Κολομβία: 30χρονη αγωνίζεται για το δικαίωμα στην υποβοηθούμενη αυτοκτονία - «Είναι κόλαση»

Η 30χρονη Καταλίνα Χιράλντο, ψυχολόγος από την Κολομβία, δίνει νομική μάχη για να είναι το πρώτο άτομο στη χώρα της που έχει πρόσβαση σε ιατρικά υποβοηθούμενη αυτοκτονία, καθώς υποστηρίζει ότι πέρασε την τελευταία δεκαετία υποφέροντας λόγω της διάγνωσής της με μείζονα καταθλιπτική διαταραχή, οριακή διαταραχή προσωπικότητας και άγχους.

Η Καταλίνα λέει ότι έχει δοκιμάσει σχεδόν 40 διαφορετικά φάρμακα, χρόνια ψυχοθεραπείας, ηλεκτροσπασμοθεραπείας και εγχύσεις κεταμίνης, χωρίς, ωστόσο, αποτέλεσμα. Τα αιτήματα της Καταλίνα μέχρι στιγμής έχουν διαψευστεί από τις υγειονομικές αρχές, οι οποίες υποστηρίζουν ότι υπάρχουν ακόμη διαθέσιμες θεραπείες και ότι η Κολομβία στερείται συγκεκριμένης νομοθεσίας για τέτοιου είδους περιπτώσεις.

Η υπόθεσή της θα εκδικαστεί από το συνταγματικό δικαστήριο της Κολομβίας τις επόμενες εβδομάδες.

Γιατί η Καταλίνα ζητά να υποβληθεί σε ιατρικά υποβοηθούμενη αυτοκτονία;

Από το 2019, έχει νοσηλευτεί εννέα φορές με οξείες κρίσεις και έχει κάνει αρκετές απόπειρες αυτοκτονίας. Σήμερα, νιώθει εξαντλημένη και ανίκανη να συνεχίσει να προσπαθεί. «Νιώθω σαν να είναι κόλαση. Έχω κουραστεί τόσο πολύ που πρέπει να αντιμετωπίζω αυτήν την κατάσταση όλη την ώρα. Για μένα, αυτό είναι αρκετό», δήλωσε η Χιράλντο σε ρεπορτάζ του κολομβιανού ειδησεογραφικού προγράμματος Noticias Caracol, που μεταδόθηκε την περασμένη Κυριακή (15 Μαρτίου), το οποίο δημοσιοποίησε την υπόθεσή της.

Υπέβαλε ένα πρωτοφανές αίτημα προς το σύστημα υγείας της Κολομβίας: να της επιτραπεί η πρόσβαση σε ιατρική βοήθεια σε περίπτωση αυτοκτονίας, η οποία είναι ένας νομικός μηχανισμός που επιτρέπει σε έναν ασθενή να έχει πρόσβαση σε φαρμακευτική αγωγή και ιατρική περίθαλψη για να πεθάνει σύμφωνα με τις αποφάσεις και τις επιθυμίες του. Σε αντίθεση με την ευθανασία, κατά την οποία ένας γιατρός χορηγεί φάρμακα που προκαλούν θάνατο, στην υποβοηθούμενη αυτοκτονία το άτομο που το ζητά είναι αυτό που εκτελεί την πράξη.

Η Κολομβία είναι μια από τις χώρες που έχουν σημειώσει τη μεγαλύτερη πρόοδο στην αναγνώριση του δικαιώματος σε έναν αξιοπρεπή θάνατο και στη δημιουργία μηχανισμών για την πρόσβαση των πολιτών της σε αυτόν. Το 2024, 352 Κολομβιανοί κατέφυγαν στην ευθανασία, ένας αριθμός που αυξάνεται χρόνο με το χρόνο. Τόσο η ευθανασία όσο και η υποβοηθούμενη αυτοκτονία αποποινικοποιούνται στην Κολομβία σε περιπτώσεις όπου το άτομο πάσχει από σοβαρή και ανίατη ασθένεια που προκαλεί σωματική ή ψυχολογική ταλαιπωρία ασυμβίβαστη με την ιδέα του για μια αξιοπρεπή ζωή. Παρά ταύτα, στη Χιράλντο δεν δόθηκαν δύο ευκαιρίες να έχει έναν αξιοπρεπή θάνατο. Ως εκ τούτου, αυτή τη στιγμή διεξάγει μια νομική μάχη μαζί με τον δικηγόρο της, Lucas Correa Montoya, για να γίνει η πρώτη Κολομβιανή γυναίκα που θα αποκτήσει πρόσβαση σε ιατρικά υποβοηθούμενη αυτοκτονία.

