«Ήταν ένας καλός τρόπος να πεθάνω»: Έντι Σκοτ, ο Βρετανός που άφησε τα πάντα για την Ουκρανία

Είναι 29 ετών και χαμογελάει πλατιά. Έχασε το αριστερό του χέρι και το αριστερό του πόδι στο Ποκρόφσκ, στο ανατολικό μέτωπο της Ουκρανίας, στις 30 Ιανουαρίου 2025, ενώ μετέφερε αμάχους. Ο Έντι Σκοτ, ένας πρώην ναυτικός από το Ντόρσετ της Αγγλίας, που είχε περάσει ωκεανούς με ιστιοφόρα, αποφάσισε ότι ήθελε να κάνει κάτι που να έχει νόημα. Αγόρασε ένα pickup στην Αγγλία, το οδήγησε ως την Ουκρανία και ζήτησε να γίνει εθελοντής στην πρώτη γραμμή. Μετέφερε νερό σε χωριά χωρίς υδροδότηση. Γέμισε λακκούβες σε δρόμους εκκένωσης. Έβγαλε ηλικιωμένους από σπίτια που χτυπούσαν τα drone.

Εκείνο το μοιραίο απόγευμα, έβγαζε δύο ηλικιωμένους από την πόλη. Είχε ήδη σώσει τρεις ανθρώπους και έναν σκύλο εκείνο το πρωί. Η έκρηξη ήρθε χωρίς προειδοποίηση. Είδε μια μπάλα φωτιάς κι ένιωσε σαν γροθιά στον ώμο. Το χέρι του έπεσε από το τιμόνι. Άνοιξε ο ίδιος το tourniquet στα δέκα πρώτα δευτερόλεπτα. Κοίταξε το πόδι αντί για το χέρι, γιατί ήξερε ότι το χέρι θα του προκαλούσε πανικό. Κατάλαβε ότι είχε τραυματιστεί άσχημα.  Στο ασθενοφόρο σκέφτηκε ότι μπορεί και να πεθάνει. Δεν φοβήθηκε. Του φάνηκε λογικό. Το πρωί στο νοσοκομείο ο κολλητός του του είπε τι είχε συμβεί. Ο Έντι απάντησε: «Μάλλον είμαι καλά, τότε».

Τώρα ζει στην Ουκρανία. Δουλεύει ως πρεσβευτής ενός κέντρου αποκατάστασης για τραυματισμένους. Έχει προσθετικό πόδι. Θέλει να πάρει ουκρανική υπηκοότητα. Θέλει ένα μικρό χωράφι. Θέλει να ζήσει εκεί.

Τον συνάντησα το βράδυ του Σαββάτου στη Μαρίνα Αλίμου, λίγο πριν σαλπάρει για μία 7ήμερη ιστιοπλοϊκή αποστολή αποκατάστασης σε ελληνικά νερά με άλλους ακρωτηριασμένους Ουκρανούς βετεράνους. Ο Έντι δεν μιλά για ηρωισμό, αλλά για ανθρώπους που αξίζουν να επιβιώσουν. Όσο τον άκουγα να μου αφηγείται την ιστορία του, είχε ένα ζεστό χαμόγελο και μια στάση ζωής που ξεχείλιζε από αισιοδοξία. Όταν του ζήτησα να βγάλουμε μια φωτογραφία παρέα, ξεβίδωσε το προσθετικό πόδι και μου το έδωσε. Το κράτησα σαν όπλο.

Ο Έντι Σκοτ μιλάει για τον πόλεμο στην Ουκρανία και τον ακρωτηριασμό του

Πες μας για σένα. Ποιος είσαι και ποια είναι η ιστορία σου;
Είμαι ο Έντι, 29 ετών. Κατάγομαι από το Ηνωμένο Βασίλειο, από τη νότια ακτή. Δεν έχω ζήσει εκεί τα τελευταία δέκα χρόνια. Ταξίδευα, δούλευα σε σκάφη. Είμαι ναυτικός στο επάγγελμα. Τον Οκτώβριο του 2022 ήρθα στην Ουκρανία ως εθελοντής ανθρωπιστικής βοήθειας.

