Το Αφγανιστάν ερήμωσε από γυναίκες: η θηριωδία των Ταλιμπάν στη Χεράτ το Σάββατο

Πρώτα τις έδιωξαν από τους δημόσιους χώρους του Αφγανιστάν. Ερήμωσαν τα σχολεία, ο ιδιωτικός και δημόσιος τομέας, τα πάντα. Μετά άρχισαν να τις αρπάζουν από τη μέση του δρόμου, να τις εξαφανίζουν, να τις βιάζουν, να τις φυλακίζουν, να τις βασανίζουν. Τώρα σκοτώνουν εν ψυχρώ όποιον τολμά να τις υπερασπιστεί, να αναζητήσεις τις δεκάδες γυναίκες που χάνονται καθημερινά... Όμως, το Σάββατο που πέρασε το έγκλημα που σημειώθηκε έφτασε τους ανθρώπους στα όριά τους. Η Σαμπνάμ Νασίμι, γράφει γι’ αυτό στον Independent.

«Το Σάββατο, στην Χεράτ -μία από τις αρχαιότερες πόλεις του κόσμου, που πάντα καμάρωνε για την ποίηση και τη μάθηση- άνδρες από το Υπουργείο Προώθησης της Αρετής και Πρόληψης της Αμαρτίας του Αφγανιστάν ξεχύθηκαν στους δρόμους και άρχισαν να αρπάζουν γυναίκες. Παντού όπου θα μπορούσε να βρίσκεται μια γυναίκα: να περπατά στον δρόμο, να ψωνίζει στις αγορές, να κάθεται στη θέση του συνοδηγού. Έκριναν βάσει του πού ξεκινούσε η μαντίλα και απομάκρυναν τον κόσμο από κοντά τους.

Μέχρι τη στιγμή που η αποστολή του ΟΗΕ σήμανε συναγερμό, περίπου 30 γυναίκες και κορίτσια είχαν ήδη απαχθεί -έως και 35 μέσα σε μία μόνο ημέρα- ή συλληφθεί σε τρία διαφορετικά σημεία της πόλης. Ανάμεσά τους, σύμφωνα με πηγές που παρακολουθούσαν τις συλλήψεις, ήταν και μια έγκυος, η οποία έκτοτε μεταφέρθηκε σε επαρχιακή φυλακή. Πολλές από τις υπόλοιπες απλώς εξαφανίστηκαν μέσα σε βαν, οδηγούμενες σε μέρη του Αφγανιστάν που αγνοούν οι δικοί τους άνθρωποι.

Ξεσηκωμός τώρα στο Αφγανιστάν

Το 2026, μια κυβέρνηση φορτώνει γυναίκες σε οχήματα εξαιτίας του σχήματος των ρούχων τους και αρνείται να πει στις οικογένειές τους πού τις έχει πάει. Είμαι γυναίκα από το Αφγανιστάν. Έχω περάσει χρόνια ακούγοντας ότι πρέπει να προσέχω τα λόγια μου για τους Ταλιμπάν, να τους αποκαλώ «προσωρινή αρχή», να αφήνω ανοιχτή μια πόρτα για «διάλογο». Δεν θα το κάνω άλλο, και η Χεράτ είναι ο λόγος. Αυτό δεν είναι μια κυβέρνηση με «ατυχές» ιστορικό ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είναι ένα τρομοκρατικό καθεστώς που κυβερνά τις γυναίκες μέσω απαγωγών, και τα γεγονότα των τελευταίων ημερών έχουν αφαιρέσει και την τελευταία δικαιολογία από όσους προσποιούνταν το αντίθετο.

Όταν διαδόθηκε η είδηση των συλλήψεων, οι άνθρωποι της Χεράτ έκαναν κάτι εξαιρετικά γενναίο. Την Τρίτη, περίπου 200 κάτοικοι, άντρες δίπλα σε γυναίκες, συγκεντρώθηκαν και απαίτησαν να τους φέρουν πίσω τις κόρες τους και τις αδελφές τους, τις συζύγους και τις εγγονές.

Δεν κρατούσαν όπλα, μόνο τις φωνές τους είχαν. Οι Ταλιμπάν απάντησαν με πραγματικά πυρά, πυροβολώντας απευθείας στο πλήθος.
Τουλάχιστον δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν: μια γυναίκα και ένα παιδί 12 ετών, σύμφωνα με ιατρικές πηγές. Δεκάδες ακόμα τραυματίστηκαν. Γιατρός σε νοσοκομείο της Χεράτ, μιλώντας ανώνυμα επειδή φοβόταν αντίποινα, επιβεβαίωσε ότι μεταφέρθηκαν ασθενείς με τραύματα από σφαίρες. Πολλοί από τους τραυματίες δεν έφτασαν ποτέ σε κρατικό νοσοκομείο• οι οικογένειές τους φοβήθηκαν ότι η άφιξη με τραύμα από πυροβολισμό θα οδηγούσε σε σύλληψη, ειδικά από τη στιγμή που οι Ταλιμπάν είχαν δώσει εντολή σε όλα τα ιατρικά κέντρα να μην περιθάλπουν τους τραυματισμένους.