Οι προσπάθειες που έγινε η Χιράλντο

Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Χιράλντο αποφάσισε να ζητήσει ευθανασία από το EPS. «Μετά από μια συζήτηση με τους γιατρούς της και την οικογένειά της, η Χιράλντο υπέβαλε ένα αρχικό αίτημα για ευθανασία, επειδή είναι ο μόνος ρυθμιζόμενος μηχανισμός», ανέφερε ο δικηγόρος του. Στο κολομβιανό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, οι EPS είναι δημόσιες ή ιδιωτικές εταιρείες που είναι υπεύθυνες για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης στους χρήστες και τη διαχείριση πόρων. Μεταξύ άλλων λειτουργιών, εγκρίνουν διαδικασίες όπως η ευθανασία.

Στην περίπτωση της Χιράλντο, η EPS απέρριψε το αίτημα, υποστηρίζοντας ότι δεν πάσχει από κάποια σοβαρή και ανίατη ασθένεια και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαθέσιμες θεραπείες. Σύμφωνα με τον δικηγόρο, η εξάντληση όλων των θεραπευτικών επιλογών δεν αποτελεί προϋπόθεση για την πρόσβαση στην ευθανασία στη χώρα. «Πάντα θα υπάρχει κάτι να δοκιμάσεις. Πάντα θα υπάρχει μια άλλη θεραπεία, μια διαφορετική δόση, ένας ξεχωριστός συνδυασμός», λέει η Correa Montoya.

Σε έγγραφο που δημοσίευσε η Noticias Caracol, η Χιράλντο υποστηρίζει ότι τα συμπτώματά του δεν έχουν βελτιωθεί, παρά το γεγονός ότι ακολούθησε διάφορες θεραπείες για χρόνια σύμφωνα με τις οδηγίες των γιατρών του. Αντιμέτωπη με την άρνηση της EPS, η Χιράλντο ζήτησε νομική συμβουλή για να ασκήσει αγωγή και να διεκδικήσει το δικαίωμά του σε έναν αξιοπρεπή θάνατο. Έτσι κατέληξε στο γραφείο του Κορέα Μοντόγια, ο οποίος έχει μεγάλη εμπειρία στον τομέα. Με την καθοδήγησή του, αποφάσισε να δοκιμάσει έναν άλλο δρόμο: την παροχή ιατρικής βοήθειας σε περιπτώσεις αυτοκτονίας.

Για τη Χιράλντο, «είναι πολύτιμο, από άποψη ελευθερίας και αυτονομίας, να προκαλεί ο ίδιος τον θάνατό του», λέει ο Κορέα. Αυτή είναι η κύρια διαφορά σε σύγκριση με την ευθανασία, στην οποία ο γιατρός χορηγεί το φάρμακο που προκαλεί θάνατο. Στη συνέχεια, η Χιράλντο ζήτησε πρόσβαση σε ιατρική βοήθεια για αυτοκτονία από το υγειονομικό τμήμα του και, για άλλη μια φορά, έλαβε αρνητική απάντηση. Η εταιρεία δήλωσε, μεταξύ άλλων σημείων, ότι δεν έχει «νομική εξουσιοδότηση» να το πράξει, λόγω της απουσίας «συγκεκριμένων κανονισμών από το Υπουργείο Υγείας».

Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Κολομβίας έκρινε, σε απόφαση του 2022, ότι ένας γιατρός δεν διαπράττει έγκλημα όταν συνδράμει στην αυτοκτονία ασθενούς που πάσχει από έντονη σωματική ή ψυχολογική ταλαιπωρία που προκαλείται από σοβαρή και ανίατη ασθένεια, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει συναίνεση. Ωστόσο, η ιατρική βοήθεια σε περιπτώσεις αυτοκτονίας δεν έχει ακόμη ρυθμιστεί. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχουν σαφείς κανόνες για τους γιατρούς σχετικά με την παροχή της.

Πηγή: BBC