Άρα είσαι εθελοντής κι όχι στρατιώτης;
Ναι. Δεν είμαι στρατιώτης. Δεν υπηρέτησα ποτέ στον στρατό. Ήμουν πάντα πολίτης, στη ζωή μου πριν από την Ουκρανία. Δούλευα σε σκάφη. Μετά πήγα στην Ουκρανία ως εθελοντής.

Από την αρχή της εισβολής;
Από τον Οκτώβριο του 2022. Ο αρχικός μου σχεδιασμός ήταν να περάσω τρεις μήνες στην Ουκρανία, να ζήσω μια περιπέτεια, να δω πώς είναι και μετά να γυρίσω στη δουλειά μου και να είμαι ο τύπος με τις ιστορίες από τον πόλεμο. 

Δεν είχες πάει ποτέ στην Ουκρανία;
Ποτέ. Πριν από το 2022 πιθανόν να πίστευα και τη ρωσική προπαγάνδα, γιατί αυτό έβλεπα ως Δυτικός. Αλλά είδα τον πόλεμο να ξεκινά και ήξερα ότι έπρεπε να κάνω κάτι. Ήξερα ότι έπρεπε με κάποιον τρόπο να εμπλακώ. Έτσι, τον Οκτώβριο του 2022 πήγα στην Ουκρανία. Όπως είπα, η αρχική ιδέα ήταν να μείνω εκεί μόνο τρεις μήνες.

Δεν κατατάχθηκες στον στρατό;
Όχι. Αγόρασα ένα pickup (σ.σ.: αγροτικό) στην Αγγλία, οδήγησα μέχρι την Ουκρανία και είχα ήδη επαφές στη χώρα, άλλους εθελοντές. Άρχισα να δουλεύω μαζί τους σε διάφορα ανθρωπιστικά έργα. Ήμουν κυρίως στην ανατολική Ουκρανία. Έμεινα στο Κραματόρσκ για δυόμισι χρόνια, περίπου 20 χιλιόμετρα από τη γραμμή του μετώπου. Από εκεί κάναμε ανθρωπιστική δουλειά. Παρείχαμε τρόφιμα, ιατρική βοήθεια, εξοπλισμό επιβίωσης σε ανθρώπους που ζούσαν σε αποκομμένες πόλεις, σε πόλεις του μετώπου. Πήγαινα στο Μπάχμουτ τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο του 2022-2023, λίγο πριν κλείσει η πόλη. Έκανα επίσης έργα υποδομής. Δούλευα με μια ομάδα που επισκεύαζε δρόμους. Πηγαίναμε εκεί όπου υπήρχαν διαδρομές εκκένωσης, δρόμοι που χρησιμοποιούνταν για διακομιδές τραυματιών, εκκενώσεις και κινήσεις προς και από την πρώτη γραμμή, γεμίζαμε λακκούβες, καθαρίζαμε τους δρόμους για να είναι έχουν πλάτος και να περνούν πιο γρήγορα τα οχήματα. Μετέφερα, επίσης, πόσιμο νερό σε πόλεις του μετώπου, εκεί όπου οι υποδομές είχαν καταστραφεί.

Πώς το έκανες αυτό;
Οδηγώντας. Αρχικά είχαμε τρία οχήματα για το νερό. Είχαμε το δικό μου pickup, που μετέφερε 500 λίτρα. Είχαμε ένα βαν που μετέφερε 1.000 λίτρα και ένα φορτηγό με 10.000 λίτρα. Ανάλογα με το πού δουλεύαμε, χρησιμοποιούσαμε και το αντίστοιχο όχημα. Τα μικρότερα οχήματα τα χρησιμοποιούσαμε όταν πηγαίναμε σε πιο επικίνδυνα μέρη, γιατί ήταν πιο γρήγορα και πιο διακριτικά. Το μεγαλύτερο όχημα το χρησιμοποιούσαμε όταν ήμασταν πιο μακριά από τη γραμμή του μετώπου. Ήταν πόλεις που είχαν γίνει γραμμή μετώπου για δέκα χρόνια. Η κύρια πόλη όπου δουλεύαμε είχε ουσιαστικά αποκοπεί από τον κόσμο για μια δεκαετία.