Σήμερα το πρωί έλαβα ένα μήνυμα στο Instagram από ένα νεαρό κορίτσι στο Αφγανιστάν — δεν θα δημοσιεύσω το όνομά της, για ευνόητους λόγους. Μου έγραψε: «Είμαι από την Καμπούλ, όχι από τη Χεράτ, αλλά αν γίνει διαδήλωση στην Καμπούλ, θα πάω κι εγώ. Ακόμη κι αν μας σκοτώσουν, ας μας σκοτώσουν -τουλάχιστον δεν έμεινα σιωπηλή. Έχω κουραστεί από αυτές τις συνθήκες. Αν αυτός ο δρόμος οδηγεί στην ελευθερία, θέλω να γίνω θυσία γι’ αυτόν, ώστε τουλάχιστον η επόμενη γενιά μας να ζήσει ελεύθερη».

Έχω διαβάσει αυτό το μήνυμα περισσότερες φορές απ’ όσες μπορώ να μετρήσω. Είναι η φωνή κάποιου που βλέπει τη χώρα του να μετατρέπεται σε αυτό που ένας δημοσιογράφος αυτή την εβδομάδα αποκάλεσε «εργαστήριο φόβου» και αναρωτιέται γιατί οι υπόλοιποι εξακολουθούμε να συζητάμε για το ποιοι είναι πραγματικά οι Ταλιμπάν.

Γιατί αυτό ακριβώς συμβαίνει στις πρωτεύουσες του κόσμου, την ίδια στιγμή που οι γυναίκες της Χεράτ οδηγούνταν δια της βίας μακριά. Διπλωμάτες αλλού χάραζαν νέους διαύλους επικοινωνίας με τους ίδιους άνδρες που έδωσαν τις εντολές για τις απαγωγές: διαδρομές ανθρωπιστικής βοήθειας, συνομιλίες στην ΕΕ, τον αργό μηχανισμό της «ομαλοποίησης».

Αν όχι τώρα, τότε πότε η αντίσταση στο πλέον μισογυνικό καθεστώς του Αφγανιστάν

Ο ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για το Αφγανιστάν, Ρίτσαρντ Μπένετ, δήλωσε ότι ήταν «ανήσυχος για την υπερβολική χρήση βίας εναντίον φαινομενικά ειρηνικών διαδηλωτών». Η ανησυχία δεν είναι πολιτική. Η ανησυχία είναι η στάση της διεθνούς κοινότητας εδώ και πέντε χρόνια, ενώ τα κορίτσια αποκλείονταν από τις σχολικές αίθουσες, οι γυναίκες από τους χώρους εργασίας και τώρα, στη Χεράτ, από τους ίδιους τους δρόμους.

Οι Ταλιμπάν δεν εκπροσωπούν το Αφγανιστάν. Δεν το έκαναν ποτέ και δεν θα το κάνουν ποτέ. Εκπροσωπούν ένα σχέδιο εξάλειψης που στοχεύει τη μισή χώρα, ένα σχέδιο που μας επιβάλλεται με τα όπλα.
Μια χώρα που γέννησε τη Γκαουχαρσάντ Μπεγκούμ, της οποίας το τζαμί και οι μιναρέδες στέκουν ακόμη στη Χεράτ, δεν συναίνεσε σε αυτό. Οι άντρες που πυροβολούν μέσα στο πλήθος είναι κατακτητές του Αφγανιστάν, όχι εκπρόσωποί του.

Γι’ αυτό, όταν λέω ότι η στιγμή να δράσουμε εναντίον των Ταλιμπάν είναι τώρα, το εννοώ χωρίς καμία αναστολή και εννοώ ότι πρέπει να το κάνουμε με κάθε νόμιμο μέσο που διαθέτουμε. Να σταματήσουν οι συνομιλίες «ομαλοποίησης». Να γίνει η επόμενη συζήτηση για ανθρωπιστική βοήθεια απολύτως εξαρτημένη από την απελευθέρωση κάθε γυναίκας που απήχθη αυτή την εβδομάδα και από την αποκάλυψη του πού κρατούνται.

Να στηριχθεί η προσπάθεια του ΟΗΕ για έναν μηχανισμό λογοδοσίας με πραγματική ισχύ, ώστε ο άνθρωπος που έδωσε την εντολή της Τρίτης να γνωρίζει ότι το όνομά του θα ακουστεί κάποτε σε μια δικαστική αίθουσα. Να δοθεί άσυλο στους ακτιβιστές και τους δημοσιογράφους που καταγράφουν αυτά τα γεγονότα με κίνδυνο της ζωής τους. Και να αρνηθούμε — κατηγορηματικά, οριστικά — να επιτρέψουμε οι γυναίκες του Αφγανιστάν να γίνουν το αποδεκτό τίμημα για τη σταθερότητα οποιασδήποτε άλλης χώρας.

Οι άνθρωποι της Χεράτ ξεσηκώθηκαν με τίποτα άλλο πέρα από τα σώματά τους και το θάρρος τους, και γι’ αυτό εκτελέστηκαν. Το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε οι υπόλοιποι είναι να αρνηθούμε τη σιωπή. Ένα παιδί είναι νεκρό. Δεν έχουμε πια το δικαίωμα να αποκαλούμαστε απλοί παρατηρητές. Η σιωπή, από εδώ και πέρα, είναι στρατόπεδο».