«Χειμερινός πανικός» στην Ευρώπη: Στα χαμηλότερα επίπεδα 13 ετών τα αποθέματα φυσικού αερίου

Η Ευρώπη οδεύει προς τον Χειμώνα με τα αποθέματά της σε φυσικό αέριο να βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 13 ετών, προκαλώντας έντονη ανησυχία στις αγορές ενέργειας και αυξάνοντας τον κίνδυνο νέας εκτόξευσης των τιμών. 

Την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου, οι αποθήκες φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν γεμάτες κατά 63%, όταν ο μέσος όρος για την ίδια περίοδο των προηγούμενων ετών βρίσκεται στο 80%. Πρόκειται, μάλιστα, για ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί ποτέ για αυτή την εποχή του χρόνου. Με τον ρυθμό αναπλήρωσης των αποθεμάτων να παραμένει χαμηλός, η ΕΕ αναμένεται να φτάσει στην έναρξη της χειμερινής περιόδου θέρμανσης με αποθέματα περίπου 20% χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας και στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2013.

«Τα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης αυξάνουν φυσικά τον κίνδυνο μεγαλύτερης μεταβλητότητας των τιμών τον χειμώνα», δήλωσε ο αναλυτής φυσικού αερίου και καθηγητής Γκρεγκ Μόλναρ. Όπως εξήγησε, η κατάσταση μπορεί να γίνει ακόμη πιο δύσκολη σε περίπτωση παρατεταμένων περιόδων ψύχους ή χαμηλών ανέμων, που θα αυξήσουν την ανάγκη για φυσικό αέριο.

Τιμή φυσικού αερίου: Πάνω από 68 ευρώ η μεγαβατώρα

Η ανησυχία έχει ήδη περάσει στις αγορές. Η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου έχει ξεπεράσει τα 68 ευρώ ανά μεγαβατώρα, φτάνοντας σε υψηλό τριετίας και έχοντας υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τις αρχές του 2026. Ο βασικός φόβος είναι ότι, καθώς πέφτουν οι θερμοκρασίες, η Ευρώπη θα χρειαστεί να ανταγωνιστεί την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

«Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου έχει βρεθεί σε έναν μικρό χειμερινό πανικό την τελευταία εβδομάδα», ανέφερε ο Μπιάρνε Σίλντροπ, επικεφαλής αναλυτής εμπορευμάτων του σκανδιναβικού τραπεζικού ομίλου SEB. Παράλληλα, οι αναλυτές της Goldman Sachs εκτιμούν ότι, εάν δεν επανέλθουν οι εξαγωγές φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή, η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς θα μπορούσε να χρειαστεί να ξεπεράσει τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προκειμένου να προσελκύσει επαρκείς ποσότητες LNG για να καλυφθεί η χειμερινή ζήτηση.

Πιο ευάλωτη η δυτική Ευρώπη

Η κατάσταση είναι πιο πιεστική στη δυτική Ευρώπη. Η Ιταλία και η Πολωνία έχουν ήδη καταφέρει να γεμίσουν τις αποθήκες τους σε ποσοστό άνω του 80%, ενώ στη Γερμανία, που διαθέτει τη μεγαλύτερη δυναμικότητα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη, οι εγκαταστάσεις είναι γεμάτες περίπου κατά το ήμισυ. Ακόμη χαμηλότερα είναι τα αποθέματα στο Βέλγιο και την Ολλανδία, με τις αποθήκες να είναι γεμάτες κατά 51% και 45% αντίστοιχα. Οι δύο χώρες έχουν ιδιαίτερη σημασία για το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς συνδέονται απευθείας με τη βρετανική αγορά μέσω αγωγών φυσικού αερίου.

Ιδιαίτερα εκτεθειμένο στις διακυμάνσεις της αγοράς είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, ένας από τους μεγαλύτερους καταναλωτές φυσικού αερίου στην Ευρώπη, το οποίο διαθέτει παράλληλα από τις μικρότερες δυνατότητες αποθήκευσης. Η χώρα καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών της μέσω εισαγωγών από την Ευρώπη, αλλά και φορτίων LNG από τις ΗΠΑ και τη Μέση Ανατολή. Ο Κρις Ο’Σι, διευθύνων σύμβουλος της Centrica, ιδιοκτήτριας της British Gas, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτει «σχεδόν καθόλου φυσικό αέριο σε αποθήκευση» ενόψει του χειμώνα.

Η εξάρτηση από τις διεθνείς αγορές αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια, καθώς η παραγωγή φυσικού αερίου στη βρετανική Βόρεια Θάλασσα μειώνεται, ενώ η παραγωγή της Νορβηγίας αναμένεται να αρχίσει να υποχωρεί από το 2030. Η βρετανική κυβέρνηση εξετάζει ήδη τη χορήγηση οικονομικής στήριξης για τη διατήρηση των εγχώριων υποδομών φυσικού αερίου. Σε πρόσφατη επίσημη διαβούλευση διατυπώθηκε η εκτίμηση ότι νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα επάρκειας φυσικού αερίου μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Την ίδια ώρα, η βρετανική ρυθμιστική αρχή ενέργειας Ofgem ανακοίνωσε ότι οι τυπικοί λογαριασμοί φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξηθούν κατά 4% από τον Οκτώβριο, μετά την αύξηση κατά 13% που είχε εφαρμοστεί στις αρχές Ιουλίου.

Γιατί άδειασαν οι αποθήκες;

Η εικόνα των αποθεμάτων δεν είναι αποτέλεσμα ενός μόνο παράγοντα. Ο περασμένος χειμώνας τελείωσε με ασυνήθιστα χαμηλές θερμοκρασίες, αυξάνοντας την κατανάλωση, ενώ τα κύματα καύσωνα του φετινού καλοκαιριού οδήγησαν σε αυξημένη χρήση μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο. Υπό κανονικές συνθήκες, το καλοκαίρι είναι η περίοδος κατά την οποία οι ευρωπαϊκές χώρες γεμίζουν τις αποθήκες τους, εκμεταλλευόμενες τη χαμηλότερη ζήτηση και τις χαμηλότερες τιμές. Αυτή τη φορά, όμως, η αναπλήρωση των αποθεμάτων δεν εξελίσσεται με τον ίδιο ρυθμό.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η Ευρώπη πλησιάζει στον χειμώνα με μικρότερο περιθώριο ασφαλείας και οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να το τιμολογούν.

Πηγή: The Guardian