Αυτή η εμπειρία κράτησε δυόμισι χρόνια. Τι συνέβη μετά;
Έκανα εκκενώσεις αμάχων. Δούλευα με μια ουκρανική ομάδα σε μια πόλη που λέγεται Ποκρόφσκ, στην ανατολική Ουκρανία. Εκκενώναμε την πόλη και την περιοχή γύρω από αυτήν. Είχαμε ένα θωρακισμένο όχημα και πηγαίναμε μέσα στην πόλη. Συνήθως είχαμε αιτήματα. Συγγενείς ή οι ίδιοι οι άνθρωποι που ζούσαν στην πόλη μάς έστελναν μήνυμα και έλεγαν: «Θέλω να φύγω. Αυτά είναι τα στοιχεία μου».

Πόσα άτομα ήταν η ομάδα σου;
Τα δύο βασικά άτομα ήμασταν εγώ, ως οδηγός και διασώστης, και ένας Ουκρανός ως επικεφαλής της ομάδας. Κατά καιρούς δουλεύαμε και με έναν δημοσιογράφο, ο οποίος κατέγραφε τη δουλειά μας. Πηγαίναμε λοιπόν σε αυτές τις πόλεις και κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να εκκενώσουμε τις περιοχές. Είτε είχαμε ανθρώπους που ξέραμε ότι ήθελαν να φύγουν και πηγαίναμε στα σπίτια τους είτε μοιράζαμε φυλλάδια εκκένωσης.

Πότε συνέβη αυτό;
Δεκέμβριος και Ιανουάριος 2024-2025. Τότε που η κατάσταση στο Ποκρόφσκ γινόταν πολύ δύσκολη. Το σχέδιό μας ήταν απλώς να βγάλουμε όσο περισσότερους ανθρώπους μπορούσαμε από εκεί. Κάναμε rotations δύο εβδομάδων. Είχα κάνει δύο εβδομάδες στην περιοχή, πήρα δύο εβδομάδες ρεπό και μετά επέστρεψα για το δεύτερο δεκαπενθήμερο. Δουλεύαμε στο βόρειο τμήμα της πόλης, όπου ήταν λίγο πιο ασφαλές. Εκείνη την ημέρα δεν είχαμε αιτήματα εκκένωσης, οπότε μπήκαμε στην πόλη.

Για να κοιτάξετε μήπως εντοπίσετε κάποιον που είχε ανάγκη;
Για να δούμε αν υπάρχει κάποιος που θέλει να φύγει. Συναντήσαμε τρεις ανθρώπους και έναν σκύλο. Είχαν φύγει από το σπίτι τους, που βρισκόταν στη γραμμή του μετώπου, κυριολεκτικά στη γραμμή του μετώπου. Είχαν φύγει εκείνο το πρωί, γιατί το σπίτι τους είχε χτυπηθεί.

Η περιοχή βομβαρδιζόταν;
Ναι. Αδιάκοπα και με drones. Η μεγαλύτερη απειλή μας ήταν τα FPV drones.

Πώς αποφεύγατε τα drones;
Η στολή που φορούσαμε έδειχνε ξεκάθαρα ότι ήμασταν άμαχοι. Από την άποψη του ορατού μας ίχνους, ήμασταν άμαχοι. Λευκά γιλέκα, χωρίς όπλα, χωρίς παραλλαγή, λευκό βαν. Οπτικά, θα έπρεπε να είμαστε εντάξει. Είχαμε, επίσης, ανιχνευτές drones. Δύο ανιχνευτές, που έκαναν ήχο και σου έλεγαν τι τύπος drone ήταν. Μετά προσπαθούσες να το εντοπίσεις οπτικά. Είχαμε και έναν ανιχνευτή βίντεο, ο οποίος έπιανε το σήμα του κοντινότερου drone και το εμφάνιζε στη συσκευή.

Πόσο χρόνο είχατε για να κρυφτείτε;
Από δευτερόλεπτα μέχρι λεπτά. Μερικές φορές ακούς το drone, αλλά δεν σε έχει δει. Περνάει δίπλα σου και μπαίνεις σε ένα σπίτι. Ή ακούς τον θόρυβο πάνω σου, μπαίνεις σε ένα σπίτι και περιμένεις μερικά λεπτά. Βάζεις το αυτί στην πόρτα και προσέχεις. Είναι μια κατάσταση όπου ακούς συνέχεια. 

