Προσωρινή συμφωνία ΕΕ - ΗΠΑ για μειώσεις των δασμών

Αντιπρόσωποι των κρατών μελών της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε συμφωνία για την εφαρμογή της αμφιλεγόμενης συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τους δασμούς.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε σήμερα το συμβιβασμό που επιτεύχθηκε στους κόλπους της ΕΕ για την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας που συνήφθη με την Ουάσινγκτον, με την ελπίδα ότι θα επιτρέψει να κλείσει γρήγορα ένα τρικυμιώδες κεφάλαιο των διατλαντικών σχέσεων με επίκεντρο τους δασμούς.

«Αυτό σημαίνει ότι σύντομα θα τηρήσουμε το μερίδιο μας της δέσμευσης που έχουμε αναλάβει» έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών, έγραψε η φον ντερ Λάιεν στο X, καλώντας να «ολοκληρωθεί η διαδικασία» το συντομότερο. «Μαζί μπορούμε να εγγυηθούμε ένα σταθερό, προβλεπτό, ισορροπημένο και αμοιβαία επωφελές διατλαντικό εμπόριο», πρόσθεσε.

Η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα ότι οι διαπραγματευτές «κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία πάνω σε δύο κανονισμούς με τους οποίους τίθενται σε εφαρμογή οι μειώσεις των δασμών της ΕΕ οι οποίες καθορίζονται στην Κοινή Δήλωση ΗΠΑ-ΕΕ».

Οι διαπραγματευτές, πιεζόμενοι από πρόσφατες απειλές του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, συμφώνησαν να άρουν τελωνειακούς δασμούς που παραμένουν σε αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα και να δώσουν στα αμερικανικά θαλασσινά και αγροτικά προϊόντα καλύτερη πρόσβαση στην αγορά.

«Για να διασφαλίσουν την αποτελεσματική εφαρμογή της Κοινής Δήλωσης και να προστατεύσουν τα συμφέροντα της ΕΕ, οι νομοθέτες συμφώνησαν να ενισχύσουν τον κύριο κανονισμό με έναν ισχυρό μηχανισμό διασφάλισης», ανέφεραν σε δήλωση τα κράτη μέλη.

Συγκεκριμένα, η συμφωνία προβλέπει μεταξύ άλλων ότι οι δασμολογικές παραχωρήσεις της ΕΕ μπορούν να αναιρεθούν, αν οι ΗΠΑ παραβιάσουν τη συμφωνία.

«Ήταν ένα πολυτάραχο ταξίδι, αλλά άξιζε τον κόπο», δήλωσε ο Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και εισηγητής για τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Κάνοντας νόμο τις δεσμεύσεις που προβλέπονται από την Κοινή Δήλωση, ο κανονισμος αυτός καθίσταται μέρος της εργαλειοθήκης της ΕΕ για τη βελτίωση των σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ, αλλά απαντά επίσης στην πίεση».

Ο Λάνγκε δήλωσε ότι ο αντίκτυπος στην οικονομία της Ευρώπης θα εξετασθεί στις 31 Δεκεμβρίου 2029, υπογραμμίζοντας ότι, αν φανεί πως βλάπτονται ευρωπαϊκές εταιρείες ή προκύπτουν νέες ανισορροπίες, το φρένο έκτακτης ανάγκης θα τεθεί αυτόματα σε εφαρμογή.

Ο Τραμπ και η φον ντερ Λάιεν κατέληξαν τον Αύγουστο 2025 σε μια συμφωνία για τους δασμούς. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε μια δασμολογική οροφή 15% για τις περισσότερες εισαγωγές από την ΕΕ, περιλαμβανομένων των αυτοκινήτων και των ανταλλακτικών αυτοκινήτων. Σε αντάλλαγμα, η ΕΕ δεσμεύθηκε να καταργήσει δασμούς σε αμερικανικά βιομηχανικά αγαθά και να διευκολύνει την πρόσβαση στην αγορά της αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, όπως το χοιρινό και τα γαλακτοκομικά.

Ο Τραμπ έχει έκτοτε κατηγορήσει την ΕΕ ότι δεν εφαρμόζει τη συμφωνία και ανακοίνωσε την πρόθεσή του να αυξήσει στο 25% τους δασμούς σε αυτοκίνητα και φορτηγά που εισάγονται στις ΗΠΑ από την ΕΕ.

Νωρίτερα τον Μάιο, ο Τραμπ έθεσε προθεσμία μέχρι τις 4 Ιουλίου στην ΕΕ για να εφαρμόσει την εμπορική συμφωνία, προειδοποιώντας ότι οι δασμοί θα αυξηθούν σε «πολύ υψηλότερα επίπεδα», αν δεν τηρηθεί η προθεσμία.

Πριν τεθούν σε ισχύ οι αλλαγές, η συμφωνία πρέπει ακόμα να επικυρωθεί επισήμως από την ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβούλιου και τα κράτη μέλη της ΕΕ, κάτι που θεωρείται απλώς τυπικότητα. Οι κανονισμοί αναμένεται να τεθούν σε ισχύ όχι αργότερα από τις 4 Ιουλίου.