Ευρωβαρόμετρο: Η Ευρώπη πιστεύει, η Ελλάδα διστάζει

Το νέο Τυπικό Ευρωβαρόμετρο 105 της άνοιξης του 2026, που δημοσιοποιήθηκε παραμονή της Ημέρας της Ευρώπης, αποτυπώνει μια σαφή ενίσχυση της εμπιστοσύνης των Ευρωπαίων πολιτών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πλειονότητα των πολιτών θεωρεί πως η συμμετοχή της χώρας τους στην ΕΕ υπήρξε ωφέλιμη, ενώ η στήριξη για κοινή πολιτική άμυνας και ασφάλειας καταγράφεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων είκοσι ετών.

Η ελληνική εικόνα του Ευρωβαρόμετρου, ωστόσο, διαφοροποιείται αισθητά. Στο βασικό ερώτημα για το αν η χώρα έχει επωφεληθεί από τη συμμετοχή της στην Ένωση, η Ελλάδα καταγράφει μόλις 57% θετικές απαντήσεις, έναντι 72% στον μέσο όρο της ΕΕ27. Πρόκειται για τη δεύτερη χαμηλότερη επίδοση στην Ένωση μετά τη Βουλγαρία, η οποία βρίσκεται στο 54%.

Ακόμη και χώρες με έντονη παράδοση ευρωσκεπτικισμού, όπως η Γαλλία και η Αυστρία, εμφανίζονται ελαφρώς υψηλότερα, στο 58%, ενώ στην κορυφή της λίστας βρίσκονται η Ιρλανδία με 93% και ακολουθούν Λιθουανία και Πορτογαλία με 92%.

Ευρωβαρόμετρο: Η ΕΕ ως σταθερός πόλος σε έναν ασταθή κόσμο

Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, οι πολίτες εμφανίζονται περισσότερο συσπειρωμένοι γύρω από την ιδέα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Το 73% χαρακτηρίζει την ΕΕ «τόπο σταθερότητας σε έναν ταραγμένο κόσμο», ποσοστό αυξημένο κατά έξι μονάδες σε σχέση με το φθινόπωρο του 2025.

Παράλληλα, η στήριξη σε μια κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας φτάνει το 81%, ενώ οκτώ στους δέκα Ευρωπαίους ζητούν διαφοροποίηση των εμπορικών σχέσεων της Ένωσης και ανάπτυξη νέων συνεργασιών εκτός ΕΕ.

Η εμπιστοσύνη προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς ανέρχεται στο 51%, σημειώνοντας άνοδο τριών μονάδων. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται στη Γαλλία, τη Δανία και την Πορτογαλία. Οι νεότερες ηλικίες παραμένουν οι πιο αισιόδοξες, με το 61% των πολιτών 15-24 ετών να δηλώνει εμπιστοσύνη στην ΕΕ και το 68% να εμφανίζεται αισιόδοξο για το μέλλον της.

Ισχυρή παραμένει και η υποστήριξη προς την Ουκρανία. Το 76% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η ρωσική εισβολή αποτελεί απειλή για την ασφάλεια της ΕΕ και αντίστοιχο ποσοστό τάσσεται υπέρ της συνέχισης της στήριξης προς το Κίεβο μέχρι να επιτευχθεί μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη. Το 80% στηρίζει την υποδοχή Ουκρανών προσφύγων, ενώ το 70% συμφωνεί με τη διατήρηση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Την ίδια στιγμή, οι γεωπολιτικές ανησυχίες των Ευρωπαίων μεταβάλλονται. Η κρίση στη Μέση Ανατολή αναδεικνύεται πλέον ως κορυφαίο ζήτημα σε επίπεδο ΕΕ με 25%, ξεπερνώντας τόσο τη γενικότερη διεθνή κατάσταση όσο και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Σε προσωπικό επίπεδο, πάντως, το κόστος ζωής εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική ανησυχία των πολιτών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μεταβολή της στάσης απέναντι στις μεγάλες δυνάμεις. Η αρνητική εικόνα για τις Ηνωμένες Πολιτείες εκτινάσσεται στο 74%, αυξημένη κατά 14 μονάδες μέσα σε έξι μήνες. Για τη Ρωσία η αρνητική γνώμη φτάνει το 83%, για την Κίνα το 61%, ενώ η Ινδία είναι η μόνη μεγάλη δύναμη που διατηρεί θετικό ισοζύγιο εικόνας.

Το ελληνικό «ναι μεν, αλλά» απέναντι στην Ευρώπη

Η ελληνική στάση απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται περισσότερο σύνθετη παρά αμιγώς ευρωσκεπτικιστική. Παρά τη χαμηλή αξιολόγηση των ωφελειών της συμμετοχής στην ΕΕ, η ελληνική κοινή γνώμη εξακολουθεί να ζητά περισσότερη ευρωπαϊκή παρέμβαση σε κρίσιμους κοινωνικούς τομείς.

Αυτό αποτυπώνεται καθαρά στις προτεραιότητες που θέτουν οι Έλληνες για τον επόμενο πολυετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Ενώ σε επίπεδο ΕΕ το 41% θεωρεί κορυφαία προτεραιότητα την απασχόληση, την κοινωνική προστασία και τη δημόσια υγεία, στην Ελλάδα το ποσοστό εκτοξεύεται στο 71%, το υψηλότερο σε ολόκληρη την Ένωση.

Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι ο ελληνικός σκεπτικισμός συνδέεται περισσότερο με κοινωνικές απαιτήσεις και λιγότερο με αμφισβήτηση της ίδιας της ευρωπαϊκής προοπτικής. Η εμπειρία της οικονομικής κρίσης, τα χρόνια των μνημονίων, αλλά και οι σημερινές πιέσεις από το κόστος ζωής, τη στέγαση και την περιφερειακή ασφάλεια φαίνεται να διαμορφώνουν μια σχέση επιφυλακτικής προσδοκίας απέναντι στην Ευρώπη.

Την ίδια στιγμή, το ευρώ εξακολουθεί να λειτουργεί ως σταθερή άγκυρα εμπιστοσύνης. Η στήριξη στο κοινό νόμισμα καταγράφεται στο 74% σε επίπεδο ΕΕ και στο 82% εντός της Ευρωζώνης, το υψηλότερο ποσοστό από την εισαγωγή του το 2002. Στη Βουλγαρία, που εντάχθηκε στην Ευρωζώνη τον Ιανουάριο του 2026, η στήριξη αυξήθηκε κατά 13 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε ένα εξάμηνο.

Παρά τη γενική βελτίωση του κλίματος, οι Ευρωπαίοι παραμένουν επιφυλακτικοί για την οικονομία. Μόνο το 44% αξιολογεί θετικά την κατάσταση της ευρωπαϊκής οικονομίας, ενώ το 36% αναμένει επιδείνωση μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις 12 Μαρτίου έως τις 5 Απριλίου 2026 στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και βασίστηκε σε 26.415 διά ζώσης συνεντεύξεις.