Μπορείς να περιγράψεις πώς ένιωθες όταν άκουγες τον θόρυβο ή όταν το έβλεπες στον ανιχνευτή;
Ήταν συναρπαστικό.

Με ποια έννοια;
Έχω ένα πολύ παράξενο μυαλό. Νομίζω ότι βλέπω ως συναρπαστικό το ότι κάποιος προσπαθεί να με σκοτώσει. Γι’ αυτό το έκανα.

Είναι αδρεναλίνη αυτό;
Ναι. Δεν θα έλεγα ποτέ ότι είμαι ο κλασικός τύπος που κυνηγά την αδρεναλίνη. Δεν μου αρέσει να πηδάω από γκρεμούς ή κάτι τέτοιο. Αλλά έκανα ιστιοπλοΐα. Διέσχισα ωκεανούς. Μετά πήγα στον πόλεμο. Κυνηγούσα κάτι. Όταν βρίσκεσαι σε αυτή την κατάσταση, έχεις όλο τον εξοπλισμό σου, προσπαθείς να βρεις μια γιαγιά 90 χρονών, κατάκοιτη, περνάς από σπίτι σε σπίτι και ξαφνικά ακούς ένα drone.

Είχες μία αίσθηση αποστολής;
Ακριβώς.

Όμως έδωσες το χέρι σου και το πόδι σου. Πάμε στην ημέρα μηδέν. Τι συνέβη;
Είχαμε βγάλει τρεις ανθρώπους και έναν σκύλο το πρωί από το Ποκρόφσκ και επιστρέψαμε για άλλους δύο. Ήταν νωρίς το απόγευμα. Φεύγαμε από την πόλη. Οδηγούσα εγώ, ο επικεφαλής της ομάδας μου ήταν στα δεξιά μου και πίσω μας είχαμε δύο αμάχους. Ήταν περίπου στα 60 τους, ηλικιωμένοι άμαχοι. Καθώς φεύγαμε από την πόλη, έπρεπε να περάσουμε την τελευταία σιδηροδρομική γραμμή. Μετά θα βγαίναμε από το τελευταίο κακό κομμάτι του δρόμου. Υπήρχαν παντού λακκούβες. Ξαφνικά, χωρίς προειδοποίηση, έγινε μια τεράστια έκρηξη, σαν κρότος από μαστίγιο. Είδα μια μπάλα φωτιάς μπροστά στο πρόσωπό μου και ένιωσα σαν κάποιος να με χτύπησε στην πλάτη, στον ώμο. Το σώμα μου διαλύθηκε. Το εσωτερικό του βαν ήταν γεμάτο αίματα. 

Βάλε με λίγο στη σκηνή…
Μιλάω με πολλούς ανθρώπους που λένε: «Είδαμε μια έκρηξη και στην αρχή δεν κατάλαβα ότι είχα χτυπηθεί. Προσπάθησα να περπατήσω». Εγώ το κατάλαβα αμέσως. Ήξερα ότι το χέρι μου είχε σχεδόν φύγει. Το είδα να πέφτει από το τιμόνι. Ήξερα ότι είχαν χτυπηθεί και το χέρι και το πόδι μου. Είπα στον εαυτό μου: «Μην κοιτάξεις το χέρι, γιατί θα πανικοβληθείς. Κοίτα το πόδι». Κοίταξα το πόδι μου και έμοιαζε σαν κάποιος να είχε γρονθοκοπήσει λαζάνια. Κατάλαβα αμέσως ότι ήμουν πολύ άσχημα. Μέσα στα πρώτα δέκα δευτερόλεπτα έβγαλα ένα tourniquet. Το άνοιξα, αλλά ήμουν σε τόσο μεγάλο σοκ που δεν μπορούσα να κάνω τίποτα με αυτό. Δεν θα μπορούσα να κάνω κάτι με ένα χέρι. Ο επικεφαλής μου ήρθε από τη δική μου πλευρά του οχήματος. Άνοιξε την πόρτα, που ευτυχώς δεν είχε κλειδώσει από μέσα, γιατί υπάρχουν κλειδαριές που μερικές φορές κλειδώνουν μόνες τους. Μπόρεσε να ανοίξει την πόρτα, μου έβαλε tourniquet στο πόδι και σταμάτησε την αιμορραγία. Μετά μου έβαλε tourniquet στο χέρι.

