«Ο Τραμπ σκοπεύει να επισκεφτεί την Αθήνα» - Ο Μάθιου Μπόιλ μας βάζει στη σκέψη του Αμερικανού προέδρου

Δείχνει το κινητό του ενώ μιλάμε στο λόμπι ενός ξενοδοχείου στους Δελφούς: «Έχω το τηλέφωνο του προέδρου Τραμπ, θα μπορούσαμε να τον καλέσουμε τώρα» – τελικά δεν το κάναμε λόγω της διαφοράς ώρας. Απέναντί μου ο επικεφαλής του πολιτικού ρεπορτάζ του Breitbart News, Μάθιου Μπόιλ, ένας δημοσιογράφος βαθιά μέσα στον πυρήνα του τραμπισμού.

Στο ερώτημα αν η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει την Ελλάδα ως έναν σταθερό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ ή ως εταίρο που καλείται να επαναπροσδιορίσει τη θέση του, επιλέγει θετικό τόνο. «Οι δεσμοί μεταξύ ΗΠΑ και Ελλάδας είναι ισχυρότεροι από ποτέ. Ο πρόεδρος Τραμπ το βλέπει». Συνδέει την εκτίμηση με την απόφαση του να στείλει στην Αθήνα «μία από τις πιο στενές του συνεργάτιδες», την Κίμπερλι Γκιλφόιλ, ως πρέσβειρα. «Αυτό δείχνει ότι βλέπει την Ελλάδα ως έναν από τους σημαντικότερους συμμάχους στο ΝΑΤΟ».

Αποδίδει κεντρικό ρόλο στη γεωγραφία. «Η τοποθεσία είναι καθοριστική. Ο Τραμπ κατανοεί τη γεωπολιτική όσο κανένας σύγχρονος Αμερικανός πρόεδρος. Εστιάζει ιδιαίτερα σε θαλάσσιες οδούς, εμπορικά δρομολόγια και τη σημασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας».

Προσθέτει δε ότι η Αθήνα «έφτασε στο απαραίτητο ποσοστό των αμυντικών δαπανών στο ΝΑΤΟ, πριν καν χρειαστεί να το ζητήσει ο πρόεδρος», στοιχείο που «εκτιμάται στην Ουάσιγκτον», ενώ αναφέρθηκε στη στάση Μητσοτάκη κατά τη διάρκεια της κρίσης που προκάλεσαν οι δασμοί, υποστηρίζοντας ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός ήταν «ο πρώτος ηγέτης παγκοσμίως που τον υπερασπίστηκε». Όπως θυμάται, «εκείνη την περίοδο όλος ο κόσμος αντιδρούσε έντονα, όμως ο Μητσοτάκης είπε ότι όλη αυτή η αναστάτωση πρέπει να κοπάσει και ότι στο τέλος όλα θα λειτουργήσουν. Είχε δίκιο, έναν χρόνο μετά υπάρχει εμπορική συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση».

Σε αυτό το σημείο, επιβεβαιώνει ότι κάτι συζητιέται στο παρασκήνιο: ο Ντόναλντ Τραμπ σκοπεύει να επισκεφτεί την Ελλάδα. «Νομίζω ότι θα έρθει. Το έχει πει. Και θα γίνει πιθανότατα μέσα στη χρονιά».

«Κοντά σε συμφωνία» στο Ιράν με υπογραφή Τραμπ

Η συζήτηση μεταφέρεται στο Ιράν, όπου ο Μπόιλ περιγράφει τη λογική της αμερικανικής στρατηγικής μετά την απόφαση Τραμπ για επ' αόριστον παράταση της εκεχειρίας.

Απαντώντας αν αυτό συνιστά στην πράξη μια νέα μορφή διαρκούς πολέμου, το απορρίπτει: «Δεν νομίζω. Πώς μπορούμε να αποκαλούμε μια επ’ αόριστον εκεχειρία “ατελείωτο πόλεμο”; Είναι το τέλος των εχθροπραξιών». Επιμένει ότι η παρούσα φάση είναι μεταβατική κι ότι «είμαστε πολύ πιο κοντά σε μια συμφωνία».

Για να εξηγήσει τη συγκυρία, επιστρατεύει ιστορική αναλογία με τις διαπραγματεύσεις Ρέιγκαν-Γκορμπατσόφ: «Στο Ρέικιαβικ όλοι περίμεναν συμφωνία, αλλά ο Ρέιγκαν αποχώρησε. Έναν χρόνο μετά υπήρξε η τελική συμφωνία».

