πέφτει ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν
Το 2023, περισσότερο από το 71% του παγκόσμιου πληθυσμού ζούσε σε χώρες όπου ο δείκτης γονιμότητας βρισκόταν στο επίπεδο αναπλήρωσης των περίπου 2,1 παιδιών ανά γυναίκα ή χαμηλότερα.
Μόλις δέκα χρόνια νωρίτερα, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 45%. Η ταχύτητα της αλλαγής αιφνιδίασε ακόμη και τους δημογράφους, καθώς το σημείο καμπής ήρθε νωρίτερα από ό,τι προέβλεπαν οι εκτιμήσεις πριν από μία δεκαετία.
Η εποχή των χαμηλών γεννήσεων, μάλιστα, δεν αφορά πλέον μόνο τις πλούσιες και ανεπτυγμένες οικονομίες.
Η Κίνα και η Ινδία, οι δύο πολυπληθέστερες χώρες του κόσμου, έχουν πλέον δείκτες γονιμότητας χαμηλότερους από το επίπεδο αναπλήρωσης. Στην ίδια κατηγορία έχουν περάσει τα τελευταία χρόνια χώρες όπως το Μπανγκλαντές, το Μεξικό και το Βιετνάμ.
Δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι άνω των 65 έως το 2060
Η παγκόσμια ηλικιακή μεταμόρφωση αναμένεται να επιταχυνθεί σημαντικά. Ο αριθμός των ανθρώπων ηλικίας 65 ετών και άνω προβλέπεται να αυξηθεί από 852 εκατομμύρια το 2025 σε περίπου 2 δισεκατομμύρια το 2060.
Η αύξηση αυτή αντιστοιχεί περίπου στο 55% της συνολικής καθαρής αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού κατά την ίδια περίοδο.
Ο συνολικός πληθυσμός της Γης εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 8,13 δισεκατομμύρια σε 10,23 δισεκατομμύρια ανθρώπους έως το 2060.
Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των άνω των 65 στο σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού αναμένεται σχεδόν να διπλασιαστεί, από 10,5% σήμερα σε 19,6%.
Η «παγίδα γονιμότητας»
Σε χώρες όπου οι γεννήσεις παραμένουν για μεγάλο διάστημα σε χαμηλά επίπεδα, δημιουργείται αυτό που οι ερευνητές αποκαλούν «παγίδα γονιμότητας».
Μικρότερες νεότερες γενιές ακολουθούν μεγαλύτερες ηλικιακά γενιές, με αποτέλεσμα η γήρανση του πληθυσμού να επιταχύνεται. Σε ορισμένες χώρες, η διαδικασία αυτή οδηγεί τελικά και σε μείωση του συνολικού πληθυσμού.
Η εξέλιξη δημιουργεί σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές πιέσεις. Λιγότεροι άνθρωποι σε ηλικία εργασίας θα καλούνται να στηρίζουν μεγαλύτερους πληθυσμούς συνταξιούχων, ενώ ταυτόχρονα αυξάνονται οι ανάγκες για υγειονομική περίθαλψη και μακροχρόνια φροντίδα.
Τα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά συστήματα βρίσκονται έτσι μπροστά σε μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών.
17°