Πώς κατάφερες να επιβιώσεις;
Περίπου δυόμισι λεπτά μετά το αρχικό χτύπημα, είχε σταματήσει τη χειρότερη αιμορραγία. Αυτό μου έδωσε περισσότερο χρόνο. Εντελώς τυχαία, πίσω μας βρισκόταν ένα ουκρανικό στρατιωτικό pickup. Ήρθαν, με μετέφεραν στην καρότσα. Ο σύζυγος, που είχε τραυματισμό στο κεφάλι, ήρθε μαζί μου στην καρότσα. Ο επικεφαλής, ο Χλιμπ, και η σύζυγος οδήγησαν το βαν έξω, γιατί το βαν ακόμη λειτουργούσε. Με έβγαλαν στο Χορίσνε, λίγο έξω από το Ποκρόφσκ. Με μετέφεραν σε ασθενοφόρο. Μου έβγαλαν το αλεξίσφαιρο και κατάλαβαν ότι οι μόνοι τραυματισμοί ήταν στο χέρι και στο πόδι. Δεν είχα τίποτα άλλο. 

Αυτό ήταν κάτι παραπάνω από αρκετό...
Ναι. Ήμουν τυχερός. Με μετέφεραν σε ασθενοφόρο και μετά σε χειρουργείο. Προσπάθησαν να σώσουν το πόδι μου, αλλά η ζημιά ήταν υπερβολικά μεγάλη. Ακρωτηρίασαν το πόδι. Και όταν έβγαλαν το φούτερ, το χέρι βγήκε μαζί με το φούτερ.

Έχασες εντελώς το αριστερό σου χέρι και το αριστερό σου πόδι;
Ναι. Έχω περίπου επτά εκατοστά οστού στο χέρι, που δεν αρκούν για να έχω πρόθεση στο χέρι. Έχω μια πρόθεση που στηρίζεται στο στήθος. Δεν έχω έλεγχο του ώμου. Αλλά είναι ωραίο να έχεις έστω λίγο ώμο. Μπορώ ακόμη να ξύσω το αυτί μου. Και το να μπορείς να κινείς ένα άκρο είναι σημαντικό. Έχω μιλήσει με ανθρώπους που έχουν πλήρη ακρωτηριασμό από την άρθρωση και ψυχολογικά είναι πολύ δύσκολο, γιατί θέλεις να το κινήσεις αλλά δεν μπορείς. Έχω περίπου επτά εκατοστά οστού στον ώμο και περίπου τριάντα εκατοστά κολόβωμα στο πόδι.

Πότε έβαλες το προσθετικό; Πώς άλλαξε αυτό τη ζωή σου;
Ήταν καταπληκτικό. Η αρχική χειρουργική επέμβαση έγινε στο Χορίσνε. Μετά μεταφέρθηκα στο Ντνίπρο και στη συνέχεια στο Κίεβο. Πέρασα περίπου έξι εβδομάδες στο Κίεβο. Θυμάσαι τα συναισθήματά σου εκείνη την περίοδο; Ήσουν 28 χρονών, σε ένα κρεβάτι, χωρίς χέρι και πόδι. 

Πώς ένιωθες;
Θυμάμαι ότι ξύπνησα στο νοσοκομείο και ήξερα τι είχε συμβεί. Το θυμόμουν. Ο καλύτερός μου φίλος ήταν εκεί. Ήταν το επόμενο πρωί. Μου εξήγησε τι έγινε. Μου είπε: «Ήσουν σε επίθεση. Όλοι είναι ζωντανοί, όλοι είναι εντάξει. Έχασες το αριστερό σου χέρι και το αριστερό σου πόδι». Το πρώτο πράγμα που είπα ήταν: «Μάλλον είμαι εντάξει τότε». Από την αρχή το είδα με χιούμορ. Το αποδέχτηκα αμέσως. Σκέφτηκα ότι ο μόνος τρόπος να το κάνω αυτό είναι να το αντιμετωπίσω με χαρά. Από την αρχή ήταν απλώς φυσιολογικό. Ήμουν εγώ. Είχα καλό κράνος και καλή προστασία ακοής, οπότε δεν έχω εγκεφαλική βλάβη. Αυτό σημαίνει ότι είμαι ο ίδιος άνθρωπος που ήμουν πριν από την επίθεση.