«Ο ιρανικός στρατός έχει, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, αποδεκατιστεί πλήρως. Δεν έχουν πλέον ναυτικό ή αεροπορία. Δεν έχουν τη δυνατότητα να κατασκευάσουν πυρηνικό όπλο», είπε, αποδίδοντας το στις αμερικανικές επιχειρήσεις. Κομβικό σημείο παραμένει το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου. «Δεν το έχουμε εντοπίσει. Είναι θαμμένο κάτω από βουνό. Μετά την επιχείρηση Midnight Hammer, το πυρηνικό τους πρόγραμμα καταστράφηκε, αλλά τα υλικά παραμένουν εγκλωβισμένα».

Σε επίμονες ερωτήσεις για το ποιος ήταν ο σχεδιασμός Τραμπ για το Ιράν, υπογραμμίζει: «Το Ιράν δεν μπορεί να αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο. Δεν μπορούμε να το επιτρέψουμε». Και το συνδέει με την εμβέλεια των ιρανικών πυραύλων, επισημαίνοντας ότι «θα μπορούσαν να φτάσουν έως το Βερολίνο ή το Παρίσι, ακόμα κι εδώ στους Δελφούς».

Στην ερώτηση γιατί το Ιράν θα στόχευε ευρωπαϊκές χώρες, απαντά: «Μισούν την ελευθερία. Είναι ένα θεοκρατικό καθεστώς». Κάνει λόγο για εκτελέσεις διαδηλωτών και απαγόρευση κάθε μορφής αντίδρασης: «Στη Δύση μπορείς να διαμαρτυρηθείς. Εκεί σε σκοτώνουν».

Αναφορικά με τις αντιδράσεις εντός του MAGA κινήματος για τον πόλεμο στο Ιράν, απορρίπτει την εικόνα εσωτερικής αμφισβήτησης. «Αν δεις τα δεδομένα των δημοσκοπήσεων, υπάρχει τεράστια εμπιστοσύνη στον πρόεδρο». Επικαλείται μάλιστα στοιχεία από το CNN: «Το 100% των υποστηρικτών του τον στηρίζει σε αυτό».

«Ο πρόεδρος είχε πει ότι η επιχείρηση θα διαρκέσει τέσσερις έως έξι εβδομάδες. Ολοκληρώθηκε σε αυτό το διάστημα. Η αρχική εκεχειρία 2 εβδομάδων έληξε και πλέον παρατείνεται επ’ αόριστον, με τις ΗΠΑ να κινούνται προς μια συμφωνία που θα φέρει την υπογραφή του Τραμπ, ενδεχομένως και με εμπλοκή αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών».

Στο ερώτημα για το τι θα μπορούσε να περιλαμβάνει μια ενδεχόμενη συμφωνία με το Ιράν, περιγράφει ένα πλαίσιο με σαφείς κόκκινες γραμμές και τεχνικά ζητήματα, επιμένοντας σε μια λογική πλήρους περιορισμού του πυρηνικού προγράμματος. «Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να συμφωνήσουν ότι δεν θα κατασκευάσουν ποτέ πυρηνικό όπλο». Το δεύτερο κρίσιμο ζήτημα αφορά το ήδη εμπλουτισμένο ουράνιο: «Πρέπει να δούμε τι θα γίνει με αυτό. Πώς θα τεθεί υπό έλεγχο».

Η κλασική διπλωματία δεν λειτουργεί

Η συζήτηση περνά στις επιπτώσεις στην ενέργεια και στις αντιδράσεις των πολιτών. «Ο κόσμος δεν είναι ευχαριστημένος. Δικαιολογημένα ανησυχεί για τις τιμές των καυσίμων», λέει, ωστόσο μεταφέρει το βάρος των επιπτώσεων εκτός ΗΠΑ, εστιάζοντας στη σημασία των θαλάσσιων οδών ενέργειας: «Ξέρετε πόσο πετρέλαιο από τα Στενά του Ορμούζ πηγαίνει στην Αμερική; Μηδέν». Αντιπαραβάλλει την εξάρτηση άλλων δυνάμεων, «η Κίνα είναι αυτή που επηρεάζεται περισσότερο κι αγοράζει το μεγαλύτερο μέρος του ιρανικού πετρελαίου».

