Ευρωπαϊκές χώρες έχουν ξεκινήσει επαφές με την Τεχεράνη, επιδιώκοντας να εξασφαλίσουν την ασφαλή διέλευση των πλοίων τους από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times. Στόχος των επαφών είναι να αποκατασταθεί η ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο, σε μια περίοδο που η ένταση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη επηρεάσει σοβαρά τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Στις συνομιλίες φέρεται να συμμετέχει η Γαλλία, ενώ σύμφωνα με αξιωματούχους και η Ιταλία έχει επιχειρήσει να ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με την ιρανική πλευρά.
Οι επαφές χαρακτηρίζονται «διστακτικές» και διερευνητικές, καθώς αρκετά κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιδιώκουν να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Σχεδόν μηδενικές μεταφορές, με το Ορμούζ στο επίκεντρο της κρίσης
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά είναι τεράστια, καθώς από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διέρχεται υπό φυσιολογικές συνθήκες περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG.
Ωστόσο, οι μεταφορές μέσω του στενού έχουν σχεδόν μηδενιστεί μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και τη δήλωση του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ότι η Τεχεράνη θα συνεχίσει να εμποδίζει τη διέλευση πλοίων.
Σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν τις συζητήσεις, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι συνομιλίες θα οδηγηθούν σε αποτέλεσμα ή ότι το Ιράν είναι διατεθειμένο να προχωρήσει σε συμφωνία.
Πίεση μέσω της ενέργειας είναι η στρατηγική της Τεχεράνης
Η Τεχεράνη εκτιμάται ότι χρησιμοποιεί τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ ως μέσο πίεσης στη διεθνή σκηνή.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις αξιωματούχων, το Ιράν επιδιώκει να οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου σε υψηλότερα επίπεδα, προκειμένου να αυξήσει την πίεση προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ώστε να τερματιστεί η σύγκρουση.
Ήδη οι διεθνείς αγορές έχουν αντιδράσει έντονα. Η τιμή του πετρελαίου πλησιάζει τα 100 δολάρια το βαρέλι, από περίπου 60 δολάρια στις αρχές του έτους, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά περίπου 75%.
Ευρωπαϊκές επιφυλάξεις και φόβοι για στρατιωτική κλιμάκωση
Παρά την ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια, αρκετά κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμφανίζονται επιφυλακτικά απέναντι σε πιο ενεργό εμπλοκή στην περιοχή.
Η Ιταλία, η Γαλλία και η Ελλάδα έχουν ήδη αποστείλει πολεμικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ναυτικής αποστολής «Ασπίδες», που στοχεύει στην προστασία της ναυσιπλοΐας.
Ωστόσο, σύμφωνα με αξιωματούχους, καμία χώρα της Ε.Ε. δεν είναι προς το παρόν διατεθειμένη να διαθέσει πολεμικά πλοία για συνοδεία δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ, εφόσον υπάρχει κίνδυνος άμεσης επίθεσης, καθώς μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Την ίδια στιγμή, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν υπάρχει κοινή γραμμή για τον διάλογο με την Τεχεράνη, γεγονός που περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού.
Πρωτοβουλίες Παρισιού και Ρώμης- Αναζητείται ευρωπαϊκή κοινή στάση
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η Γαλλία θα μπορούσε να συμμετάσχει σε αποστολές συνοδείας πλοίων, εφόσον υπάρξει αποκλιμάκωση της κατάστασης.
Το Ελιζέ παρέπεμψε επίσης σε πρόσφατη ανάρτηση του Γάλλου προέδρου, στην οποία αποκάλυψε ότι είχε συνομιλήσει με τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, τονίζοντας ότι η Τεχεράνη πρέπει να εγγυηθεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας ώστε να τερματιστεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Από την πλευρά της Ιταλίας, ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο δήλωσε ότι η Ρώμη προσπαθεί να πείσει την Ευρώπη να μιλήσει με ενιαία φωνή, ζητώντας να επιτραπεί η διέλευση πλοίων χωρών που δεν συμμετέχουν στη σύγκρουση.
Την ίδια ώρα, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν βρίσκεται σε απευθείας συνομιλίες με το Ιράν, ωστόσο η υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία, όπου συζητά με κράτη του Κόλπου τρόπους διασφάλισης της συνέχειας των πετρελαϊκών προμηθειών.
Πηγή: Financial Times