Κατάλαβες εκείνη τη στιγμή ότι η ζωή σου αλλάζει ριζικά;
Ναι. Από τη στιγμή που συνέβη, ήξερα ότι αυτό ήταν μεγάλο. Θυμάμαι ότι στο ασθενοφόρο ήξερα πως αν επιβιώσω, όλα θα είναι διαφορετικά. Δεν ήξερα τι, δεν ήξερα πώς, δεν ήξερα πώς θα το κάνω, αλλά ήξερα ότι, αν επιβιώσω, αυτό είναι μεγάλο.

Δεν πανικοβλήθηκες;
Ούρλιαζα στην αρχή. Το αρχικό σοκ ήταν τεράστιο.

Τι έγινε με τον πόνο; Δεν έχεις μιλήσει καθόλου για τον πόνο.
Ο πόνος ήταν εκεί. Αδιάκοπος. Από το πρώτο χιλιοστό του δευτερολέπτου υπήρχε πόνος. Κατάλαβα ότι ήμουν εγώ εξαιτίας του πόνου. Στην αρχή όλα ήταν πόνος. Μετά το σοκ άρχισε να υποχωρεί, η ένταση υποχώρησε, αλλά το επίπεδο του πόνου έμεινε εκεί. Ήμουν σε αγωνία όλη την ώρα. Αλλά έφτασα σε ένα σημείο όπου το διαχειριζόμουν. Ανέπνεα. Ήμουν σε σοκ, αλλά δεν έχανα τον έλεγχο. Εν μέρει γιατί είχα χάσει τεράστια ποσότητα αίματος και δεν μπορούσα να κάνω πολλά. Θυμάμαι όμως ότι ήμουν πολύ καθαρός στο μυαλό. Είχα πλήρη συνείδηση του τι συνέβαινε. Σκεφτόμουν πολύ καθαρά την κατάστασή μου. Στο ασθενοφόρο σκεφτόμουν: «Είμαι νεκρός. Πεθαίνω. Αυτό είναι το τέλος». Και θυμάμαι να σκέφτομαι: αν γίνει, γίνεται. Αυτός είναι ένας καλός τρόπος να πεθάνεις.

Όταν έκανες αυτή την εθελοντική δουλειά, είχες μέσα σου την επίγνωση ότι μπορεί να σου συμβεί; Ότι μπορεί να πεθάνεις ή να χάσεις το χέρι σου; Ήσουν έτοιμος γι’ αυτό;
Το ήξερα. Από πολύ νωρίς συνειδητοποίησα ότι μπορούσα να πεθάνω. Ήξερα τους κινδύνους. Πάντα ήξερα τι μπορούσε να μου συμβεί. Για να είμαι ειλικρινής, δεν πίστευα ποτέ ότι θα επιβίωνα από τον πόλεμο. Πίστευα ότι θα έσπρωχνα τον εαυτό μου σε ένα σημείο όπου δεν θα επιζούσα. Δεν είχα σκεφτεί ποτέ ότι θα κατέληγα τραυματισμένος. Ήξερα ότι μπορούσα να τραυματιστώ. Ήξερα ανθρώπους που είχαν τραυματιστεί. Αλλά ποτέ δεν πιστεύεις ότι θα συμβεί σε εσένα. Όταν όμως συνέβη, ήταν σαν να σκέφτηκα: «Ναι, αυτό βγάζει νόημα». Έκανα αυτή τη δουλειά πολύ καιρό. 