Δεν υποβαθμίζει τις παγκόσμιες συνέπειες: «Όταν διαταράσσεται η ροή του πετρελαίου, επηρεάζονται οι τιμές παντού. Αυτό ανεβάζει τα καύσιμα, την ενέργεια, επηρεάζει τις αγορές». Επανέρχεται όμως στο πολιτικό σκέλος, τονίζοντας ότι «υπάρχει μεγάλη εμπιστοσύνη στον πρόεδρο από τη βάση των υποστηρικτών του – έκανε αυτό που είχε πει, στο χρονικό πλαίσιο που είχε θέσει. Δεν πρόκειται για έναν πόλεμο τύπου Ιράκ, που διαρκεί μια δεκαετία».

Σχολιάζοντας τον τρόπο παρέμβασης του Τραμπ –μέσω αναρτήσεων– αναγνωρίζει ότι «δεν είναι η κλασική διπλωματία», αλλά το παρουσιάζει ως συνειδητή επιλογή: «Αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που εξελέγη. Η κλασική διπλωματία είναι που μας οδήγησε στα προβλήματα εξ αρχής».

Η πραγματική απειλή είναι η Κίνα

Ο Μπόιλ συνδέει με το αρχικό ιστορικό πλαίσιο της Συμμαχίας την κριτική στάση Τραμπ απέναντι στο ΝΑΤΟ: «Για ποιον λόγο δημιουργήθηκε το ΝΑΤΟ; Για να νικήσει η Δύση τη Σοβιετική Ένωση. Αυτό δεν συνέβη; Το Τείχος του Βερολίνου έπεσε, η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε». Κι αποδίδει στον Τραμπ έναν ρόλο αναζωογόνησης του ΝΑΤΟ: «Έχει κάνει περισσότερα από οποιονδήποτε Αμερικανό πρόεδρο τα τελευταία 35 χρόνια. Έφερε σχεδόν όλες τις ευρωπαϊκές χώρες στο 5% του ΑΕΠ».

«Το πρόβλημα είναι ότι για δεκαετίες οι προτεραιότητες ήταν λανθασμένες. Η πραγματική απειλή είναι η Κίνα. Βρισκόμαστε εδώ και δεκαετίες σε έναν “Ψυχρό Πόλεμο 2” με την Κίνα». Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσει μια σειρά από πεδία σύγκρουσης, επιχειρώντας μια ευθεία αναλογία με τον Ψυχρό Πόλεμο: «Τότε ήταν η κούρσα του διαστήματος, τα πυρηνικά, οι θαλάσσιες διαδρομές. Σήμερα είναι η τεχνολογία και η γεωπολιτική των εμπορικών ροών. Χρειαζόμαστε μια εκδοχή του ΝΑΤΟ για τον 21ο αιώνα όπου θα πρέπει να πρωταγωνιστούν οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία και σύμμαχοι όπως η Ελλάδα, στο πλαίσιο μιας νέας στρατηγικής που θα ανταποκρίνεται στις προκλήσεις που έρχονται, όχι σε αυτές που ήδη ξεπεράσαμε πριν από 35 χρόνια».

Η Ρωσία, η Ουκρανία και η σκιά της Κίνας

Στο ουκρανικό, απορρίπτει την κριτική ότι ο Τραμπ τηρεί φιλορωσική στάση και αναγνωρίζει ότι «οι Αμερικανοί φορολογούμενοι ήταν εξαιρετικά γενναιόδωροι», αλλά θέτει το ερώτημα: «Τι ακριβώς υπερασπιζόμαστε;». Θέτοντάς του την ευρωπαϊκή οπτική που βλέπει τη Ρωσία ως βασική απειλή , το αμφισβήτησε: «Είναι πράγματι; Αυτή είναι η ερώτηση».

Και συνέχισε: «Κανείς δεν λέει ότι οι Ρώσοι είναι “καλοί”», ούτε ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν είναι αποδεκτός συνομιλητής με ηθικούς όρους. Ίσως οι προτεραιότητές μας είναι λίγο εκτός ισορροπίας και πρέπει να στραφούν πιο ανατολικά. Η πραγματική απειλή βρίσκεται στο Πεκίνο, όχι στη Μόσχα». Παράλληλα, απορρίπτει ότι ο αγώνας της Ουκρανίας είναι υπαρξιακού χαρακτήρα: «Κανείς δεν λέει ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να υπάρχει».