Και από τότε τι συνέβη;
Από τότε όλα ήταν θετικά. Στο νοσοκομείο είχα απίστευτη φροντίδα. Είχα πολλούς ανθρώπους να με προσέχουν, οπότε ήξερα ότι είχα υποστήριξη. Είχα την καλύτερη δυνατή θεραπεία. Ήμουν στο Κίεβο και μετά μεταφέρθηκα στο Superhumans. Αυτό ήταν στα τέλη Μαρτίου του 2025. Εκεί με ξανάφτιαξαν. Ξεκίνησα αποκατάσταση, πήρα το προσθετικό πόδι μου και τον Ιούνιο πήρα εξιτήριο περπατώντας με αυτό. Σε εκείνο το σημείο ήμουν ανεξάρτητος. Δεν είχα ακόμη προσθετικό χέρι, αλλά ήμουν πλήρως ανεξάρτητος. Ζούσα μόνος μου, ταξίδευα μόνος μου.

Πώς συνδέθηκες με τους Ουκρανούς;
Πολύ νωρίς συνειδητοποίησα ότι οι Ουκρανοί είναι καταπληκτικοί άνθρωποι. Ευγενικοί, δοτικοί. Όπου κι αν πήγα στην Ουκρανία, με φρόντισαν. Δεν είχα καμία σύνδεση με τη χώρα. Εμφανίστηκα ως ένας ξένος που ήθελε μια περιπέτεια και αμέσως με φρόντισαν. Όλοι ενδιαφέρονταν για μένα, ήθελαν να μάθουν την ιστορία μου, ήθελαν να με βοηθήσουν. Αυτό για μένα σημαίνει πάρα πολλά. Οι άνθρωποι φτιάχνουν μια χώρα. Και ειδικά στην Ουκρανία, λόγω της ιστορίας της, όλα έχουν να κάνουν με τους ανθρώπους. Έφτασα εκεί και βρήκα ανθρώπους που αναγνώριζαν την αξία της χώρας τους και ήθελαν να αγωνιστούν γι’ αυτήν. Έχω ταξιδέψει πολύ και είναι σπάνιο να βλέπεις κάτι τέτοιο. Είναι σπάνιο να βλέπεις μια ενότητα που πραγματικά ενώνει μια χώρα. Μια γνήσια ενότητα. Βλέποντας τι μπορούσε να κάνει η Ουκρανία και τι έκαναν οι άνθρωποι, σκέφτηκα ότι έπρεπε να είμαι μέρος αυτού. Στην παλιά μου δουλειά εργαζόμουν σε μεγάλα ιδιωτικά ιστιοφόρα. Αν έκανα καλά τη δουλειά μου, κάποιος πλούσιος περνούσε ωραίες διακοπές. Δεν είχα αυταπάτες για το τι ήταν η δουλειά μου. Αλλά ήταν άσκοπο. Στο τέλος της ημέρας δεν υπήρχε λόγος να το κάνω.

Τι κάνεις τώρα στην Ουκρανία;
Τώρα δουλεύω με το κέντρο αποκατάστασης ως πρεσβευτής. Δουλεύω με δημοσιογράφους, επισκέπτες, αξιωματούχους, αλλά και με ασθενείς, με ξένους ασθενείς. Προωθώ το κέντρο και το υποστηρίζω στα αγγλικά. Χτίζω επίσης συνδέσεις. Όπως αυτό το ταξίδι. Ο ρόλος μου τώρα είναι να βοηθώ τραυματισμένους Ουκρανούς. Ως κάποιος που το έχει περάσει ο ίδιος, μπορώ να μιλήσω για την εμπειρία μου. Οι Ουκρανοί ξέρουν καλύτερα από όλους τι συμβαίνει στην Ουκρανία. Αλλά -δυστυχώς- οι δυτικοί προτιμούν να ακούσουν μια δυτική φωνή. Είμαι λοιπόν σε μια πολύ τυχερή θέση, γιατί οι άνθρωποι με ακούνε. 

Ποια είναι η φιλοσοφία που σε κινεί και σε εμπνέει να κάνεις όσα κάνεις;
Πάντα έκανα αυτό που ήθελα να κάνω. Πήγα στην ιστιοπλοΐα γιατί ήθελα να κάνω ιστιοπλοΐα. Πήγα στον πόλεμο γιατί ήθελα να πάω στον πόλεμο. Η νοοτροπία μου τώρα είναι ότι θα κάνω μόνο πράγματα που θέλω να κάνω. Κάποιες φορές θα κάνω μια χάρη σε κάποιον επειδή τον συμπαθώ. Αλλά δεν θα κάνω κάτι που δεν απολαμβάνω. Δεν θα κάθομαι να υποφέρω. Όταν τραυματίζεσαι τόσο σοβαρά, δεν σε νοιάζει πραγματικά τι σκέφτονται οι άλλοι. Προφανώς σε νοιάζουν τα συναισθήματα των ανθρώπων. Αλλά δεν με νοιάζει αν με κρίνουν. Δεν με νοιάζει αν με κοιτούν. Και αυτό είναι πολύ απελευθερωτικό.

Ποιος είναι ο τελικός σου στόχος; Σίγουρα να βοηθάς ανθρώπους, αλλά αναζητάς τη νίκη και την ελευθερία για την Ουκρανία; Υπάρχει μια ιδεολογία πίσω από αυτό;
Πολιτικά είμαι κατά του αυταρχισμού. Θέλω μια ελεύθερη Ουκρανία. Θέλω τα σύνορα του 1991. Νομίζω ότι αυτός είναι ένας ρεαλιστικός στόχος, μια ρεαλιστική νίκη. Και είναι κάτι που έχει ήδη αναγνωριστεί διεθνώς, άρα δεν ζητάμε κάτι παραπάνω. Θέλω να είμαι μέρος της Ουκρανίας. Θέλω να είμαι μέρος του μέλλοντος της Ουκρανίας. Ο στόχος μου, πριν ακόμη τραυματιστώ, ήταν να εγκατασταθώ, να έχω μια ήσυχη ζωή. Υποθέτω ότι θα την έχω ακόμη αυτή την ήσυχη ζωή, αλλά σε πιο μακρύ χρονικό ορίζοντα, γιατί τώρα έχω περισσότερη δουλειά να κάνω. Θέλω να γίνω Ουκρανός, να πάρω υπηκοότητα, να παντρευτώ Ουκρανή. Θέλω να έχω ένα μικρό αγρόκτημα, ένα μικρό σπίτι και να ζήσω μια ήσυχη ζωή. Κοιτάζω την Ουκρανία και βλέπω μια χώρα που έχει μέλλον. 

Πώς βλέπεις την επόμενη ημέρα;
Φυσικά θα υπάρξουν πολλές δυσκολίες μετά τον πόλεμο. Όλοι θα έχουν διαφορετικές απόψεις για το πού πρέπει να πάει η χώρα. Αλλά είδαμε τόση ενότητα στη διάρκεια του πολέμου, και αυτό μου έδειξε ότι αυτή η ενότητα μπορεί να συνεχιστεί και μετά. Είμαι σε μια πολύ ευχάριστη θέση να είμαι μέρος αυτού - του μέλλοντος της Ουκρανίας μέσα από τη δουλειά μου στο Superhumans. Το να έχεις μια θέση σε μια χώρα που σε καταλαβαίνει ως τραυματισμένο άνθρωπο, που έχει χώρο για εσένα ως τραυματισμένο άνθρωπο, είναι πολύ απελευθερωτικό. Και απίστευτα ουσιαστικό. Ειδικά για κάποιον που πέρασε δέκα χρόνια ταξιδεύοντας. Ήμουν για πολύ καιρό περαστικός. Κυριολεκτικά ζούσα σε σκάφη για χρόνια. Τώρα μπορώ να εγκατασταθώ. Δεν κοιτάζω την Ουκρανία λέγοντας «αυτή είναι η μόνη μου επιλογή». Κοιτάζω την Ουκρανία και λέω: «Θέλω να είμαι εδώ».

• Ο Έντι Σκοτ είναι ένας από τους συμμετέχοντες στην 7ήμερη ιστιοπλοϊκή αποστολή αποκατάστασης της «Titans Under Sails» σε ελληνικά νερά και θα λάβει μέρος σε εκδήλωση στην Αθήνα το Σάββατο 16 Μαρτίου. Για δηλώσεις συμμετοχής, δείτε εδώ