Συνδέει τη στασιμότητα στο ουκρανικό με τη μετατόπιση της διεθνούς προσοχής: «Είναι τώρα στο Ιράν, στην Κίνα, στην τεχνητή νοημοσύνη, στα drones». Προβλέπει ότι «μέσα στις επόμενες εβδομάδες το ζήτημα του Ιράν θα οδηγηθεί σε οριστική κατάληξη», ενώ τοποθετεί χρονικά μια πιθανή επανεκκίνηση της διπλωματίας για την Ουκρανία «προς το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο».

Και εισάγει μια ιστορική αναλογία, παραπέμποντας στη στρατηγική της δεκαετίας του ’70: «Όταν ο Νίξον πήγε στην Κίνα, στόχος ήταν να αποσπάσει το Πεκίνο από τη Μόσχα. Σήμερα εξετάζεται ένα αντίστροφο σενάριο, όπου η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να επιχειρήσει να απομακρύνει τη Ρωσία από την επιρροή της Κίνας». Περιγράφει τη σημερινή σχέση Μόσχας-Πεκίνου ως ασύμμετρη: «Η Ρωσία λειτουργεί όλο και περισσότερο ως ο νεότερος εταίρος της Κίνας». Παράλληλα, αποδίδει στο Πεκίνο στρατηγικό συμφέρον στη συνέχιση του πολέμου: «Η Κίνα επωφελείται από το γεγονός ότι η Ευρώπη και οι ΗΠΑ έχουν στραμμένη την  προσοχή τους στην Ουκρανία».

Εστιάζει την ανησυχία του στην οικονομική και βιομηχανική ισχύ της Κίνας, ιδίως στις εφοδιαστικές αλυσίδες: «Η Κίνα συγκεντρώνει τον έλεγχο κρίσιμων τομέων. Σήμερα σχεδόν το 99% των ιατρικών γαντιών νιτριλίου κατασκευάζεται στην Κίνα. Οποιοσδήποτε γιατρός, νοσηλευτής, διασώστης, αστυνομικός ή εργαζόμενος στην εστίαση τα χρησιμοποιεί. Είναι απαραίτητα. Αν η Κίνα αποφάσιζε να σταματήσει τις εξαγωγές, θα μπορούσε να διαταράξει την παγκόσμια οικονομία».

Η εικόνα Τραμπ ως Ιησού δεν ήταν καλή

Πώς ένιωσε ο ίδιος ως πιστός καθολικός διαβάζοντας την ανάρτηση Τραμπ με την επίθεση απέναντι στον Πάπα; Αφού μίλησε για παρεξήγηση, είπε: «Ο Πάπας έχει μεγάλες δυνατότητες να εξελιχθεί σε σημαντική προσωπικότητα. Υπάρχει κι ο κίνδυνος να κινηθεί προς κατευθύνσεις που δεν ήταν θετικές, όπως επί Φραγκίσκου». Υποστηρίζει ότι ορισμένες από τις δηλώσεις δεν στόχευαν καν τον πρόεδρο κι εκτιμά ότι «οι δύο πλευρές θα το ξεπεράσουν, επισημαίνοντας ότι «δεν είναι καλή ιδέα για έναν Πάπα να εμπλέκεται σε πολιτικές αντιπαραθέσεις με Αμερικανούς ηγέτες».

Κληθείς να σχολιάσει την εικόνα ΑΙ που ανάρτησε ο Τραμπ, με τον ίδιο να εμφανίζεται σαν Ιησούς Χριστός που θεραπεύει, είπε: «Δεν ήταν η καλύτερη εικόνα. Ο πρόεδρος την αφαίρεσε». Ο ίδιος επιλέγει να πιστέψει τη διατύπωση Τραμπ, ότι θεώρησε πως εικονίζεται σαν γιατρός και απέρριψε την ιδέα ότι υπήρχε πρόθεση ταύτισης με θρησκευτικά σύμβολα.

Στην ερώτηση: «Μήπως ο Τραμπ νομίζει ότι είναι Θεός;», σχολίασε: «Κανείς δεν πιστεύει ότι είναι Θεός. Είδα την οργή εντός του φιλοτραμπικού ακροατηρίου, την καταλαβαίνω». Δήλωσε, παρ’ όλα αυτά ότι ερμηνεύει το περιστατικό ως «παρεξήγηση», επιμένοντας ότι ο Τραμπ «εκφράζεται άμεσα και προσωπικά, κάτι που τον καθιστά τον πιο προσβάσιμο πρόεδρο στην ιστορία των ΗΠΑ. Η πίστη του έχει ενισχυθεί μετά την απόπειρα δολοφονίας. Πιστεύει πως σώθηκε για κάποιον λόγο».